ĐBQH Cà Mau đề xuất mở rộng cơ chế lấn biển, bảo đảm môi trường và sinh kế

Tổ 8 gồm Đoàn đại biểu Quốc hội hai tỉnh Cà Mau và Bắc Ninh. Phiên thảo luận do đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, điều hành.

Các ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận tập trung vào những vấn đề có tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, an toàn, môi trường, quyền lợi của người dân và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

 Đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ Cà Mau, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, điều hành phiên thảo luận Tổ 8.

Cần mở rộng không gian pháp lý cho phát triển các khu lấn biển

Phát biểu về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đồng tình với chủ trương tích hợp cơ chế lấn biển nhằm tháo gỡ khó khăn cho các địa phương.

Tuy nhiên, theo đại biểu, phạm vi điều chỉnh cần được nghiên cứu theo hướng rộng hơn, không chỉ giới hạn ở mục đích xây dựng khu đô thị. Cơ chế này có thể tính đến việc lấn biển để xây dựng khu công nghiệp, khu kinh tế, khu phi thuế quan hoặc các khu kinh tế đặc biệt, khu đô thị hỗn hợp đa chức năng.

Theo đại biểu Nguyễn Bình Tân, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh sẽ tạo hành lang pháp lý để những địa phương có nhu cầu lấn biển với quy mô lớn có thêm dư địa phát triển kinh tế.

Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau, phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 8.

Đại biểu đồng thời lưu ý, việc lấn biển cần được rà soát kỹ với các quy định của pháp luật về đất đai, biển Việt Nam, xây dựng và các quy định quốc tế có liên quan. Đây không chỉ là vấn đề phát triển kinh tế mà còn liên quan đến chủ quyền, không gian biển và những vấn đề địa chính trị quan trọng.

Bên cạnh đó, tác động môi trường cũng cần được đánh giá toàn diện, bởi hoạt động lấn biển có thể làm thay đổi dòng chảy, phát sinh nguy cơ xói lở ở khu vực khác, ảnh hưởng đến bãi sinh sản của thuỷ hải sản và sinh kế của người dân ven biển.

Đối với quy định giao thẩm quyền cho cấp xã tại Điều 62B, đại biểu Nguyễn Bình Tân đề nghị cân nhắc lại, theo hướng giao thống nhất thẩm quyền, trách nhiệm quản lý và phát triển khu vực lấn biển cho cấp tỉnh nhằm bảo đảm tính chặt chẽ và thống nhất trong quản lý.

Bảo đảm tiến độ nhưng phải kiểm soát chặt chẽ dự án điện hạt nhân

Đối với việc tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập, đại biểu Nguyễn Bình Tân thống nhất với Tờ trình của Chính phủ và báo cáo thẩm tra của Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cho rằng việc ban hành Nghị quyết là cần thiết để tạo cơ sở khởi động lại dự án, bảo đảm tiến độ và phù hợp với quy định pháp luật.

Đại biểu đồng tình với việc giao Chính phủ thẩm quyền chỉ đạo lập, thẩm định, quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư để bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình triển khai.

Tuy nhiên, cùng với phân cấp, phân quyền, đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phải thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ; Chính phủ, các bộ, ngành và UBND tỉnh Khánh Hòa cần thực hiện chế độ báo cáo, giải trình thường xuyên. Quá trình triển khai phải đặt yêu cầu về chất lượng, an ninh, an toàn và tổng mức đầu tư lên hàng đầu, đồng thời bảo đảm tối đa quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng, không để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Hoàn thiện quy trình, tiêu chí để địa phương chủ động triển khai

Cùng trao đổi về cơ chế lấn biển, Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đánh giá cao chủ trương cởi mở, giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh thông qua HĐND thực hiện các thủ tục liên quan đến quy hoạch lấn biển.

Theo đại biểu, đây là bước đi tích cực, giúp các địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện. Tuy nhiên, để chính sách có thể triển khai đồng bộ, cần bổ sung phụ lục hoặc mục hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục, từ tư vấn thiết kế, lập dự án, khảo sát địa chất đến việc lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ quy trình từ UBND trình HĐND xem xét, thông qua nghị quyết; đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đầy đủ phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

Về tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư, đại biểu cho rằng dự thảo cần quy định rõ hơn về tư cách pháp nhân của doanh nghiệp, phương thức lựa chọn nhà đầu tư, chỉ định thầu, đấu thầu hoặc đấu giá để bảo đảm tính đồng bộ và minh bạch trong quá trình triển khai.

Đối với dự án điện hạt nhân, đại biểu Hồ Việt Triều lưu ý nội dung liên quan đến việc giao UBND tỉnh Khánh Hòa làm chủ dự án và việc tách riêng phần bồi thường, tái định cư. Đại biểu đề nghị quy định cụ thể thời gian bố trí tái định cư tạm thời hoặc hỗ trợ tiền cho các hộ dân bị ảnh hưởng, có thể xác định thời hạn 12 tháng để đồng bộ với tiến độ các dự án còn lại, đồng thời quy định rõ trường hợp và thời gian được gia hạn nhằm hạn chế phát sinh vướng mắc pháp lý trong quá trình thanh tra, kiểm tra.

Cần thiết kế cơ chế pháp lý linh hoạt, tránh phải điều chỉnh nhiều lần

Đại biểu Lương Văn Anh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, tiếp tục phân tích những vấn đề liên quan đến việc tách dự án điện hạt nhân thành các dự án độc lập.

Đại biểu cho rằng, đối với các dự án sử dụng nguồn vốn khác nhau, thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư cũng khác nhau. Vì vậy, Nghị quyết cần được thiết kế theo hướng mở, bảo đảm khi nguồn vốn thay đổi và thuộc thẩm quyền của Chính phủ thì có thể thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành, hạn chế phải điều chỉnh Nghị quyết.

