Nam A Bank lãi tăng 17% khi lợi nhuận cốt lõi giảm, dòng tiền âm 16.433 tỷ

Ngày 30/7/2026, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á (HoSE: NAB) công bố báo cáo tài chính quý II/2026 kèm văn bản giải trình số 2325/2026/CV-NHNA-P.17 gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và hai sở giao dịch chứng khoán.

Con số nổi bật nhất nằm ngay trang đầu. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất quý II/2026 của Nam A Bank đạt 1.209,8 tỷ đồng, tăng 16,9% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế sáu tháng, ngân hàng ghi nhận 2.520,7 tỷ đồng, tăng 25,4%. Nhưng đọc sâu vào từng dòng, báo cáo lại kể một câu chuyện khác hẳn.

Lợi nhuận tăng nhờ hoàn nhập dự phòng, kinh doanh cốt lõi đi lùi

Trên báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất, dòng "Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng" quý II/2026 của Nam A Bank đạt 1.654,8 tỷ đồng, giảm 13,4% so với mức 1.910 tỷ đồng cùng kỳ. Lũy kế sáu tháng, chỉ tiêu đó còn 3.064,2 tỷ đồng, thấp hơn 310,5 tỷ đồng, tương ứng giảm 9,2% so với 3.374,6 tỷ đồng của sáu tháng đầu năm 2025.

Đây là khoản lãi ngân hàng làm ra từ cho vay, dịch vụ, ngoại hối và đầu tư sau khi trừ chi phí vận hành, nhưng chưa trừ phần trích lập cho các khoản nợ có rủi ro. Nói dễ hiểu, sức khỏe kinh doanh của Nam A Bank sáu tháng đầu năm 2026 kém hơn cùng kỳ.

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng của Nam A Bank quý II/2026 chỉ còn 1.654,8 tỷ đồng, giảm 13,4% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế vẫn tăng lên 1.209,8 tỷ đồng. Ảnh chụp báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026.

Phần chênh lệch nằm ở chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Quý II/2026, Nam A Bank trích 138,98 tỷ đồng, trong khi quý II/2025 trích tới 614,4 tỷ đồng. Lũy kế sáu tháng, ngân hàng hoàn nhập 94,6 tỷ đồng, tức là ghi ngược một khoản dự phòng đã trích trước đó vào lợi nhuận, còn cùng kỳ năm 2025 phải trích lập 854,5 tỷ đồng.

Mức chênh giữa hai kỳ về chi phí dự phòng lên tới 949 tỷ đồng, lớn hơn con số 638,6 tỷ đồng mà lợi nhuận trước thuế sáu tháng của Nam A Bank tăng thêm.

Chi phí vận hành cũng bào mòn kết quả. Chi phí hoạt động quý II/2026 của Nam A Bank lên 1.181,7 tỷ đồng, tăng 47,3% so với cùng kỳ. Lũy kế sáu tháng, khoản mục đó đạt 2.079 tỷ đồng, tăng 28,5%. Tỷ lệ chi phí trên tổng thu nhập hoạt động vì vậy nhảy từ 32,4% lên 40,4%, nghĩa là cứ 100 đồng thu về, ngân hàng tiêu hết hơn 40 đồng.

Trụ cột thu nhập chính cũng chững lại. Thu nhập lãi thuần sáu tháng của Nam A Bank đạt 4.299,4 tỷ đồng, chỉ nhích 1,5% so với 4.234,3 tỷ đồng cùng kỳ, dù dư nợ cho vay khách hàng tăng 10,7% từ đầu năm.

Lý do lộ rõ ở hai dòng liền nhau. Thu nhập lãi tăng 48,6% lên 14.925,6 tỷ đồng, còn chi phí lãi tăng tới 82,8% lên 10.626,2 tỷ đồng. Chi phí huy động vốn của Nam A Bank tăng nhanh gần gấp đôi tốc độ tăng của thu nhập.

Hai mảng khác chuyển từ lãi sang lỗ hoặc thu hẹp. Kinh doanh ngoại hối sáu tháng lỗ 49,88 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lãi 31,7 tỷ đồng. Lãi thuần từ hoạt động khác giảm 21,6%, còn 268,1 tỷ đồng.

Dòng tiền kinh doanh âm hơn 16.400 tỷ đồng, lãi phải thu phình to

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất ghi nhận lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh sáu tháng đầu năm 2026 của Nam A Bank âm 16.433,4 tỷ đồng. Cùng kỳ năm 2025, chỉ tiêu tương ứng dương 37.020,7 tỷ đồng.

Tiền và các khoản tương đương tiền cuối kỳ còn 152.528,5 tỷ đồng, giảm 16.577,2 tỷ đồng so với đầu năm.

Ngay ở dòng đầu tiên, trước cả những thay đổi về tài sản và nợ phải trả, lưu chuyển tiền thuần đã âm 1.889,2 tỷ đồng, còn cùng kỳ dương 2.208,8 tỷ đồng.

Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh sáu tháng đầu năm 2026 của Nam A Bank âm 16.433,4 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm 2025 dương 37.020,7 tỷ đồng.

Một khoản mục khác cũng phình nhanh. Các khoản lãi, phí phải thu tăng từ 6.986,8 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 10.147,3 tỷ đồng, tương ứng tăng 45,2%, chiếm 2,25% tổng tài sản. Đây là phần lãi ngân hàng đã tính vào doanh thu nhưng khách hàng chưa trả tiền.

Đối chiếu hai bản báo cáo càng thấy rõ. Thu nhập lãi sáu tháng ghi trên báo cáo kết quả hoạt động là 14.925,6 tỷ đồng, còn tiền lãi thực nhận trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ chỉ 11.928 tỷ đồng, chênh gần 3.000 tỷ đồng.

Tài sản Có khác của Nam A Bank tăng từ 9.632,7 tỷ đồng lên 21.272 tỷ đồng, gấp 2,2 lần sau sáu tháng. Riêng mục nhỏ cùng tên bên trong nhóm đó vọt từ 871,2 tỷ đồng lên 7.739,4 tỷ đồng.

Về chất lượng nợ, tổng nợ xấu của Nam A Bank tại 30/6/2026 là 3.222 tỷ đồng, giảm so với 4.260,1 tỷ đồng cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu theo đó lùi từ 2,16% về 1,47%.

Tuy nhiên, cơ cấu bên trong đi theo hướng ngược lại. Nợ nhóm 5, nhóm có khả năng mất vốn, tăng từ 2.447,3 tỷ đồng lên 2.584,9 tỷ đồng và chiếm 80,2% tổng nợ xấu. Nợ nhóm 3 tăng 37,1%, lên 359,8 tỷ đồng.

Bộ đệm cho phần nợ xấu nặng nhất lại mỏng đi. Dự phòng cụ thể giảm từ 810,9 tỷ đồng đầu năm xuống 579,7 tỷ đồng, chỉ bằng 22,4% số dư nợ nhóm 5. Trong sáu tháng, Nam A Bank không dùng đồng dự phòng nào để xử lý rủi ro, còn cùng kỳ năm 2025 ngân hàng đã dùng 782,7 tỷ đồng cho việc đó.

Ngoài bảng cân đối, khoản lãi cho vay và chi phí chưa thu được của Nam A Bank là 3.280,8 tỷ đồng, tăng 8,8% so với đầu năm.

Tiền gửi không kỳ hạn co lại, chi mua sắm tài sản giảm gần 70%

Với một ngân hàng đặt trọng tâm vào chuyển đổi số, tiền gửi không kỳ hạn là thước đo dễ nhìn nhất, bởi đó là tiền khách hàng để lại trong tài khoản thanh toán, gắn với ứng dụng di động và thói quen chi tiêu không tiền mặt.

Tại 30/6/2026, tiền gửi không kỳ hạn của Nam A Bank là 10.541,6 tỷ đồng, thấp hơn mức 10.546,9 tỷ đồng cuối năm 2025, dù tổng tiền gửi khách hàng tăng 12,5% lên 200.095,6 tỷ đồng. Tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn vì thế lùi từ 5,93% xuống 5,27%.

Nợ có khả năng mất vốn của Nam A Bank tăng từ 2.447,3 tỷ đồng lên 2.584,9 tỷ đồng sau sáu tháng, chiếm 80,2% tổng nợ xấu tại thời điểm 30/6/2026.

Nguồn vốn tăng thêm chủ yếu đến từ kênh đắt tiền hơn. Tiền gửi có kỳ hạn tăng 13,3% lên 189.204,5 tỷ đồng. Giấy tờ có giá phát hành tăng 33% lên 44.306,1 tỷ đồng, kéo chi trả lãi cho kênh đó tăng 82,4% lên 1.462,6 tỷ đồng. Vay Ngân hàng Nhà nước tăng 26,4% lên 22.792,7 tỷ đồng.

Trong khi chi phí vận hành nở ra, chi cho đầu tư lại co vào. Tiền chi mua sắm tài sản cố định sáu tháng của Nam A Bank chỉ còn 144,3 tỷ đồng, giảm 69,7% so với 475,6 tỷ đồng cùng kỳ. Nguyên giá tài sản cố định vô hình, nơi hạch toán phần mềm và bản quyền công nghệ, tăng 42,5 tỷ đồng, lên 809,5 tỷ đồng.

Cùng lúc, chi phí quản lý công vụ tăng 59,3% lên 520,7 tỷ đồng, chi phí cho nhân viên tăng 28,7% lên 1.022,4 tỷ đồng với 5.710 người cuối quý.

Vốn điều lệ của Nam A Bank lên 20.588,2 tỷ đồng sau đợt phát hành hơn 343,1 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Lợi nhuận chưa phân phối giảm từ 3.695,6 tỷ đồng xuống 2.828,7 tỷ đồng.

Trong văn bản giải trình gửi cơ quan quản lý, Nam A Bank nêu các yếu tố tác động tới lợi nhuận quý II/2026, gồm thu nhập lãi thuần tăng 105 tỷ đồng, lãi thuần dịch vụ tăng 148 tỷ đồng, chi phí hoạt động tăng 380 tỷ đồng và chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm 475 tỷ đồng so với cùng kỳ.

Đình Tưởng