Chiều 15/6, tại kỳ họp thứ 4, HĐND TP Hà Nội thông qua 54 nghị quyết, trong đó có quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng.

Theo nghị quyết, thành phố miễn tiền vé xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) cho người di chuyển trong vành đai 1 kể từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 30/6/2027.

Thành phố cũng miễn tiền vé đến hết ngày 31/12/2030 cho người sử dụng xe buýt (không bao gồm xe buýt phục vụ kinh doanh du lịch) hoặc đường sắt đô thị trên toàn địa bàn trong các dịp lễ, Tết, sự kiện chính trị xã hội đặc biệt của đất nước và của thành phố.

Theo UBND thành phố, chính sách miễn tiền vé xe buýt nhằm hỗ trợ trực tiếp nhóm chịu tác động lớn nhất từ lộ trình hạn chế phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch theo Chỉ thị số 20 của Thủ tướng và lộ trình triển khai vùng phát thải thấp của thành phố.

Vành đai 1 là khu vực triển khai các giải pháp kiểm soát phát thải và hạn chế phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sớm nhất ở thành phố. Do đó, người dân sinh sống, làm việc hoặc có nhu cầu đi lại trong khu vực này là nhóm chịu tác động trực tiếp và trước tiên của chính sách.

"Việc miễn tiền vé xe buýt đối với các chuyến đi từ vành đai 1 là giải pháp hỗ trợ trong thời gian đầu nhằm giảm chi phí đi lại, tạo điều kiện để người dân thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân, chuyển sang sử dụng vận tải hành khách công cộng", báo cáo giải trình của UBND thành phố nêu.

Chính sách miễn phí không phân biệt loại hình tuyến xe buýt mà được xác định theo đối tượng và phạm vi tác động của chính sách. Hành khách đi từ vành đai 1 đều được hưởng chính sách miễn tiền vé, kể cả khi sử dụng các tuyến xuyên tâm, tuyến kết nối trung tâm với ngoại thành hoặc các khu vực khác của thành phố.

Sau một năm thực hiện, thành phố sẽ tổ chức đánh giá kết quả, tác động đến nhu cầu đi lại, sản lượng vận tải hành khách công cộng, hiệu quả sử dụng ngân sách và khả năng cân đối nguồn lực để xem xét việc điều chỉnh, mở rộng hoặc hoàn thiện chính sách trong các giai đoạn tiếp theo.

Hỗ trợ hộ nghèo chuyển đổi xe máy xăng

Theo nghị quyết, thành phố sẽ hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh. Mỗi cá nhân được hỗ trợ một lần tương ứng với một xe môtô, xe gắn máy, tối đa không quá 20 triệu đồng.

Để được nhận hỗ trợ, cá nhân thuộc hộ nghèo phải là chủ sở hữu xe môtô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã đăng ký trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực; chuyển đổi phương tiện giao thông xanh từ ngày nghị quyết này có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2027; hoàn thành chuyển nhượng, chuyển giao, đưa phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch cũ ra khỏi vùng phát thải thấp hoặc áp dụng biện pháp xử lý khác và hoàn thành đăng ký phương tiện giao thông xanh mới.

Trước ý kiến của đại biểu về việc thành phố không còn hộ nghèo và số tiền hỗ trợ 20 triệu đồng có đủ để mua xe mới, UBND thành phố cho biết hiện trên địa bàn không còn hộ nghèo, song có 7.565 hộ cận nghèo. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, dự kiến trong năm 2026 sẽ điều chỉnh chuẩn nghèo đa chiều và có thể phát sinh khoảng 10.000 hộ nghèo (trong đó 7.565 hộ cận nghèo có thể chuyển thành hộ nghèo theo chuẩn mới).

Để bảo đảm tính ổn định, hiệu quả của nghị quyết, tránh phải sửa đổi, bổ sung khi phát sinh hộ nghèo, cơ quan soạn thảo đã quy định chính sách hỗ trợ đối với nhóm này. Với giả định 70% số hộ nghèo chuyển đổi phương tiện trong năm 2027 và mức hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng, kinh phí dự kiến khoảng 140 tỷ đồng.

Với mức hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng, thành phố cho biết trong quá trình xây dựng chính sách, cơ quan soạn thảo đã khảo sát giá xe máy điện trên thị trường. Với khoảng 20 triệu đồng, người dân có thể lựa chọn một số mẫu xe máy điện phổ thông, đáp ứng nhu cầu đi lại cơ bản và bảo đảm chất lượng sử dụng. Mức tối đa 20 triệu đồng được xác định nhằm tạo điều kiện để hộ nghèo chuyển đổi phương tiện mà không phải bỏ thêm tiền, phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của thành phố và bảo đảm công bằng trong thực hiện chính sách.

Ngoài ra, các đơn vị, tổ chức thực hiện dịch vụ công ích, kinh doanh vận tải đường bộ có trụ sở trên địa bàn Hà Nội có đăng ký kinh doanh tại TP Hà Nội được xem xét hỗ trợ vốn và lãi suất.

Cũng tại kỳ họp này, HĐND thành phố đã thông qua Đề án vùng phát thải thấp. Theo đó 11 tuyến phố thuộc không gian đi bộ Hồ Gươm và chợ đêm phố cổ sẽ tổ chức thí điểm vùng phát thải thấp nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Theo đề án, giai đoạn 1 từ ngày 1/7 đến 31/12/2026 các quy định hạn chế phương tiện được áp dụng theo hướng tuyên truyền, vận động, khuyến khích chuyển đổi. Song song với đó, thành phố hoàn thiện các cơ chế, chính sách, hạ tầng cho việc triển khai khu vực phát thải thấp từ giai đoạn 2.

Võ Hải