Có nên rửa vùng kín bằng dung dịch vệ sinh mỗi ngày? ​

Dùng dung dịch vệ sinh mỗi ngày hay chỉ cần rửa bằng nước sạch ​để tránh thay đổi môi trường âm đạo dẫn đến bệnh phụ khoa, cách vệ sinh vùng kín thế nào là đúng? (Mai, Đồng Nai)

Trả lời:

Có thể sử dụng dung dịch vệ sinh phụ nữ hằng ngày nhưng không bắt buộc. Người khỏe mạnh chỉ cần vệ sinh vùng âm hộ bằng nước sạch mỗi ngày là đủ để duy trì sạch sẽ và phòng ngừa viêm nhiễm.

Nếu có nhu cầu sử dụng dung dịch vệ sinh, nên lựa chọn sản phẩm dịu nhẹ, có độ pH phù hợp và chỉ dùng để làm sạch vùng âm hộ bên ngoài, tuyệt đối không thụt rửa sâu vào âm đạo.

Thực tế, âm đạo là cơ quan có khả năng tự làm sạch nhờ hệ vi khuẩn có lợi, chủ yếu là Lactobacillus, cùng môi trường pH acid sinh lý khoảng 3,8-4,5 và dịch tiết âm đạo. Những yếu tố này giúp duy trì sự cân bằng hệ vi sinh, ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh và nấm Candida.

Do đó, mục tiêu của việc vệ sinh hằng ngày là làm sạch vùng âm hộ chứ không phải "làm sạch âm đạo". Thụt rửa hoặc sử dụng các sản phẩm có mùi thơm, chất sát khuẩn mạnh hay chất tẩy rửa mạnh có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh, từ đó làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Dung dịch vệ sinh có thể hữu ích trong một số trường hợp như sau khi ra nhiều mồ hôi, trong những ngày hành kinh, sau quan hệ tình dục hoặc khi dịch tiết sinh lý khiến người phụ nữ cảm thấy khó chịu. Tuy nhiên, không nên lạm dụng nhiều lần trong ngày vì điều này có thể gây kích ứng và ảnh hưởng đến môi trường sinh lý tự nhiên của vùng kín.

Nguyên tắc quan trọng nhất trong chăm sóc vùng kín là vệ sinh nhẹ nhàng, đúng cách và tôn trọng cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể. Mỗi ngày, nên rửa vùng âm hộ một lần bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, sau đó lau khô bằng khăn sạch. Không nên chà xát mạnh vì có thể gây tổn thương da và niêm mạc.

Sau mỗi lần đi vệ sinh, cần lau từ trước ra sau nhằm hạn chế đưa vi khuẩn từ vùng hậu môn sang âm đạo, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn.

Một sai lầm khá phổ biến là thụt rửa âm đạo với suy nghĩ giúp sạch hơn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy thói quen này có thể làm thay đổi hệ vi sinh bình thường, làm tăng nguy cơ viêm âm đạo do vi khuẩn, tái phát nhiễm khuẩn và các bệnh lý phụ khoa khác.

Bên cạnh đó, không nên sử dụng xà phòng diệt khuẩn, nước muối đậm đặc hay các nguyên liệu dân gian như chanh, lá trầu, giấm, baking soda hoặc thuốc tím để vệ sinh vùng kín thường xuyên. Đến nay chưa có bằng chứng khoa học khẳng định các phương pháp này mang lại lợi ích, trong khi chúng có thể gây kích ứng hoặc làm mất cân bằng môi trường âm đạo.

Việc lựa chọn trang phục cũng góp phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe phụ khoa. Nên ưu tiên quần lót bằng cotton, thay mới mỗi ngày hoặc ngay sau khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi. Hạn chế mặc quần quá chật trong thời gian dài.

Nếu khí hư có mùi hôi, khí hư màu vàng xanh, ngứa nhiều, đau rát vùng kín hoặc chảy máu âm đạo bất thường, nên đến cơ sở y tế khám và xác định nguyên nhân. Không nên tự ý mua thuốc đặt âm đạo khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì việc điều trị không đúng có thể khiến bệnh kéo dài hoặc tái phát.

BS.CK1 Phạm Thị Thương
Khoa Phụ Sản, Bệnh viện An Sinh