Cuộc thi trực tuyến 'Chọn nghề, chọn tương lai': Nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của giáo dục nghề nghiệp

Cuộc thi trực tuyến “Chọn nghề, Chọn tương lai” năm 2026 hướng tới nâng cao nhận thức xã hội về vị thế, vai trò của giáo dục nghề nghiệp. (Ảnh: Phi Khanh)

Lựa chọn nghề nghiệp là một quyết định quan trọng

Phát biểu tại lễ phát động, nhà báo Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Phó trưởng Ban thường trực Ban tổ chức Cuộc thi nhấn mạnh, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nêu rõ: Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao; đồng thời đưa nhiệm vụ, giải pháp cải cách, hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao.

Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo cũng là một nhiệm vụ quan trọng được đưa ra trong Nghị quyết này.

Từ yêu cầu đó, Cuộc thi trực tuyến “Chọn nghề, Chọn tương lai” năm 2026 hướng tới nâng cao nhận thức xã hội về vị thế, vai trò của giáo dục nghề nghiệp trong đào tạo nhân lực, tạo việc làm, xây dựng sinh kế bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Nhà báo Triệu Ngọc Lâm - Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Phó trưởng Ban thường trực Ban tổ chức Cuộc thi phát biểu tại lễ phát động. (Ảnh: Hải Bình)

Nhà báo Triệu Ngọc Lâm cho rằng, lựa chọn nghề nghiệp là một quyết định quan trọng đối với tương lai mỗi người. Để lựa chọn đúng, người học cần hiểu bản thân, hiểu nghề, nắm được những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, phẩm chất, điều kiện học tập và triển vọng việc làm. Xã hội cũng cần có cái nhìn đầy đủ, toàn diện hơn về các con đường phát triển nghề nghiệp, trong đó giáo dục nghề nghiệp là một lựa chọn có giá trị, giúp người học tích lũy năng lực thực hành, tham gia thị trường lao động và từng bước phát triển bản thân.

Vì vậy, cuộc thi không chỉ khuyến khích người học, nhà giáo, cán bộ tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chia sẻ trải nghiệm học tập, giảng dạy và công tác, mà còn hướng tới những câu chuyện chân thực về hành trình lựa chọn, theo đuổi và làm chủ một nghề.

Năm 2026, cuộc thi tập trung vào ba nhóm ngành: Công nghệ số và sáng tạo số; Kỹ thuật, công nghệ và sản xuất xanh - thông minh; Dịch vụ hiện đại và chăm sóc con người. Điều mong muốn không phải là những lời giới thiệu chung chung về nghề nghiệp, càng không phải những thông điệp chỉ nhấn mạnh thu nhập hay sức hấp dẫn nhất thời. Mỗi video cần trả lời được những câu hỏi căn bản: Vì sao lựa chọn nghề này? Người học cần chuẩn bị những gì? Nghề có thể mở ra cơ hội việc làm nào? Khả năng phát triển và đóng góp của nghề đối với cá nhân, gia đình, cộng đồng ra sao?

Đặc biệt, cuộc thi ưu tiên những câu chuyện gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo đa chiều và tạo sinh kế bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, các địa bàn đặc biệt khó khăn, biên giới và hải đảo. Những câu chuyện về người lao động nông thôn, người dân tộc thiểu số, phụ nữ, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo cần được quan tâm, bởi lựa chọn nghề phù hợp có thể mở ra những cơ hội thiết thực để cải thiện đời sống.

Nhà báo Triệu Ngọc Lâm kỳ vọng, thông qua hình thức thể hiện bằng video, Cuộc thi sẽ tạo được sức lan tỏa, khuyến khích người học chủ động chia sẻ trải nghiệm, phát huy khả năng sáng tạo; đồng thời tuyển chọn những sản phẩm truyền thông có giá trị, phục vụ công tác hướng nghiệp, tuyển sinh và kết nối cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp.

Qua Cuộc thi sẽ lựa chọn, tôn vinh và lan tỏa những tác phẩm có giá trị thực tiễn, góp phần định hướng nghề nghiệp cho người học, lan tỏa những cách làm hiệu quả trong ứng dụng công nghệ số và phục vụ thiết thực sự phát triển của cộng đồng, nhất là ở những địa bàn khó khăn.

Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại cũng mong các nhà giáo, học sinh, sinh viên, học viên, cán bộ, người lao động và đông đảo công dân quan tâm, tích cực tham gia bằng những tác phẩm được đầu tư nghiêm túc, có góc nhìn riêng, có tư liệu xác thực và mang lại giá trị thiết thực cho xã hội.

Mỗi tác phẩm dự thi, nếu được thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm, sự trung thực và mong muốn đóng góp cho cộng đồng, sẽ trở thành một câu chuyện truyền cảm hứng, một nguồn tư liệu hữu ích và một gợi mở cho những cách làm hiệu quả trong thực tiễn.

Các đại biểu phát động Cuộc thi trực tuyến “Chọn nghề, chọn tương lai” năm 2026. (Ảnh: Hải Bình)

Giúp người học sẵn sàng cho tương lai

Chia sẻ tại lễ phát động cuộc thi, ông Trần Thanh Đạm, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Bộ GD&ĐT bày tỏ vinh dự đồng hành cùng Báo Giáo dục và Thời đại trong hoạt động ý nghĩa này.

