Tổng thống Emmanuel Macron ngày 2/3 tuyên bố Pháp sẽ tăng số lượng đầu đạn hạt nhân, chỉ ra châu Âu cần gánh vác nhiều trách nhiệm tự vệ hơn khi chiến sự Nga - Ukraine tiếp diễn và nỗi bất định về các cam kết an ninh tương lai của Mỹ.

"Muốn được tự do, phải khiến người khác e sợ. Muốn răn đe hạt nhân vững mạnh thì năng lực thông thường cũng phải mạnh trên mọi phương diện. Tôi nhấn mạnh hai điều này từ năm 2020, nhưng những năm gần đây cho thấy sự thiếu hụt nghiêm trọng về các năng lực hỗ trợ tại châu Âu. Tình trạng này là không thể chấp nhận", ông Macron phát biểu tại căn cứ L'Ile Longue ở tây bắc Pháp, nơi bố trí lực lượng tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của nước này.

Pháp là cường quốc hạt nhân duy nhất trong Liên minh châu Âu (EU) kể từ khi Anh rời khối vào năm 2020. Nước này đang biên chế khoảng 290 đầu đạn hạt nhân, lớn thứ tư trên thế giới, sau Nga, Mỹ và Trung Quốc. Kho đầu đạn hạt nhân của Pháp được giữ nguyên kể từ năm 1992.

Tuyên bố này đánh dấu lần đầu Pháp sẽ tăng số đầu đạn hạt nhân sau hơn ba thập kỷ. Ông Macron không nêu cụ thể sẽ tăng thêm bao nhiêu đầu đạn, song khẳng định Paris phải đảm bảo duy trì "năng lực hủy diệt", đồng thời nhấn mạnh đây không phải chạy đua vũ trang.

"Sẽ không có quốc gia nào, bất kể hùng mạnh đến đâu, có thể tự bảo vệ mình nếu Pháp buộc phải sử dụng kho vũ khí hạt nhân", ông Macron nói.

Theo Hiến pháp Pháp, tổng thống là người duy nhất có thẩm quyền quyết định việc sử dụng vũ khí hạt nhân. Ông Macron nhấn mạnh Pháp sẽ tăng cường hợp tác với các đối tác châu Âu, nhưng không quốc gia nào được chia sẻ quyền ra quyết định đối với kho vũ khí hạt nhân của Paris.

Ông Macron cho biết Pháp có thể tạm thời triển khai một phần lực lượng không quân chiến lược tới các nước đồng minh và mời các đối tác tham gia diễn tập răn đe hạt nhân. Ông thông báo Pháp đã bắt đầu thảo luận với Anh, Đức, Ba Lan, Hà Lan, Bỉ, Hy Lạp, Thụy Điển và Đan Mạch.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho hay hai nước này đã bắt đầu thảo luận với Pháp về vấn đề trên. Ông Merz cho biết Đức và Pháp dự kiến có bước đi cụ thể vào cuối năm, trong đó Berlin triển khai các loại vũ khí thông thường tham gia diễn tập hạt nhân của Pháp.

Ông Macron loại trừ khả năng để máy bay Đức mang vũ khí hạt nhân của Pháp, bác bỏ những đồn đoán trước đó tại Berlin. Thay vào đó, Pháp và các đối tác sẽ tập trung vào diễn tập phối hợp và tham vấn chiến lược.

Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) đã chỉ trích kế hoạch của Paris và cảnh báo việc mở rộng kho vũ khí hạt nhân có thể tiêu tốn hàng tỷ euro.

Đức Trung (Theo AFP, AP, Reuters)