Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Senegal tăng gần 30 lần

Theo số liệu từ Cục Hải quan, Việt Nam đã xuất khẩu 168.020 tấn gạo sang Senegal, đạt giá trị 52,57 triệu USD. Sản phẩm chủ yếu là gạo tấm 100%, được tiêu thụ rộng rãi tại các siêu thị địa phương với mức giá khoảng 1,3 USD/kg.

Senegal hiện là một trong những thị trường nhập khẩu gạo lớn tại khu vực Tây Phi, với nhu cầu trung bình khoảng 1 triệu tấn mỗi năm. Mức tiêu thụ bình quân đầu người lên tới 117 kg/năm, thuộc nhóm cao nhất khu vực. Trong niên vụ 2025 - 2026, tổng nhu cầu tiêu thụ gạo của quốc gia này ước đạt 2,26 triệu tấn, tăng khoảng 2% so với năm trước, trong đó nhập khẩu chiếm khoảng 70%, tương đương 1,5 triệu tấn.

Các nguồn cung chính cho thị trường này gồm Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc, Pakistan, Uruguay và Việt Nam. Ngoài phục vụ nhu cầu trong nước với hơn 19 triệu dân, Senegal còn nhập khẩu gạo để tái xuất sang các quốc gia lân cận như Mauritania, Guinea-Bissau và Gambia.

Động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu đến từ hợp tác song phương. Trong chuyến thăm chính thức Senegal vào tháng 7/2025 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, hai bên đã ký Bản ghi nhớ (MOU) về thương mại gạo, với mục tiêu Việt Nam cung cấp khoảng 100.000 tấn mỗi năm. Thỏa thuận này góp phần củng cố an ninh lương thực cho Senegal, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu của Việt Nam tại châu Phi.

Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Senegal tăng gần 30 lần. Ảnh minh họa

Về chính sách, Senegal đã tự do hóa hoàn toàn hoạt động nhập khẩu gạo từ năm 1995 và duy trì nhiều chương trình phát triển sản xuất trong nước. Tuy nhiên, sản lượng nội địa hiện mới đáp ứng khoảng 25 - 30% nhu cầu tiêu dùng.

Quốc gia này đang triển khai Chiến lược phát triển lúa gạo quốc gia giai đoạn 2 (NRDS 2), hướng tới mục tiêu đạt sản lượng 3 triệu tấn vào năm 2030. Riêng niên vụ 2025 - 2026, sản lượng gạo xay xát nội địa dự kiến đạt khoảng 645.000 tấn trên diện tích 245.000 ha, với trọng tâm là cơ giới hóa và nâng cấp hệ thống thủy lợi.

Từ đầu năm 2026, Senegal áp dụng mức giá trần 300 CFA/kg đối với gạo tấm nhập khẩu, giảm khoảng 14% so với trước đó, nhằm kiểm soát chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá gạo thế giới biến động, chính sách này có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận của các doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối.

Gạo nhập khẩu vào Senegal hiện chịu thuế suất 10%, thuế giá trị gia tăng 18%, cùng các loại phí khác như phí thống kê 1% và thuế đoàn kết cộng đồng 0,8%. Dù vậy, chính phủ nước này vẫn linh hoạt điều chỉnh chính sách để ổn định thị trường lương thực.

Trong bối cảnh nhu cầu lớn và dư địa thị trường còn rộng, Senegal được đánh giá là điểm đến tiềm năng cho gạo Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động thích ứng với biến động chính sách và cạnh tranh ngày càng gia tăng để duy trì đà tăng trưởng bền vững.

Văn Tùng