'Ngủ đông' 3 ngày cứu bé sơ sinh thiếu oxy não

Bé chào đời ở tuần thai 39 bị suy hô hấp, não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ sau ngạt sơ sinh, được bác sĩ hạ thân nhiệt xuống 33,5 độ trong 3 ngày cứu sống.

Ngày 17/7, đại diện Bệnh viện Sản Nhi Phú Thọ cho biết trong suốt thai kỳ sản phụ không ghi nhận bất thường, sinh thường ở tuần thai thứ 39. Sau sinh, trẻ khóc yếu, tím tái toàn thân, chỉ số Apgar (chỉ số đánh giá sức khỏe trẻ sơ sinh) ở phút thứ nhất chỉ đạt 5 điểm.

Các bác sĩ hồi sức sơ sinh tích cực ngay tại phòng sinh, 3 phút sau tình trạng tuần hoàn và hô hấp của trẻ cải thiện. Bệnh nhi được hỗ trợ thở oxy và chuyển đến Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ điều trị.

Tại đây, trẻ suy hô hấp tiến triển, giảm phản xạ bú và xuất hiện các cơn co giật. Nhận định đây là biểu hiện của bệnh não thiếu oxy sau ngạt sơ sinh, êkíp điều trị hội chẩn khẩn với Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương. Các chuyên gia thống nhất chẩn đoán trẻ mắc bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa đến nặng, chỉ định thực hiện kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy (Cooling) trong "thời gian vàng" sau sinh.

Kỹ thuật hạ thân nhiệt chỉ huy còn gọi là kỹ thuật ngủ đông, sử dụng hệ thống thiết bị chuyên dụng để kiểm soát chính xác nhiệt độ cơ thể trẻ ở mức 33,5°C trong 72 giờ, sau đó làm ấm trở lại theo phác đồ chuẩn. Việc giảm thân nhiệt có kiểm soát giúp làm chậm quá trình chuyển hóa của tế bào não, hạn chế các phản ứng tổn thương thứ phát sau thiếu oxy, từ đó giảm nguy cơ hoại tử tế bào thần kinh và cải thiện tiên lượng thần kinh lâu dài.

Trong suốt quá trình điều trị, trẻ được theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn, chức năng hô hấp, tuần hoàn, thần kinh và các rối loạn chuyển hóa có thể xảy ra trong quá trình hạ thân nhiệt. Sau 72 giờ điều trị kết hợp hồi sức và chăm sóc tích cực, trẻ tự thở bình thường, phản xạ bú và các phản xạ sơ sinh khác tiến triển rất tốt và không còn xuất hiện cơn co giật.

Đánh giá sau điều trị bằng chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não cho thấy tổn thương nhu mô não được kiểm soát tốt. Các xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm trùng, chức năng gan, thận và các cơ quan khác đều trong giới hạn bình thường.

Bác sĩ Dương Thị Hà, Khoa Sơ sinh, cho biết hạ thân nhiệt chỉ huy là phương pháp điều trị được khuyến cáo trong các hướng dẫn quốc tế đối với trẻ sơ sinh đủ tháng hoặc gần đủ tháng bị bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ mức độ vừa và nặng. Hiệu quả điều trị phụ thuộc rất lớn vào việc chỉ định đúng đối tượng và triển khai trong thời gian vàng, tốt nhất trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Khi được thực hiện đúng quy trình, kỹ thuật giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong cũng như nguy cơ để lại các di chứng thần kinh như bại não, động kinh hoặc chậm phát triển tâm thần - vận động.

Bệnh não thiếu oxy - thiếu máu cục bộ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và di chứng thần kinh ở trẻ sơ sinh. Vì vậy, việc nhận diện sớm, hồi sức ban đầu đúng quy trình, chuyển tuyến kịp thời và triển khai hạ thân nhiệt chỉ huy trong thời gian vàng có ý nghĩa quyết định đối với kết quả điều trị.

Thúy Quỳnh