Xử trí thế nào khi trẻ tiêu chảy?

Con tôi 2 tuổi, thường xuyên đi ngoài phân lỏng, uống thuốc một thời gian lại tái phát. Tình trạng này có đáng lo không và nên xử trí thế nào? (Vy, An Giang)

Trả lời:

Tiêu chảy ở trẻ không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng nếu tình trạng lặp lại nhiều lần, phụ huynh không nên chủ quan. Đây có thể là biểu hiện của bệnh lý, rối loạn tiêu hóa do nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột...

Trong đợt tiêu chảy cấp, điều quan trọng nhất là phòng mất nước. Phụ huynh nên cho trẻ uống dung dịch oresol đúng hướng dẫn sau mỗi lần đi ngoài, chia thành từng ngụm nhỏ để trẻ dễ uống. Duy trì chế độ ăn phù hợp với tuổi, ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp, cơm mềm, thịt, cá, trứng, sữa chua... Phụ huynh có thể bổ sung men vi sinh để hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột cho trẻ. Nếu trẻ còn bú mẹ, tiếp tục cho bú nhiều hơn bình thường.

Trong quá trình chăm sóc, phụ huynh cần theo dõi số lần đi ngoài, tính chất phân, số lần nôn, lượng nước tiểu, khả năng ăn uống và mức độ tỉnh táo của trẻ. Nếu trẻ khát nhiều, môi khô, mắt trũng, tiểu ít, lừ đừ, tiêu chảy nhiều lần trong ngày, phân có máu hoặc chất nhầy, sốt cao kéo dài, đau bụng nhiều, biếng ăn hoặc bỏ ăn, tiêu chảy không cải thiện sau 48 giờ, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám.

Trường hợp con của bạn, do tình trạng tiêu chảy tái phát nhiều lần sau khi ngừng thuốc, nên đưa trẻ khám chuyên khoa Nhi để bác sĩ tìm nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng mỗi đợt. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm phân, đánh giá tình trạng hấp thu hoặc các bệnh lý tiêu hóa nếu cần, từ đó có hướng điều trị phù hợp, hạn chế tái phát.

Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc có thể làm che lấp triệu chứng, kéo dài bệnh hoặc gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Để hạn chế nguy cơ rối loạn tiêu hóa, phụ huynh nên cho trẻ ăn chín uống sôi, sử dụng nguồn nước sạch, rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, vệ sinh đồ chơi và dụng cụ ăn uống của trẻ. Trẻ cần tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt vaccine Rotavirus ở giai đoạn nhũ nhi, giảm nguy cơ tiêu chảy cấp nặng.

BS.CKI Lâm Bội Hy
Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM