Gỡ 'nút thắt' BHYT để người yếu thế không phải đến bệnh viện

UBND TP HCM kiến nghị hai bộ Y tế, Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tháo gỡ vướng mắc trong thanh toán BHYT với hoạt động khám bệnh lưu động tại các trung tâm bảo trợ xã hội.

Đề xuất được UBND nêu trong văn bản gửi ba cơ quan trung ương ngày 16/7 nhằm bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) cho người cao tuổi, người khuyết tật, người bệnh tâm thần và các đối tượng bảo trợ xã hội đang được chăm sóc tại các trung tâm bảo trợ.

Theo UBND TP HCM, các trung tâm hiện chăm sóc chủ yếu người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh tâm thần và những người mất khả năng tự chăm sóc. Đây là nhóm rất khó hoặc không thể tự di chuyển đến cơ sở y tế.

Thời gian qua, thành phố đã triển khai mô hình đưa bác sĩ từ bệnh viện đến khám, điều trị, quản lý sức khỏe ngay tại các trung tâm bảo trợ. Hoạt động này giúp người bệnh được chăm sóc kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng khi phải di chuyển và bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ y tế.

Ngày 24/4, UBND TP HCM ban hành chủ trương cho phép khám chữa bệnh BHYT tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội và thanh toán theo chế độ bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, đến ngày 19/6, Bảo hiểm xã hội Việt Nam có văn bản chưa đồng ý thanh toán với lý do địa điểm khám không nằm trong giấy phép hoạt động của cơ sở khám chữa bệnh.

UBND TP HCM cho rằng hướng dẫn này phù hợp quy định hiện hành nhưng chưa đáp ứng thực tế.

Theo thành phố, nếu buộc người già, người khuyết tật hoặc người bệnh tâm thần phải đến bệnh viện để được hưởng BHYT sẽ phát sinh nhiều bất cập. Mỗi người bệnh thường cần một đến hai người đi cùng, việc di chuyển tiềm ẩn nguy cơ tai biến, đồng thời làm giảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của nhóm yếu thế.

Thành phố nhấn mạnh hoạt động khám tại các trung tâm vẫn do các bệnh viện đã được cấp phép và ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT thực hiện. Bác sĩ khám đúng phạm vi hành nghề, hồ sơ bệnh án, chỉ định cận lâm sàng, kê đơn và theo dõi điều trị đều do bệnh viện quản lý theo quy định. Chi phí đi lại, vận chuyển thiết bị do cơ sở y tế tự chi trả, không tính vào quỹ BHYT.

Theo UBND TP HCM, việc đưa bác sĩ đến khám tại nơi ở chỉ thay đổi địa điểm cung cấp dịch vụ, không làm thay đổi bản chất hoạt động khám chữa bệnh. Thành phố cũng dẫn Luật Khám bệnh, chữa bệnh quy định khám chữa bệnh lưu động là hoạt động được thực hiện ngoài địa điểm ghi trong giấy phép hoạt động của cơ sở y tế, bao gồm khám tại nhà. Đồng thời, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2024 đã bổ sung phạm vi hưởng BHYT đối với khám chữa bệnh tại nhà.

Từ các căn cứ trên, UBND TP HCM đề nghị Bộ Y tế chủ trì làm việc với Bộ Tài chính và Bảo hiểm xã hội Việt Nam để thống nhất cách áp dụng quy định pháp luật, ban hành hướng dẫn cụ thể về thanh toán BHYT đối với hoạt động khám chữa bệnh lưu động tại các Trung tâm Bảo trợ xã hội.

Thành phố cũng kiến nghị Bộ Y tế sớm hướng dẫn việc thanh toán BHYT đối với các mô hình khám chữa bệnh tại nhà, khám từ xa, y học gia đình và các hình thức chăm sóc sức khỏe mới. Trường hợp quy định hiện hành chưa đầy đủ hoặc còn nhiều cách hiểu khác nhau, cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để tạo hành lang pháp lý đồng bộ, giúp đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn, nhất là các nhóm yếu thế.

Lê Phương