Chia sẻ tại chương trình nhân Ngày Thính giác Thế giới 3/3 ở TP HCM, PGS.TS.BS.CK2 Lê Trần Quang Minh, Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cảnh báo môi trường sống ồn ào và sự bùng nổ công nghệ đang đe dọa nghiêm trọng đôi tai giới trẻ. Bác sĩ phân tích việc tiếp xúc tiếng ồn vừa phải nhưng kéo dài mỗi ngày từ đường phố, loa công suất lớn hay tai nghe sẽ phá hủy từ từ các tế bào lông dẫn truyền âm thanh và làm tổn thương màng đáy. Quá trình này diễn ra thầm lặng nhưng để lại hậu quả vĩnh viễn, bởi cơ thể gần như không thể tái tạo hay chữa lành các tế bào lông đã hỏng. Ngoài ra, những tiếng nổ lớn cũng có nguy cơ gây chấn thương âm đột ngột.

Bên cạnh tiếng ồn, chứng điếc đột ngột cũng gia tăng, trở thành tình trạng cấp cứu tai mũi họng phổ biến. Người bệnh thường mất thính lực một bên, kèm chóng mặt ngay sau một đêm ngủ dậy, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc tắm nước lạnh khi vừa đi ngoài trời về. Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ hiện tượng co thắt hoặc tắc nghẽn nhánh mạch máu nhỏ như sợi tóc làm nhiệm vụ nuôi ốc tai. Các yếu tố như căng thẳng kéo dài, tăng huyết áp, mỡ máu cao gây xơ vữa động mạch càng làm hẹp lòng mạch, cản trở dòng máu nuôi tai trong. Bác sĩ Minh nhấn mạnh, bệnh nhân điếc đột ngột do nguyên nhân mạch máu cần nhập viện ngay trong "thời gian vàng" hai tuần đầu để bác sĩ dùng thuốc giãn mạch, tăng tuần hoàn, giúp đẩy tỷ lệ phục hồi lên tới 70%. Các tình trạng viêm nhiễm, chấn thương đầu hoặc khối u cũng là những thủ phạm khác gây điếc đột ngột.

Suy giảm thính lực ở trẻ nhỏ cũng đặt ra thách thức lớn cho các gia đình. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ ghi nhận cứ 1.000 trẻ sơ sinh thì có 1,7 trẻ nghe kém. Tại Việt Nam, một nghiên cứu năm 2024 ở Hà Nam chỉ ra 5,67% trẻ 2-5 tuổi suy giảm thính lực. Các bà mẹ mắc bệnh nhiễm trùng thai kỳ (như rubella) hoặc mang gen di truyền thường truyền tình trạng điếc bẩm sinh sang con. Cha mẹ cần can thiệp sớm bằng máy trợ thính hoặc cấy ốc tai điện tử cho con trong "giai đoạn vàng" từ 0 đến 3 tuổi nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ bình thường.

Để bảo vệ đôi tai, người dân cần kiểm soát thời gian sử dụng tai nghe, chỉnh âm lượng vừa phải và tránh xa môi trường tiếng ồn cường độ cao. Mỗi người nên chủ động giải tỏa căng thẳng để ngăn cơ thể tăng tiết adrenaline gây co thắt mạch máu, giữ ấm khi thời tiết chuyển mùa, đồng thời kiểm soát chặt các bệnh lý nền như huyết áp, mỡ máu nhằm phòng tránh điếc đột ngột. Thai phụ phải chủ động phòng ngừa nhiễm siêu vi và tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc của bác sĩ để bảo vệ đôi tai cho thai nhi.

Lê Phương