Bộ Xây dựng vừa họp xem xét Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 171.300 tỷ đồng.

Theo thông báo cuộc họp, do tuyến đi qua khu vực có nền đất yếu, địa hình phức tạp và tác động đến nhiều địa phương, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho rằng quá trình chuẩn bị đầu tư cần được nghiên cứu thận trọng, đổi mới cách tiếp cận để bảo đảm tính khả thi và bền vững của dự án.

Một trong những nội dung được lưu ý là dự báo nhu cầu vận tải. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan cập nhật số liệu thực tế về lưu lượng hành khách, hàng hóa trên hành lang TP HCM - Cần Thơ. Việc dự báo không chỉ dừng ở quy mô nhu cầu vận tải mà cần đánh giá khả năng thu hút của đường sắt, mức độ cạnh tranh và cơ cấu phân chia thị phần giữa các phương thức vận tải gồm đường sắt, đường bộ và đường thủy nội địa.

Đối với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), Bộ Xây dựng yêu cầu đưa nội dung này vào Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đồng thời xác định rõ quỹ đất tại khu vực xung quanh nhà ga để phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại và logistics.

Theo Bộ Xây dựng, mô hình TOD có thể tạo thêm nguồn lực phát triển hạ tầng, nâng cao hiệu quả khai thác đất đai và hỗ trợ tính khả thi tài chính của dự án. Bộ cũng cho biết sẽ trực tiếp làm việc với các địa phương có tuyến đi qua để thống nhất phương án phát triển quỹ đất TOD và tổ chức triển khai dự án trong các bước tiếp theo.

Với phương án kỹ thuật, Bộ Xây dựng thống nhất chủ trương phân kỳ đầu tư giai đoạn đầu theo quy mô đường đơn, khổ đường sắt 1.435 mm. Tuy nhiên, việc thiết kế phải tính toán ngay từ đầu cho phương án hoàn thiện đường đôi trong tương lai, tránh phát sinh chi phí lớn hoặc ảnh hưởng đến quá trình khai thác sau này.

Đối với khu vực nền đất yếu tại Đồng bằng sông Cửu Long, Bộ yêu cầu lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp, bảo đảm ổn định lâu dài, hạn chế nguy cơ lún và đáp ứng yêu cầu an toàn chạy tàu. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận và đơn vị tư vấn khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trong tháng 7.

Theo đề xuất nghiên cứu tiền khả thi, tuyến đường sắt TP HCM - Cần Thơ có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP HCM), điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ), tổng chiều dài 175,2 km.

Giai đoạn đầu, tuyến được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.435 mm; giai đoạn sau sẽ hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến bố trí 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ. Tốc độ thiết kế dự kiến đạt 160 km/h đối với tàu khách và 120 km/h đối với tàu hàng.

Tuyến có khoảng 56% đường xây dựng trên cầu vượt sông, khu vực đô thị và các công trình hạ tầng hiện hữu; khoảng 44% đi trên nền đất. Theo tính toán sơ bộ, phương án đường sắt đi chung cầu Cần Thơ 2, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 171.300 tỷ đồng. Phương án cầu đường sắt độc lập, tổng mức đầu tư tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, dự án đường sắt TP HCM - Cần Thơ sẽ được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào tháng 8, dự kiến khởi công năm 2028 và cơ bản hoàn thành vào năm 2035.

Anh Duy