Ông Đạm nhấn mạnh, lựa chọn nghề nghiệp là quyết định quan trọng, có ý nghĩa bước ngoặt đối với tương lai mỗi người. Thanh niên cần là chủ thể quyết định con đường nghề nghiệp của mình, bởi chính các em là người hiểu rõ nhất năng lực, đam mê và sở trường của bản thân.

Gia đình, nhà trường và xã hội giữ vai trò đồng hành, định hướng, hỗ trợ và tạo cơ hội, chứ không quyết định thay các em. Lựa chọn nghề nghiệp đúng đắn, dựa trên năng lực và điều kiện thực tế, sẽ tạo nền tảng để người trẻ phát huy tiềm năng, tự tin học tập và vững vàng bước vào thị trường lao động.

“Từ góc độ cơ quan quản lý Nhà nước, chúng tôi luôn xác định: Giáo dục nghề nghiệp phải gắn liền với việc làm một cách thực chất và sinh kế bền vững lâu dài. Điều này đòi hỏi sự vận hành đồng bộ của một hệ sinh thái chặt chẽ, bao gồm: Cơ quan quản lý Nhà nước, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp, chính quyền địa phương, gia đình và cộng đồng. Trong đó, thông tin thị trường lao động là kim chỉ nam; doanh nghiệp tham gia nhiều hơn, trực tiếp hơn, hiệu quả hơn vào công tác đào tạo, đánh giá kỹ năng và đặt hàng nhân lực; nhà trường là nơi trang bị nền tảng tay nghề bền vững và giúp người học sẵn sàng cho tương lai”, ông Trần Thanh Đạm cho hay.

Ông kỳ vọng, mỗi tác phẩm tham gia sẽ không chỉ dừng lại ở sự sáng tạo hình ảnh, mà phải truyền tải được những lát cắt chân thực từ xưởng thực hành, từ nỗ lực vượt khó và hành trình khẳng định bản thân của người học nghề. Hướng nghiệp chỉ thực sự hiệu quả khi mang lại bức tranh đa chiều để thấy rõ cơ hội, hiểu đúng thách thức và chuẩn bị chu đáo để đón nhận những vất vả trong học tập cũng như khi bước vào thị trường lao động.

Thông tin về thể lệ Cuộc thi

Thông tin về thể lệ Cuộc thi, nhà báo Dương Thanh Hương, Phó Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại cho biết, về nội dung, tác phẩm dự thi là những video ngắn mang góc nhìn chân thực từ chính người học, nhà giáo và cán bộ tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, làm rõ năng lực chuyên môn, trải nghiệm thực tế và cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Đặc biệt, Ban tổ chức khuyến khích các bài dự thi phản ánh sự gắn kết giữa đào tạo nghề với chuyển dịch cơ cấu lao động, phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo đa chiều và xây dựng nông thôn mới. Cuộc thi ưu tiên tôn vinh các mô hình, nhân vật vượt khó tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hải đảo.

Đối tượng tham gia là công dân Việt Nam có tác phẩm phù hợp với thể lệ Cuộc thi. Thành viên Ban tổ chức và Ban Giám khảo của cuộc thi không được gửi tác phẩm dự thi.

Video dài từ 1 phút đến 1 phút 30 giây; định dạng MP4/MOV; độ phân giải Full HD (1080p); dung lượng tối đa 300MB. Khuyến khích có phụ đề tiếng Việt. Cho phép sử dụng đồ họa và công cụ AI hỗ trợ kỹ thuật (phải khai báo); không sử dụng AI giả mạo người thật, thông tin hoặc số liệu.

Thí sinh tạo tài khoản và nộp video tại chuyên trang Cuộc thi trên Báo điện tử Giáo dục và Thời đại: https://chonnghechontuonglai.vn/.

Hồ sơ điện tử gồm: Thông tin cá nhân/nhóm; cơ sở giáo dục nghề nghiệp; hạng mục; miền; tên video; phần giới thiệu không quá 150 từ; tệp video; cam kết quyền tác giả, quyền hình ảnh, tính trung thực và đồng ý xử lý dữ liệu phục vụ cuộc thi.

Thời gian nhận tác phẩm: Từ ngày phát động cuộc thi đến hết ngày 30/11/2026. Thời điểm nhận được xác định theo thời gian ghi nhận trên hệ thống tiếp nhận hoặc thư điện tử của Ban Tổ chức.

Cơ cấu và giá trị giải thưởng

Tổng giá trị giải thưởng trao cho từng nhóm ngành bao gồm:

1 Giải Nhất: Bằng chứng nhận + 30.000.000 VNĐ/giải

1 Giải Nhì: Bằng chứng nhận + 20.000.000 VNĐ/ giải

1 Giải Ba: Bằng chứng nhận + 10.000.000 VNĐ/giải

Giải Phụ: Giấy chứng nhận + 5.000.000 VNĐ/giải (bao gồm Giải Video được yêu thích nhất và các giải chuyên đề).

Phi Khanh