ThS.BS Phan Thị Mỹ Hạnh, chuyên khoa Nội tim mạch, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết thuốc giảm mỡ máu đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát cholesterol và phòng ngừa nguy cơ mắc biến cố tim mạch. Thuốc thường được chỉ định khi bệnh nhân đã áp dụng lối sống khoa học nhưng chỉ số mỡ máu không cải thiện hiệu quả. Tùy vào chỉ số mỡ trong máu, thể trạng và bệnh lý nền đi kèm, bác sĩ sẽ kê toa một hoặc kết hợp nhiều loại thuốc với nhau như statin, ezetimibe, chất ức chế PCSK9, thuốc cô lập axit mật, axit bempedoic... Trong đó, statin là nhóm thuốc thường được kê đơn.

Giống như nhiều loại thuốc khác, thuốc giảm mỡ máu thường gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Trong đó, phổ biến nhất là đau cơ, nhức mỏi cơ. Người bệnh cảm thấy nhức mỏi khi vận động mạnh, triệu chứng này thường xuất hiện ở vùng cơ đùi, bắp chân hoặc cánh tay.

Đôi khi thuốc trị mỡ máu gây tăng men gan nhẹ, khiến người bệnh mệt mỏi, vàng da hoặc buồn nôn. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp đều không nghiêm trọng, không có triệu chứng. Thuốc cũng ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose trong cơ thể khiến lượng đường trong máu tăng nhẹ. Mức tăng này thường nhỏ, không nguy hiểm, có thể kiểm soát thông qua chế độ ăn uống, luyện tập, theo dõi định kỳ.

Các triệu chứng của rối loạn tiêu hóa như đầy bụng, buồn nôn, khó tiêu, tiêu chảy, táo bón cũng hay xuất hiện trong thời gian đầu dùng thuốc giảm mỡ máu. Một số người khi dùng thuốc cảm thấy nhức đầu, chóng mặt do cơ thể cần thời gian thích nghi. Những tác dụng phụ này đa phần không nghiêm trọng, có xu hướng giảm dần theo thời gian. Ít khi, bệnh nhân gặp tác dụng phụ nghiêm trọng gồm tiêu cơ vân, suy gan, tổn thương gan, đái tháo đường type 2, phản ứng dị ứng..., có thể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không kiểm soát kịp thời.

Bác sĩ Hạnh khuyến cáo để giảm nguy cơ gặp tác dụng phụ khi uống thuốc mỡ máu, người bệnh cần lưu ý.

Không sử dụng thuốc nếu đang bị tổn thương gan, thận: Khi chức năng của những cơ quan này bị suy giảm, uống thuốc mỡ máu có thể khiến thuốc tồn đọng lâu hơn trong cơ thể, làm tăng độc tính lên gan, thận. Vì thế, người bệnh nên làm chẩn đoán để kiểm tra chức năng gan và thận trước khi uống thuốc.

Không uống rượu trong thời gian dùng thuốc: Lạm dụng rượu bia làm tăng gánh nặng lên gan. Lúc này, nếu uống thuốc mỡ máu sẽ làm tăng nguy cơ suy gan.

Không dùng đồng thời với các thuốc khác: Một số loại thuốc như kháng sinh nhóm macrolid, thuốc chống nấm azole, thuốc ức chế miễn dịch... có thể tương tác với thuốc mỡ máu, làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu. Người bệnh nên báo với bác sĩ tất cả những loại thuốc đang dùng, bao gồm thuốc được kê đơn, thuốc không kê đơn, thực phẩm chức năng... để bác sĩ đánh giá xem chúng có gây tương tác với thuốc giảm mỡ máu không.

Dùng thuốc đúng liều, đúng cách: Bệnh nhân cần tuân thủ dùng thuốc mỡ máu theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý thay đổi liều lượng hoặc ngưng thuốc đột ngột.

Tái khám đúng lịch hẹn: Bác sĩ theo dõi chức năng gan, thận, đường huyết... giúp phát hiện sớm bất thường, có hướng xử trí kịp thời. Đồng thời, theo dõi mức độ đáp ứng thuốc, hiệu quả của phương pháp điều trị để có sự điều chỉnh nếu cần.

Cẩn trọng nếu thuộc nhóm người có nguy cơ gặp tác dụng phụ: Thuốc mỡ máu nên được sử dụng cẩn thận nếu bệnh nhân có khả năng gặp tác dụng phụ. Những yếu tố làm tăng nguy cơ này bao gồm bệnh nhân trên 70 tuổi có cholesterol cao, người có tiền sử bệnh gan, tiền sử bị tác dụng phụ liên quan đến cơ khi dùng statin hoặc fibrate (một loại thuốc khác để giảm mỡ máu), tiền sử gia đình bị yếu cơ hoặc tiêu cơ vân, bệnh nhân bị suy giáp.

Thu Hà