Người mua bức tranh NFT 69 triệu USD ra sao sau 5 năm

Nhà đầu tư tiền mã hóa người Ấn Độ VigneshVignesh Sundaresan. Ảnh minh họa: Jason Lancaster/CNN/Reuters.

Năm 2021, nhà đầu tư tiền mã hóa người Ấn Độ Vignesh Sundaresan chi hơn 69 triệu USD để mua Everydays: The First 5000 Days (Mỗi ngày: 5000 ngày sáng tạo đầu tiên), tác phẩm kỹ thuật số của nghệ sĩ Beeple dưới dạng NFT.

Phiên đấu giá này thu hút hàng chục triệu người theo dõi. Mức giá tăng vọt trong giờ cuối và nhanh chóng trở thành một trong những giao dịch đắt nhất dành cho nghệ sĩ còn sống tại đấu giá, theo CNN.

Thương vụ diễn ra đúng thời điểm thị trường NFT bước vào giai đoạn bùng nổ mang tính đầu cơ. Các tài sản số được mua bán với giá hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD, trong khi việc nhà đấu giá Christie’s chấp nhận tiền mã hóa được xem là dấu hiệu công nhận từ dòng chảy chính thống.

Tuy nhiên, chỉ sau đó một năm, thị trường lao dốc mạnh, khối lượng giao dịch giảm sâu và phần lớn bộ sưu tập NFT mất giá trị.

Dù vậy, Sundaresan cho biết ông không có ý định bán tác phẩm. Theo ông, giá trị của Everydays: The First 5000 Days chỉ có thể được xác định khi vị trí của nó trong lịch sử nghệ thuật được nhìn nhận rõ hơn, có thể sau nhiều thập kỷ.

Bùng nổ rồi suy thoái

Ở tuổi 37, Vignesh Sundaresan không thuộc nhóm nhà sưu tập nghệ thuật truyền thống hay hình mẫu doanh nhân tiền mã hóa giàu có từ sớm. Ông lớn lên tại Hosur, một thành phố nhỏ ở bang Tamil Nadu (Ấn Độ), ít có cơ hội tiếp cận các không gian nghệ thuật như bảo tàng. Khoảng 12 tuổi, ông bắt đầu tự học lập trình và làm quen với công nghệ thông qua việc xây dựng website.

Everydays: The First 5000 Days tập hợp các hình vẽ kỹ thuật số được Mike Winkelmann, nghệ sĩ được biết đến với nghệ danh Beeple, thực hiện mỗi ngày trong hơn 13 năm. Ảnh: Beeple Studios.

Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Sundaresan từng theo học ngành cơ khí tại Dubai trước khi trở về Ấn Độ làm tư vấn công nghệ. Năm 2012, trong quá trình tìm cách chuyển tiền giữa các tài khoản giao dịch cá nhân, ông lần đầu tiếp cận Bitcoin.

Từ đó, ông tham gia hoặc đồng sáng lập nhiều dự án liên quan đến tiền mã hóa và blockchain. Ông cũng đầu tư sớm vào một số blockchain, đồng thời chuyển nơi sinh sống từ Ấn Độ sang Canada rồi Singapore.

Thời điểm Sundaresan mua tác phẩm Everydays: The First 5000 Days, thị trường nghệ thuật đang chứng kiến làn sóng quan tâm lớn đối với NFT.

Các tài sản số được giao dịch với giá hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD, trong khi việc nhà đấu giá Christie’s đưa tác phẩm ra bán và chấp nhận thanh toán bằng tiền mã hóa được xem là dấu hiệu NFT dần được thừa nhận trong thị trường nghệ thuật chính thống.

Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, thị trường NFT suy giảm mạnh. Theo phân tích của Bloomberg dựa trên dữ liệu Dune Analytics, khối lượng giao dịch hàng tháng giảm 97% trong giai đoạn tháng 1-9/2022. Nghiên cứu của dappGaml năm tiếp theo cho thấy hơn 95% trong khoảng 73.000 bộ sưu tập NFT gần như không còn giá trị.

Sundaresan cho biết ông không có kế hoạch bán tác phẩm. Theo ông, giá trị của một tác phẩm nghệ thuật chỉ có thể được xác định khi có người sẵn sàng chi trả và cần thêm thời gian để đánh giá vị trí của NFT trong lịch sử nghệ thuật.

Khách tham quan xem tác phẩm NFT Everydays: The First 5,000 Days tại sự kiện Dreamverse ở New York (Mỹ). Ảnh: Carlo Allegri/Reuters.

Thương vụ kỷ lục với hướng đi mới

Hiện Sundaresan chia thời gian giữa công ty quản lý tài sản số Portkey Technologies và các dự án nghệ thuật số. Dự án mới nhất mang tên Padimai Art & Tech Studio, đánh dấu bước chuyển từ thế giới ảo sang không gian vật lý.

Đặt trong một nhà kho cải tạo gần cảng container lớn ở Singapore, “phòng thí nghiệm nghệ thuật” này cho phép khách tham quan trải nghiệm tác phẩm qua kính thực tế ảo treo từ trần.

Ông cho biết việc mở phòng trưng bày giúp ông cảm thấy hạnh phúc và bình yên hơn, thay vì chỉ sống trong môi trường thuần số. Padimai không đặt mục tiêu bán tác phẩm mà muốn “gia tăng ý nghĩa” cho nghệ thuật. Không gian này được mở cửa miễn phí và đã được lên kế hoạch vận hành trong vài năm tới.

Quan điểm của Sundaresan về NFT cũng thay đổi. Trước đây ông mang tư duy đầu cơ mạnh mẽ, hiện tại ông phân biệt rõ giữa NFT như một tài sản đầu tư và NFT như công cụ xác nhận quyền sở hữu đối với tác phẩm kỹ thuật số.

Theo ông, vấn đề của cơn sốt trước đây là nỗ lực “tài chính hóa mọi thứ”. Dù đã ngừng mua NFT từ cuối năm 2021, ông vẫn tin việc phát hành token là cần thiết trong quá trình sáng tạo và sưu tầm nghệ thuật số.

Không gian trưng bày Padimai Art & Tech Studio giới thiệu tác phẩm thực tế ảo của nghệ sĩ Olafur Eliasson. Ảnh: Raymond Toh/Padimai Art/Tech Studio.

Beeple cũng có cách nhìn tương tự. Nghệ sĩ cho rằng sự sụp đổ của thị trường NFT không đồng nghĩa với cái chết của công nghệ này, giống như bong bóng dot-com cuối thập niên 1990 không khiến Internet biến mất.

Ngày nay, Beeple vận hành một studio rộng khoảng 4.600 m2 tại Charleston, Nam Carolina (Mỹ), thành quả phần nào đến từ thương vụ kỷ lục năm đó. Dù dự kiến đến thăm Padimai trong năm nay, Sundaresan cho biết ông không có kế hoạch trưng bày tác phẩm Everydays: The First 5000 Days tại không gian này, vì muốn khách tham quan tập trung vào trải nghiệm nghệ thuật thay vì giá trị giao dịch của tác phẩm.

“Phần lớn khách tham quan không biết tác phẩm ở đây là NFT hay có giá trị bao nhiêu. Họ đến để trải nghiệm nghệ thuật, nên điều được quan tâm nhiều hơn là nghệ sĩ và tác phẩm, chứ không phải mức giá giao dịch”, Sundaresan chia sẻ.

Thư Vũ