Thua Pháp 0-1, Hungary 0-2 và Liên Xô 0-2 ở World Cup 1986. Thua Bỉ 0-1, Croatia 1-4 và Morocco 1-2 ở World Cup 2022. Lịch sử những lần đến với ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh của Canada – cách nhau 36 năm – là như vậy: không giành được điểm số nào trước khi bị loại ngay vòng bảng.

Khi giải đấu được tổ chức trên sân nhà mùa hè này, người Canada mới kỳ vọng vào một bước ngoặt. "Lịch sử chuẩn bị được viết nên", phát thanh viên sân BMO Field, Toronto đã hào hứng thông báo như vậy ngay trước giờ bóng lăn trận đầu bảng B World Cup 2026 giữa Canada và Bosnia ngày 12/6.

Không như nhịp điệu chậm rãi, du dương của ca khúc trữ tình Bring It On Home to Me được Michael Buble trình diễn trong buổi lễ khai mạc tinh giản nhưng không kém sắc màu trước trận, đoàn quân của HLV Jesse Marsch nhập cuộc đầy hứng khởi.

Nhà cầm quân sinh ra ở bang Wisconsin (Mỹ) và hát không sót lời nào trong bài quốc ca Canada vốn là môn đệ của trường phái bóng đá theo mô hình Red Bull, được khởi xướng và gây dựng bởi kiến trúc sư trưởng Ralf Rangnick. Một thứ bóng đá cống hiến, nhanh, cường độ cao và pressing quyết liệt là tư tưởng ông mang theo suốt những năm tháng làm nghề. Dù có lúc, nó từng bị mỉa mai ở Leeds Utd. Khái niệm nhập cuộc chậm rãi để thăm dò hoàn toàn không có trong từ điển của vị chiến lược gia 52 tuổi.

Canada lẽ ra đã có thể mở tỷ số sớm nếu cú đá ngay gần chấm penalty của Jonathan David không tìm đến đúng vị trí thủ thành Nikola Vasilj. Được HLV Marsch miêu tả là cầu thủ thông minh nhất ông từng dẫn dắt, cũng như đã góp dấu giày vào hơn một phần ba số bàn thắng của Canada tại hai giải đấu lớn gần nhất, David tắt điện trước Bosnia.

Không như chủ nhà, đội tuyển từng khiến người Italy lần thứ ba liên tiếp ngồi nhà xem World Cup chọn lối đá cổ điển, trực diện và tận dụng triệt để các tiền đạo hộ pháp. Toronto là thành phố duy nhất ngoài nước Mỹ sở hữu một đội bóng rổ nhà nghề tại giải NBA. Và chính tại sân đấu BMO Field của nơi đây, chính lợi thế chiều cao của các vị khách suýt làm hỏng ngày vui của người Canada.

Với chiều cao trung bình toàn đội cao nhất World Cup 2026 khi lên tới 1,87 mét, các "tòa tháp" di động của Bosnia, dù không có Edin Dzeko vì chấn thương, liên tục gây chao đảo khung thành Canada trong các pha cố định. Ba lần đầu tiên là phép thử, đến lần thứ tư thì thảm họa ập đến. Phút 21, cựu hậu vệ Arsenal Sead Kolasinac băng cắt đánh đầu ngược thông minh ở cột gần từ phạt góc của Ivan Basic, tạo điều kiện để Jovo Lukic ập vào đánh đầu nối tung lưới Maxime Crepeau.

 

 

Canada 0-1 Bosnia: Mở tỷ số từ phạt góc

Bài học Canada có thể rút ra ở đây là ý niệm về tính hiệu quả. Họ đã kiếm tới 9 quả phạt góc trong hiệp một, nhưng tất cả đều vô dụng. Trong khi, Bosnia chỉ có một và ăn bàn. Không phải tự dưng đoàn quân của Sergej Barbarez đã vượt qua những trận play-off căng thẳng trước Wales và Italy để có lần thứ hai dự World Cup, kể từ sau năm 2014 trên đất Brazil.

Trong thứ bóng đá của Marsch hay mô hình Red Bull, khái niệm về những đường chéo mang tính đặc biệt: từ chuyền chéo, di chuyển chéo, cho đến cấu trúc đội hình cũng chéo. Canada đặc biệt thích tấn công qua cánh trái, dù thiếu đi ngôi sao quan trọng Alphonso Davies vì chưa kịp bình phục chấn thương trận này. Ở đó, các học trò của Marsch dồn quân áp đảo, đôi khi có đến 4-5 cầu thủ cùng lúc hiện diện. Miếng đánh sở trường là những đường chuyền chéo từ trung lộ xẻ nách hàng thủ đối phương. Nhưng tất cả đều vụng về trong hiệp một.

HLV sinh năm 1973 muốn các học trò đá nhanh, nhưng nhịp điệu chung của các tuyến lại thiếu đồng nhất. Tuyến tấn công nhanh đấy, nhưng các tuyến dưới thì lại không dâng theo kịp, biến ý đồ pressing rát không thể thực thi hiệu quả một khi muốn thu lại quyền kiểm soát bóng. Đó cũng là thứ Marsch không hài lòng khi phát biểu sau trận về hiệp một.

Thế rồi sang hiệp hai, ông xốc lại đội hình. Canada lấy lại thế trận, bình tĩnh hơn, nhưng vẫn trung thành với mô hình của những "đường chéo", và làm nên màn phối hợp tuyệt đẹp đánh nách trái trung lộ ở phút 53. Chưa thể gọi là hoàn hảo bởi Kolasinac cứu thua ngay trước vạch vôi.

Phút 61, Marsch quyết định làm mới gần như hoàn toàn hàng công. Những ngôi sao Jonathan David rồi Tajon Buchanan gây thất vọng đều rời sân. Thêm 15 phút sau đó nữa thì đến lượt Tani Oluwaseyi cũng được rút, và người thay thế cho anh trở thành người hùng.

Phút 78, tiền vệ cơ động Ismael Kone chuyền và chạy chéo vào trung lộ từ biên trái, bóng tìm đến Promise David và được kết thúc bởi cú vuốt mu từ Larin. Sau pha che người đầy kinh nghiệm, chính kỹ năng dứt điểm đã đưa chân sút 31 tuổi này trở thành cầu thủ ghi bàn nhiều nhất mọi thời Canada có được pha lập công thứ 31 trong màu áo tuyển.

 

 

Canada 1-1 Bosnia: Tuyệt phẩm gỡ hòa của Cyle Larin

Cầu trường BMO Field chật kín 43.002 khán giả với phần đông là sắc đỏ Canada như được giải tỏa và hân hoan trong thời khắc trọng đại. Larin, một người con của chính Toronto, đã mang về điểm số đầu tiên trong lịch sử World Cup cho Canada.

Hoàng Thông