Một máy bay E-4B Nightwatch hôm 8/1 hạ cánh xuống sân bay quốc tế Los Angeles, dẫn đến nhiều đồn đoán cho rằng một sự kiện lớn sắp xảy ra, giữa lúc quan hệ giữa Mỹ và nhiều quốc gia đang ở trạng thái căng thẳng.

Lầu Năm Góc sau đó cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth có mặt trên phi cơ và đang thực hiện chuyến công du nhằm quảng bá về ngành công nghiệp quốc phòng của đất nước, đồng thời thúc đẩy hoạt động tuyển quân.

Trong ảnh là một chiếc E-4B tại căn cứ không quân Offutt ở bang Nebraska tháng 5/2024.

Không quân Mỹ hiện vận hành 4 máy bay E-4B Nightwatch, còn có biệt danh là "máy bay ngày tận thế", được chế tạo trên nền tảng máy bay chở khách Boeing 747-200. Khi cất cánh, chúng sẽ được gọi là Trung tâm Tác chiến trên không Quốc gia (NAOC). Đây luôn là lựa chọn tốt nhất giúp Tổng thống Mỹ sống sót trong một cuộc tấn công hạt nhân.

Mỗi chiếc có giá xuất xưởng là hơn 223 triệu USD. Đây cũng là máy bay có chi phí vận hành đắt đỏ nhất của không quân Mỹ, tiêu tốn hơn 159.000 USD cho mỗi giờ hoạt động.

Các phi công huấn luyện trên buồng mô phỏng trị giá 9,5 triệu USD được không quân Mỹ đưa vào vận hành từ năm 2022.

Trong giai đoạn cuối Chiến tranh Lạnh, một máy bay E-4B Nightwatch luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở căn cứ không quân Andrew, cho phép cất cánh và sơ tán Tổng thống Mỹ chỉ sau 15 phút báo động.

Mỗi chiếc E-4B có tốc độ hành trình 895 km/h, tầm bay 11.500 km và dự trữ hành trình 12 tiếng nếu không được tiếp dầu. Khi được tiếp dầu trên không, máy bay có thể bay liên tục trong 150 giờ mà không cần hạ cánh.

Khác với sự tiện nghi trên chuyên cơ Không lực Một, E-4B là trung tâm chỉ huy chiến tranh di động, mang theo hàng chục chuyên gia phân tích quân sự, chiến lược gia và trợ lý liên lạc để trợ giúp Tổng thống Mỹ. Chúng được trang bị nhiều linh kiện đặc biệt, như ăng ten dây dài tới 8 km để duy trì liên lạc với lực lượng tàu ngầm hạt nhân, ngay cả khi các trạm liên lạc mặt đất bị phá hủy.

Vỏ ngoài máy bay được bọc lớp chắn nhiệt và bức xạ hạt nhân, hệ thống điện cũng được gia cố để chống xung điện từ.

Các phóng viên trao đổi với ông Mark Esper, người khi đó là bộ trưởng quốc phòng Mỹ, trên máy bay E-4B hồi năm 2019.

Ngoài nhiệm vụ bảo vệ tổng thống và quan chức cấp cao trong trường hợp xảy ra chiến tranh hạt nhân, E-4B đôi khi cũng được lãnh đạo Lầu Năm Góc sử dụng để công du nước ngoài. Khoang chính của máy bay được chia thành nhiều khu vực chức năng, trong đó có phòng chỉ huy, phòng họp và khu nghỉ ngơi.

Ở trung tâm máy bay là phòng tham mưu tác chiến, nơi các sĩ quan tập trung để hoạch định chiến lược trong trường hợp xảy ra tình trạng khẩn cấp quốc gia.

Ngày nay, không quân Mỹ luôn điều động phi cơ E-4B bay cùng hoặc gần Tổng thống Mỹ trong các chuyến công du nước ngoài. Một chiếc Nightwatch cũng luôn trực sẵn ở căn cứ không quân Offutt với động cơ bật sẵn 24/24, sẵn sàng cất cánh đón lãnh đạo trong tình huống khẩn cấp.