Phát biểu trước quốc hội Ukraine khi được phê chuẩn chức vụ mới hôm 14/1, tân Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cam kết tiến hành cải tổ sâu rộng và rà soát lại quân đội Ukraine, loại bỏ những vấn đề mang tính hệ thống vốn tồn đọng nhiều năm qua.

Ông cho biết khoảng hai triệu công dân nước này đang bị "truy tìm" vì trốn nhập ngũ, thêm rằng 200.000 binh sĩ đã tự ý rời đơn vị mà không xin phép (đào nhiệm). Đây là lần hiếm hoi một quan chức cấp cao Ukraine tiết lộ về nguyên nhân nước này thiếu hụt nghiêm trọng binh sĩ trên tiền tuyến trong cuộc chiến đã kéo dài gần 4 năm với Nga.

Đào nhiệm được định nghĩa là việc binh sĩ vắng mặt trái phép ở đơn vị quá ba ngày, hành vi có thể bị phạt tù 5-10 năm. Binh sĩ có thể bị coi là đào nhiệm nếu được cho tạm ngừng chiến đấu hoặc về phép, song không quay lại đơn vị khi được lệnh. Đôi khi, quân nhân đơn thuần là bỏ chạy khỏi vị trí chiến đấu.

Đào nhiệm nhẹ hơn tội đào ngũ, được xác định là khi quân nhân cố ý trốn tránh phục vụ quân đội, điều đối diện với án phạt tối đa 12 năm tù.

Văn phòng Tổng công tố Ukraine năm ngoái cho biết đã mở hơn 235.000 vụ án hình sự đối với hành vi AWOL và khoảng 53.000 vụ liên quan tội đào ngũ kể từ đầu xung đột.

"Chúng ta không thể chiến đấu bằng công nghệ mới trong khi vẫn duy trì cấu trúc tổ chức cũ", ông Fedorov, người trước đó giữ chức Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine, nhấn mạnh.

Theo ông Fedorov, trọng tâm của nỗ lực rà soát sẽ là xác định các phương pháp giúp lực lượng hiện có hoạt động hiệu quả hơn. Một trong những mục tiêu của cuộc cải tổ là đảm bảo tất cả lữ đoàn thiết bị bay không người lái (drone) Ukraine đều có đủ nhân sự ở mức cơ bản, điều mà lực lượng này đang thiếu.

"Hiện 50 đơn vị top đầu trong tổng số 400 đơn vị tác chiến bằng drone gây ra tới 70% thiệt hại cho đối phương. Hãy thử tưởng tượng tiềm năng của quân đội nếu chúng ta giúp 350 đơn vị còn lại phát triển", quan chức Ukraine nói.

Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov cho biết quân đội Ukraine bước vào năm 2026 với nguồn lực ít hơn rất nhiều so với trước đó. Ngân sách quốc phòng năm nay bị giảm đi gần 300 tỷ hryvnia (khoảng 7 tỷ USD) so với năm ngoái, theo ông.

Thiếu lực lượng bổ sung đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả tinh thần của binh sĩ Ukraine cũng như diễn biến thực tế trên chiến trường. Do không có nhân lực tiếp viện, một số đơn vị Ukraine cho biết đã phải chiến đấu nhiều năm liên tục mà hầu như không được nghỉ ngơi, hay nghỉ phép để có cơ hội thăm gia đình.

Phạm Giang (Theo Business Insider, Kyiv Independent)