Cú sốc giá nhiên liệu buộc các hãng hàng không thế giới tăng giá vé, cắt chặng bay

Sân bay quốc tế Washington Dulles (IAD) ở bang Virginia của Mỹ. Ảnh: Ngọc Quang - PV TTXVN tại Mỹ

Theo hãng tin Reuters, Giám đốc điều hành của Delta Air Lines, ông Ed Bastian, nói rằng đà tăng mạnh của giá nhiên liệu máy bay đã làm chi phí của hãng tăng tới 400 triệu USD chỉ riêng trong tháng 3. Ông phát biểu tại một hội nghị của ngân hàng J.P. Morgan rằng ngành hàng không đang nhanh chóng chuyển phần chi phí tăng thêm sang hành khách thông qua tăng giá vé.

Hãng American Airlines thông báo họ dự kiến chi phí trong quý I sẽ tăng thêm 400 triệu USD do giá nhiên liệu.

Trong số những hãng đầu tiên hành động, hãng hàng không lớn nhất khu vực Scandinavia là SAS AB cho biết họ sẽ cắt giảm một số lượng hạn chế các chuyến bay. Hãng này cho biết trong một email: “Toàn bộ hệ thống hàng không châu Âu hiện đang chịu áp lực từ cú sốc nhiên liệu đột ngột”.

Cuộc chiến với Iran đã bước sang tuần thứ ba, đã đẩy ngành hàng không toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn, khiến các chuyến bay bị hủy, đổi lịch hoặc chuyển hướng khi phần lớn không phận Trung Đông vẫn đóng cửa do lo ngại các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái.

Giá nhiên liệu máy bay đã trở thành một thách thức lớn, đẩy chi phí vận hành tăng cao. Giá tại châu Âu tăng gấp đôi và giá tại châu Á tăng gần 80% kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran vào cuối tháng 2.

Nhiên liệu là khoản chi lớn thứ hai của ngành hàng không sau chi phí lao động, thường chiếm từ một phần năm đến một phần tư chi phí vận hành. Các hãng hàng không Mỹ phần lớn đã ngừng phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu trong hai thập kỷ qua. Trong năm 2025, hãng SAS không thực hiện phòng ngừa cho bất kỳ phần tiêu thụ nhiên liệu nào trong 12 tháng tiếp theo.

Tại châu Á, Trung Quốc và Thái Lan ngừng xuất khẩu nhiên liệu máy bay do chiến sự, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt.

Các tiểu vương quốc Arab thống nhất đã tạm thời đóng cửa không phận vào ngày 17/3 để đề phòng các mối đe dọa từ tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran, đánh dấu ngày thứ hai liên tiếp gián đoạn sau khi một thiết bị bay không người lái gây ra hỏa hoạn gần sân bay Dubai vào ngày 16/3.

Khoảng 86.000 hành khách đi qua sân bay Frankfurt (Đức), một trong những sân bay lớn nhất châu Âu, đã bị ảnh hưởng do tình trạng hủy chuyến trong hai tuần đầu của cuộc chiến. Giám đốc điều hành Stefan Schulte nói rằng hiện chỉ có 1/3 số chuyến bay kết nối hàng tuần giữa sân bay này và Trung Đông còn hoạt động.

Những cảnh báo chi phí ngày càng tăng cho thấy các tác động lan rộng của cuộc xung đột đang vượt xa Trung Đông khi các hãng hàng không đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ đại dịch COVID-19.

Trong khi đó, hãng Delta có vị thế tốt để bù đắp chi phí nhiên liệu và có thể điều chỉnh công suất nếu giá cao kéo dài. Tuy nhiên, các hãng hàng không sẽ cần thận trọng khi tăng giá vé trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng còn mong manh.

Hãng Air France-KLM đã công bố kế hoạch vào tuần trước nhằm tăng giá vé đường dài để bù đắp chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Một số hãng đã áp dụng phụ phí nhiên liệu, nhưng điều này có nguy cơ làm giảm lợi nhuận.

Ba hãng hàng không Mỹ là United, Delta và American Airlines không thực hiện phòng vệ giá, theo đó có thể làm suy yếu vị thế của họ trên các chặng bay xuyên Đại Tây Dương – nơi vốn cạnh tranh khốc liệt với các đối thủ châu Âu. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 17/3, hãng American Airlines cho biết doanh thu quý I hiện dự kiến tăng hơn 10%, cao hơn mức dự báo trước đó là từ 7% đến 10%, do nhu cầu vượt kỳ vọng. Tuy nhiên, khoản lỗ điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu của hãng hiện sẽ ở mức thấp trong khoảng dự báo trước đó từ 10 xu đến 50 xu.

Trong khi đó, theo số liệu từ công ty Israel Freightos – đơn vị theo dõi giá vận chuyển đường biển và đường hàng không, giá vận tải hàng không cũng đang tăng mạnh, có tuyến tăng tới 82%. Nguyên nhân chủ yếu là do chi phí nhiên liệu máy bay tăng cao và gián đoạn hoạt động tại các trung tâm trung chuyển ở khu vực vùng Vịnh.

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã khiến giá dầu tăng vọt. Hệ quả là giá nhiên liệu máy bay tăng 83% chỉ trong một tháng và tăng 94% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ chi phí leo thang, ngành vận tải hàng không toàn cầu còn đối mặt với áp lực vận hành. Những năm gần đây, các quốc gia vùng Vịnh đã trở thành trung tâm trung chuyển quan trọng giữa châu Âu và châu Á, đặc biệt là Dubai (Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất - UAE) và Doha (Qatar). Tuy nhiên, các thiết bị bay không người lái của Iran đã tấn công sân bay Dubai, khiến Chính phủ Australia phát cảnh báo hạn chế đi lại đến đây, kể cả các chuyến bay quá cảnh. Sân bay quốc tế Hamad tại Doha cũng đang hoạt động với lịch bay hạn chế.

Các yếu tố trên đã khiến giá cước hàng không tăng mạnh trên toàn bộ các tuyến bay. Đặc biệt nghiêm trọng là các chuyến bay từ Nam Á đến châu Âu qua vịnh Ba Tư, khi chi phí tăng tới 82% so với trước khi xảy ra xung đột. Giá cước từ Nam Á sang Bắc Mỹ cũng tăng lên 6,42 USD/kg, so với mức 4,05 USD/kg trước đó. Trong khi đó, tuyến châu Âu – Trung Đông ghi nhận mức tăng 55%.

Do xung đột kéo dài, các hãng hàng không lo ngại vấn đề an toàn nên đã tiếp tục đình chỉ các chuyến bay đến khu vực Trung Đông. Mới đây nhất, hãng hàng không British Airways của Anh đã hủy các chuyến bay đến và đi từ nhiều nơi ở Trung Đông cho đến tháng 6 như Amman (Jordan), Bahrain, Dubai và Tel Aviv đến hết ngày 31/5. Các chuyến bay đến Doha cũng bị tạm dừng cho đến ngày 30/4 và British Airways chỉ hoạt động với lịch trình hạn chế tại đây cho đến ngày 31/5.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc