Vì đâu công ty mẹ Hạ tầng Gelex lỗ 345 tỷ đồng trong 6 tháng?

Công ty cổ phần Hạ tầng GELEX (HoSE: GEL) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 gồm bản riêng và bản hợp nhất, kèm văn bản giải trình số 96/HTGL/CV-TCKH ngày 29/7/2026 gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Cả hai bản đều do doanh nghiệp tự lập, chưa qua kiểm toán và chưa qua soát xét độc lập.

Doanh thu tăng 28% nhưng lãi cổ đông công ty mẹ giảm gần ba phần tư

Doanh thu thuần hợp nhất sáu tháng đầu năm 2026 của Hạ tầng Gelex đạt 8.317,7 tỷ đồng, tăng hơn 28% so với mức 6.490 tỷ đồng cùng kỳ. Lợi nhuận gộp nhích từ 2.127,2 tỷ đồng lên 2.470,3 tỷ đồng. Riêng quý II, doanh thu thuần đạt 4.781,7 tỷ đồng, tăng 36,41%.

Phần lợi nhuận thực sự thuộc về cổ đông của công ty mẹ lại đi theo hướng ngược lại. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất sáu tháng đạt 834,4 tỷ đồng, thấp hơn mức 887,9 tỷ đồng cùng kỳ. Trong số đó, phần thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ còn 109,6 tỷ đồng, giảm 73,3% so với 410,2 tỷ đồng của sáu tháng đầu năm 2025. Lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu rơi từ 519 đồng xuống 124 đồng.

Công ty mẹ Hạ tầng Gelex không phát sinh doanh thu bán hàng, chi phí lãi vay 6 tháng lên 458,8 tỷ đồng, kéo theo khoản lỗ trước thuế 345,4 tỷ đồng. Ảnh chụp báo cáo tài chính riêng quý II/2026.

Phần lớn lợi nhuận chảy về nhóm cổ đông không kiểm soát, tức các nhà đầu tư bên ngoài đang nắm vốn tại những công ty con. Khoản lợi nhuận thuộc nhóm cổ đông đó đạt 724,8 tỷ đồng, chiếm gần 87% tổng lợi nhuận sau thuế hợp nhất, so với 477,7 tỷ đồng cùng kỳ.

Riêng quý II, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 833,5 tỷ đồng, tăng 23,29%. Nhưng phần thuộc cổ đông công ty mẹ chỉ đạt 321,3 tỷ đồng, gần như đứng yên so với 319,1 tỷ đồng cùng kỳ, tương đương mức tăng 0,68%.

Bức tranh trên báo cáo riêng còn khác xa hơn. Công ty mẹ không ghi nhận đồng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ nào trong cả quý II lẫn sáu tháng đầu năm. Toàn bộ nguồn thu đến từ hoạt động tài chính, đạt 328,4 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí tài chính 642,4 tỷ đồng và chi phí quản lý 31,4 tỷ đồng, công ty mẹ lỗ sau thuế 345,4 tỷ đồng, so với khoản lãi 75,8 tỷ đồng cùng kỳ. Lỗ cơ bản trên mỗi cổ phiếu là 392 đồng, trong khi cùng kỳ còn lãi 96 đồng.

Doanh nghiệp giải trình rằng trong sáu tháng đầu năm 2026, công ty đẩy mạnh đầu tư các dự án hạ tầng và bất động sản, do đó chi phí tài chính tăng và ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh riêng.

Hơn 14.500 tỷ đồng chảy vào góp vốn, chi phí lãi vay tăng gấp 2,5 lần

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất cho thấy trong sáu tháng, Hạ tầng Gelex chi 14.577,3 tỷ đồng để đầu tư góp vốn vào đơn vị khác, so với 176,1 tỷ đồng cùng kỳ. Lưu chuyển tiền từ hoạt động đầu tư âm 13.177,4 tỷ đồng.

Nguồn bù đắp chủ yếu đến từ vay nợ. Tiền thu từ đi vay đạt 17.467,6 tỷ đồng, tiền trả gốc vay 9.205 tỷ đồng, giúp lưu chuyển tiền từ hoạt động tài chính dương 11.011,2 tỷ đồng. Dù vậy, lưu chuyển tiền thuần cả kỳ vẫn âm 872,1 tỷ đồng, kéo số dư tiền cuối kỳ xuống 4.068,8 tỷ đồng.

Tại ngày 30/6/2026, tổng vay và nợ thuê tài chính hợp nhất lên 23.526,8 tỷ đồng, gồm 6.301,6 tỷ đồng ngắn hạn và 17.225,2 tỷ đồng dài hạn, so với 17.441,9 tỷ đồng hồi đầu năm. Tổng nợ phải trả đạt 34.792,1 tỷ đồng, gấp khoảng 1,54 lần vốn chủ sở hữu 22.617,7 tỷ đồng.

Lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ 6 tháng còn 109,5 tỷ đồng, lãi cơ bản trên cổ phiếu giảm từ 519 đồng xuống 124 đồng. Ảnh chụp báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026.

Chi phí đi kèm hiện rõ. Chi phí lãi vay hợp nhất sáu tháng lên 670,5 tỷ đồng, gấp hơn 2,5 lần mức 266,6 tỷ đồng cùng kỳ. Tổng chi phí tài chính đạt 897,7 tỷ đồng so với 223,2 tỷ đồng, còn tiền lãi vay thực trả là 437,6 tỷ đồng.

Ở cấp công ty mẹ, độ dốc còn lớn hơn. Dư nợ vay tăng từ 5.971,4 tỷ đồng đầu năm lên 14.083,7 tỷ đồng. Chi phí lãi vay sáu tháng đạt 458,8 tỷ đồng, so với 55,8 tỷ đồng cùng kỳ. Tiền và tương đương tiền của công ty mẹ giảm từ 1.236,7 tỷ đồng xuống 226,8 tỷ đồng.

Một phần lớn dòng vốn vay đến từ nội bộ tập đoàn. Thuyết minh báo cáo riêng ghi nhận dư nợ vay với các bên liên quan đạt 5.911,5 tỷ đồng cuối kỳ, so với 2.190 tỷ đồng đầu năm, trong đó vay Công ty cổ phần Tập đoàn GELEX gồm 518 tỷ đồng ngắn hạn và 3.521 tỷ đồng dài hạn. Trên báo cáo hợp nhất, chi phí lãi vay trả cho các bên liên quan là 189,6 tỷ đồng.

Thuyết minh số 19 của báo cáo riêng ghi một khoản điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế gồm lãi vay không được trừ 79,58 tỷ đồng, bên cạnh 391,3 triệu đồng chi phí không được khấu trừ khác. Theo phần trình bày, số lỗ thực tế chuyển sang các năm sau còn tùy thuộc kết quả kiểm tra của cơ quan thuế.

Tài sản công nghệ mỏng và những số liệu chưa khớp trong cùng bản báo cáo

Với tổng tài sản hợp nhất 57.409,8 tỷ đồng, phần tài sản gắn với công nghệ của Hạ tầng Gelex hiện diện rất mỏng. Thuyết minh tài sản cố định vô hình cho thấy phần mềm máy tính có nguyên giá 24,54 tỷ đồng và giá trị còn lại 8,88 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,015% tổng tài sản. Cả hai bản báo cáo không tách riêng bất kỳ khoản mục nào cho hệ thống dữ liệu, tự động hóa dây chuyền hay hạ tầng công nghệ thông tin.

Thuyết minh số 19 ghi nhận 79,58 tỷ đồng lãi vay không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Ảnh chụp báo cáo tài chính riêng quý II/2026.

Ở công ty mẹ, con số còn nhỏ hơn nhiều. Toàn bộ tài sản cố định vô hình là phần mềm máy tính với nguyên giá 35,28 triệu đồng và đã khấu hao hết. Tài sản cố định hữu hình còn lại 1,97 tỷ đồng, toàn bộ là phương tiện vận tải, truyền dẫn. Trong khi đó, bộ máy 30 nhân sự tại công ty mẹ đang quản lý khối tài sản 26.227,6 tỷ đồng, trong đó đầu tư tài chính dài hạn chiếm 25.754 tỷ đồng.

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ trên báo cáo hợp nhất giảm từ 364,7 tỷ đồng đầu năm xuống 313,3 tỷ đồng sau sáu tháng. Chi phí khấu hao tài sản cố định và phân bổ lợi thế thương mại theo yếu tố cũng giảm từ 1.242,1 tỷ đồng xuống 575,9 tỷ đồng.

Chính hệ thống dữ liệu của báo cáo cũng để lộ vài điểm chưa khớp. Trên bảng cân đối kế toán riêng, dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh tại ngày 30/6/2026 ghi 31,93 tỷ đồng, trùng với cách tính từ báo cáo kết quả kinh doanh. Nhưng thuyết minh số 5 của cùng bản báo cáo lại ghi 46,92 tỷ đồng, lệch 14,99 tỷ đồng.

Tương tự, chỉ tiêu đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết đầu kỳ trên bảng cân đối kế toán riêng là 1.019,9 tỷ đồng, còn thuyết minh số 5 ghi 4.161,8 tỷ đồng, lệch 3.142 tỷ đồng. Phần lệch đúng bằng giá gốc hai khoản đầu tư vào Công ty TNHH FIH (Vietnam) và Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vật liệu Kim Trang, vốn cùng lúc xuất hiện ở nhóm công ty con đầu năm.

Ở phụ lục cấu trúc doanh nghiệp, FIH (Vietnam) vẫn nằm trong danh sách công ty con trực tiếp với tỷ lệ lợi ích và tỷ lệ biểu quyết cùng ghi 100%, kèm ghi chú đã chuyển thành công ty liên kết trong kỳ sau khi doanh nghiệp chuyển nhượng 51% vốn điều lệ cho đối tác Frasers Property Limited.

Báo cáo hợp nhất còn ghi nhận dự phòng phải thu khó đòi 377,2 tỷ đồng ngắn hạn và 79,6 tỷ đồng dài hạn, dự phòng giảm giá hàng tồn kho 159,5 tỷ đồng, cùng khoản thuế và các khoản phải nộp Nhà nước 442 tỷ đồng. Tỷ lệ sở hữu của Công ty cổ phần Tập đoàn GELEX giảm từ 79,10% xuống 70,21% sau đợt tăng vốn điều lệ lên 8.900 tỷ đồng.

Đình Tưởng