"Binh lính NATO dự kiến hiện diện nhiều hơn ở Greenland kể từ hôm nay và những ngày tới. Cũng sẽ có thêm nhiều máy bay và tàu quân sự tới đây", Phó thủ hiến Greenland Mute Egede nói tại cuộc họp báo ngày 14/1, thêm rằng các binh sĩ này sẽ làm nhiệm vụ "huấn luyện".

Thông báo của Phó thủ hiến Greenland được đưa ra sau cuộc gặp tại Nhà Trắng giữa Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và lãnh đạo cơ quan đối ngoại Greenland Vivian Motzfeldt không đạt được bước đột phá nào về tương lai hòn đảo.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho rằng Mỹ kiểm soát Greenland là "hoàn toàn không cần thiết", nhưng thừa nhận không thể thay đổi lập trường của Washington về vấn đề này. "Chúng tôi vẫn còn những bất đồng cơ bản, nhưng cũng chấp nhận sự khác biệt đó", ông nói.

Hai bên sẽ thành lập một ủy ban để nhóm họp trong vài tuần nhằm xem liệu có thể đạt tiến triển nào hay không.

Cuộc gặp diễn ra khi một số đồng minh NATO ở châu Âu xác nhận sẽ điều binh sĩ đến Greenland. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cho biết nước này sẽ tăng cường hoạt động quân sự trong và xung quanh Greenland với lý do môi trường an ninh ngày càng khó lường.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cho biết binh sĩ nước này đã đến Greenland để chuẩn bị các hoạt động liên quan cuộc tập trận của Đan Mạch. Na Uy sẽ cử hai quân nhân đến để tìm hiểu và thúc đẩy thêm về hợp tác với các đồng minh.

Bộ Quốc phòng Đức thông báo sẽ cử đội tiền trạm gồm 13 quân nhân đến Greenland ngày 15-17/1 để thực hiện nhiệm vụ khảo sát nhằm đánh giá những đóng góp tiềm năng cho an ninh khu vực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/1 cho rằng NATO nên ủng hộ việc Mỹ tiếp quản hòn đảo này, đồng thời cảnh báo bất cứ phương án nào không đặt Greenland dưới sự kiểm soát của Washington đều là "không thể chấp nhận được".

"NATO sẽ trở nên hùng mạnh và hoạt động hiệu quả hơn nhiều nếu Greenland thuộc về Mỹ", ông đăng trên mạng xã hội vài giờ trước cuộc đàm phán tại Nhà Trắng, thêm rằng NATO không thể để các đối thủ như Nga và Trung Quốc làm được điều này.

Đan Mạch và Greenland kịch liệt phản đối luận điểm trên. "Theo thông tin tình báo của chúng tôi, không có tàu chiến Trung Quốc nào ở Greenland trong khoảng một thập kỷ nay. Cũng không có mối đe dọa tức thời nào từ Trung Quốc hay Nga mà chúng tôi không thể đối phó", Ngoại trưởng Rasmussen nhấn mạnh.

Ông Rasmussen khẳng định Đan Mạch và Greenland kiên quyết bác bỏ những nỗ lực tiếp tục của chính quyền Tổng thống Trump nhằm kiểm soát hòn đảo.

Sau cuộc gặp ở Nhà Trắng, Tổng thống Trump cũng tỏ ra dịu giọng hơn. "Tôi có quan hệ rất tốt với Đan Mạch, chúng ta hãy chờ xem mọi chuyện diễn ra thế nào. Tôi nghĩ mọi thứ sẽ ổn thỏa", ông cho hay.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ.

Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland cũng có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Đan Mạch và các đồng minh châu Âu từng nhiều lần phản đối những lời đe dọa của ông Trump về khả năng Mỹ kiểm soát Greenland, kể cả bằng vũ lực. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo một cuộc tấn công vào Greenland sẽ là dấu chấm hết cho NATO và cấu trúc an ninh được hình thành sau Thế chiến II.

Huyền Lê (Theo AFP, Time)