Năm 2021, sau khi khỏi Covid-19, vùng liên sườn của ông bị nóng rát, ngứa ran, mệt mỏi, sốt nhẹ. Ba ngày sau, các mụn nước mọc thành chùm dọc khu vực này. Thay vì đi khám, ông tìm cách chữa trên mạng và đến nhiều nơi vẽ khoán, đốt hương. Vẽ khoán là nhờ người "khoán", "phán", "làm phép" hoặc vẽ bùa quanh khu vực nổi mụn nước với hy vọng các mụn nước không tiếp tục lan thêm, bệnh nhanh khỏi và bớt đau.

Các nốt mụn sau đó đóng vảy nhưng để lại sẹo lõm và cơn đau thần kinh kéo dài suốt hơn bốn năm. Ông tiếp tục thử nhiều phương pháp như Đông y, vật lý trị liệu tại nhiều cơ sở, tốn khoảng 40-50 triệu đồng nhưng cơn đau vẫn tái phát, có khi kéo dài cả tháng.

Hai tháng trước, vợ ông xuất hiện triệu chứng tương tự và đến bệnh viện khám. Bà được chẩn đoán zona thần kinh và điều trị thuốc kháng virus trong "thời gian vàng", nên khỏi bệnh, không bị biến chứng. Nhìn vợ hồi phục nhanh, ông Huấn cho biết rất hối hận vì trước đây chủ quan, điều trị theo mách bảo.

Một trường hợp khác, chồng bà Nguyễn Thị Thanh Hương, 68 tuổi, cũng phải chịu cơn đau thần kinh sau zona nhiều năm do không đi khám sớm mà tự mua thuốc điều trị tại nhà. Rút kinh nghiệm, khi bản thân xuất hiện mụn nước ở vùng mũi, bà Hương liên hệ bác sĩ và đến bệnh viện kiểm tra. Nhờ điều trị sớm, bà không bị biến chứng.

Theo BS.CKI Tống Thị Ngọc Cầm, Phó Giám đốc Y khoa miền Bắc, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, zona là bệnh do virus varicella zoster tái kích hoạt khi cơ thể suy giảm miễn dịch. Bệnh gây phát ban, mụn nước và đau rát dữ dội.

"Thời gian vàng" điều trị zona bằng thuốc kháng virus là trong 72 giờ đầu sau khi xuất hiện triệu chứng. Nếu bỏ lỡ, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như viêm não, viêm màng não, tổn thương thính giác hoặc đau thần kinh kéo dài sau zona.

Tuy nhiên, nhiều người nhầm lẫn các dấu hiệu ban đầu với bệnh ngoài da thông thường hoặc áp dụng các phương pháp truyền miệng như đắp lá, vẽ khoán, đốt hương... khiến bệnh nặng hơn.

Virus dễ tái hoạt động ở người lớn tuổi, người mắc bệnh mạn tính, suy giảm miễn dịch, thường xuyên căng thẳng hoặc thiếu ngủ. Vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, người dân nên đi khám sớm để được điều trị đúng cách.

Tiêm vaccine là cách phòng zona thần kinh hiệu quả cho người từ 50 tuổi và từ 18 tuổi bị suy giảm miễn dịch do bệnh lý. Các nghiên cứu đã chứng minh, vaccine zona giảm mắc bệnh lên đến 97% ở nhóm trên 50 tuổi, giúp giảm hơn 90% biến chứng đau thần kinh và các biến chứng khác, duy trì miễn dịch kéo dài. Vaccine có lịch tiêm hai mũi cách nhau 1-2 tháng theo chỉ định của bác sĩ. Zona vẫn có thể tái phát, tỷ lệ tới 30% ở người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh mạn tính, vì vậy ngay cả người từng mắc bệnh cũng nên tiêm ngừa để phòng tái phát.

Ngoài vaccine, mọi người cũng nên phòng zona bằng cách tránh căng thẳng, stress, xây dựng lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học, tăng cường vận động và kiểm soát tốt bệnh nền.

Người mắc thủy đậu cũng có nguy cơ phát triển thành zona thần kinh. Do đó, người dân cũng nên phòng bệnh này. Hiện Việt Nam có vaccine phòng thủy đậu loại đơn và các loại phối hợp phòng thêm bệnh sởi, quai bị, rubella. Tiêm hai mũi vaccine có thành phần thủy đậu giúp phòng bệnh lên đến 98%.

Hoàng Long