 Đại biểu Lương Văn Anh, Uỷ viên chuyên trách Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 8.

Đại biểu cũng đề xuất, nếu bảo đảm tiến độ, có thể xem xét đồng thời thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án điện hạt nhân 1, qua đó tăng tính chặt chẽ và hoàn thiện về mặt pháp lý.

Về cơ chế lấn biển, đại biểu Lương Văn Anh đồng tình với việc tạo điều kiện để địa phương chủ động triển khai, đồng thời đề nghị xây dựng khung tiêu chí chung hoặc cho phép địa phương ban hành tiêu chí phù hợp để bảo đảm thống nhất trong thực hiện.

Chính sách giảm thuế phải thực sự đi vào dòng tiền của doanh nghiệp

Một nội dung nhận được sự quan tâm tại phiên thảo luận là dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Phát biểu về nội dung này, đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết và chủ trương giảm thuế cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp trong hai năm 2026 - 2027.

Theo đại biểu, điều quan trọng là chính sách hỗ trợ phải thực sự đi vào dòng tiền của người kinh doanh, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư, mở rộng hoạt động và phát triển.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Uỷ viên Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu tại phiên thảo luận.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị xem xét hợp lý ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, tránh tạo ra “điểm gãy” về nghĩa vụ thuế và vô tình tạo động lực để doanh nghiệp duy trì quy mô nhỏ.

Theo đại biểu, cần làm rõ cơ sở lựa chọn ngưỡng doanh thu này, đồng thời nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp đối với trường hợp doanh thu chỉ vượt ngưỡng một phần nhỏ, tránh việc doanh nghiệp mất ngay toàn bộ mức giảm thuế chỉ vì doanh thu tăng thêm không đáng kể.

Đại biểu cũng lưu ý nguy cơ phát sinh hành vi chia nhỏ hoạt động kinh doanh, tách doanh thu hoặc thành lập thêm pháp nhân nếu chênh lệch về lợi ích giữa hai phía của ngưỡng doanh thu quá lớn.

Giảm thuế cần đi cùng giảm chi phí tuân thủ

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ các khoản chi phí tuân thủ pháp luật đang tạo áp lực cho khu vực này, gồm chi phí kế toán, thuế, hóa đơn, phần mềm, bảo hiểm xã hội và thời gian thực hiện các yêu cầu quản lý.

Đại biểu nhấn mạnh, giảm thuế cần đi cùng với việc thực hiện thực chất mục tiêu giảm chi phí tuân thủ. Nếu người kinh doanh được giảm thuế nhưng đồng thời phải phát sinh thêm nhiều khoản chi phí cho kế toán, phần mềm, kê khai và thủ tục thì hiệu quả hỗ trợ sẽ bị giảm đáng kể.

Do đó, đại biểu đề nghị khi triển khai Nghị quyết cần thiết kế theo hướng đơn giản nhất; cơ quan thuế có thể xác định điều kiện hưởng chính sách trên cơ sở dữ liệu đã có, hạn chế tối đa việc người dân, doanh nghiệp phải lập thêm hồ sơ để xin giảm thuế.

“Chính sách càng hướng đến đối tượng nhỏ thì thủ tục để hưởng chính sách càng phải đơn giản” là yêu cầu được đại biểu nhấn mạnh.

Đặc biệt, đại biểu đề nghị bảo đảm phần thuế được giảm được giữ lại ngay trong dòng tiền của doanh nghiệp, thay vì doanh nghiệp phải nộp trước rồi chờ hoàn hoặc bù trừ sau.

Theo phân tích của đại biểu, đối với doanh nghiệp nhỏ, thời điểm được hưởng chính sách có ý nghĩa rất lớn. Khoản tiền thuế được giữ lại ngay có thể được sử dụng để trả lương, nhập hàng, thanh toán lãi vay hoặc bổ sung vốn lưu động, qua đó hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ cơ chế xử lý đối với số thuế doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã kê khai hoặc tạm nộp trước thời điểm Nghị quyết có hiệu lực.

Chính sách cần ổn định, dễ dự báo

Bên cạnh các nội dung trên, đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị làm rõ cách xử lý những trường hợp phát sinh liên quan đến ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, như doanh nghiệp thành lập giữa năm, hoạt động chưa đủ 12 tháng, có nhiều địa điểm kinh doanh, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc trường hợp doanh thu được điều chỉnh sau quyết toán, thanh tra, kiểm tra.

Đại biểu cho rằng, chính sách ưu đãi chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có thể dự báo được nghĩa vụ của mình để chủ động tính toán giá bán, dòng tiền, kế hoạch đầu tư và quyết định kinh doanh.

Vì vậy, cần quy định rõ nguyên tắc xác định doanh thu, thời điểm xác định điều kiện hưởng chính sách và cách xử lý khi số liệu thay đổi sau quyết toán; đồng thời bảo đảm người nộp thuế đã thực hiện đúng quy định tại thời điểm kê khai không phải chịu thêm rủi ro do cách hiểu chính sách thay đổi về sau.

Với nhiều ý kiến được phân tích từ thực tiễn địa phương, hoạt động quản lý và thực tế sản xuất, kinh doanh, các đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đã tập trung làm rõ những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trong các chính sách được Quốc hội xem xét. Các đề xuất hướng đến mục tiêu vừa tạo dư địa phát triển, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp và người dân, vừa bảo đảm yêu cầu về pháp lý, môi trường, an ninh, an toàn và hiệu quả trong tổ chức thực hiện./.

Lê Hằng