Một số nguyên nhân lành tính gây cộm mắt nhưng số khác cần được can thiệp y tế để tránh mất thị lực. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp và cách xử trí.

Trầy xước giác mạc

Giác mạc là lớp mô trong suốt hình vòm ở bề mặt trước của mắt. Giác mạc có thể bị tổn thương, ví dụ do móng tay, cọ trang điểm hoặc dị vật vô tình cào vào. Tình trạng này có thể gây ra cảm giác cộm như có dị vật dù không nhìn thấy gì trong mắt.

Điều trị: Theo Học viện Nhãn khoa Mỹ (AAO), vết trầy nhỏ thường lành trong 1-3 ngày, vết lớn có thể mất khoảng một tuần. Người bệnh thường được chỉ định thuốc nhỏ kháng sinh dự phòng nhiễm trùng và nước mắt nhân tạo để làm dịu giác mạc.

Rách giác mạc

Đây là vết cắt sâu hơn trầy xước và có thể rách một phần hoặc toàn bộ giác mạc, thường do chấn thương bởi vật sắc nhọn.

Điều trị: Rách giác mạc là tình trạng nghiêm trọng cần cấp cứu để tránh mất thị lực. Người bệnh nên che mắt bằng vật bảo vệ (ví dụ đáy cốc nhựa), đến khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt. Không nên rửa mắt bằng nước, tránh tự lấy dị vật, ấn vào mắt hay dùng thuốc vì một số có thể làm tăng chảy máu.

Loét giác mạc

Vết loét hở trên giác mạc có thể do khô mắt nặng, nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác. Triệu chứng bao gồm đỏ mắt, đau nhiều, cảm giác như có dị vật, chảy nước mắt, tiết mủ, nhìn mờ, sợ ánh sáng, sưng mi, đốm trắng trên giác mạc...

Điều trị: Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt kháng sinh, kháng nấm hoặc kháng virus. Corticosteroid chỉ được sử dụng trong một số trường hợp và cần theo dõi chặt chẽ. Trường hợp nặng, loét sâu hoặc đe dọa thủng giác mạc có thể cần can thiệp phẫu thuật hoặc ghép giác mạc.

Viêm giác mạc do nấm

Nhiễm trùng giác mạc do nấm, thường liên quan đến sử dụng kính áp tròng sai cách, dị ứng hoặc chấn thương. Triệu chứng viêm giác mạc do nấm thường gồm đau, đỏ mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, chảy nước mắt, tiết dịch...

Điều trị: Dùng thuốc kháng nấm trong nhiều tháng, trường hợp không đáp ứng có thể cần ghép giác mạc.

Hội chứng Sjögren

Bệnh tự miễn gây tổn thương tuyến lệ và tuyến nước bọt, dẫn đến khô mắt và khô miệng cùng cảm giác như có cát trong mắt. Bệnh thường gặp ở phụ nữ trên 50 tuổi. Triệu chứng điển hình ở mắt khác như ngứa, nóng rát, nhìn mờ, nhạy cảm ánh sáng.

Điều trị: Sử dụng nước mắt nhân tạo, gel bôi ban đêm, thuốc nhỏ mắt theo toa, nút chặn điểm lệ (punctal occlusion) trong trường hợp nặng.

Khô mắt

Khô mắt xảy ra khi sản xuất nước mắt giảm hoặc bốc hơi nhanh. Nguy cơ cao ở người trên 65 tuổi, phụ nữ, người sống ở khí hậu khô, dùng thuốc kháng histamin, thuốc chống trầm cảm, thuốc huyết áp hoặc mắc bệnh tự miễn.

Điều trị: Sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản, tăng độ ẩm môi trường, uống đủ nước, chớp mắt thường xuyên...

Viêm kết mạc

Bệnh còn gọi là đau mắt đỏ xảy ra khi viêm lớp màng phủ bề mặt nhãn cầu. Ngoài đỏ mắt, tiết dịch là triệu chứng đặc trưng, viêm kết mạc cũng có thể gây cảm giác như dị vật, dính mắt buổi sáng, ngứa và sưng mi.

Điều trị: Tùy nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ kháng sinh nếu nghi do vi khuẩn.

Bảo Bảo (Theo Medical News Today)