Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Mở cửa phiên giao dịch ngày 18/6, giá vàng thế giới giao ngay tăng mạnh gần 60 USD, lên 4.311 USD/ounce. Đến trưa cùng ngày, kim loại quý tiếp tục đi lên, đạt 4.322,8 USD/ounce.

Đà tăng của giá vàng diễn ra sau khi giới chức Mỹ và Iran xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký bản ghi nhớ vào ngày 17/6, hướng tới chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng tại Trung Đông, đồng thời khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

Trước đó, giá vàng thế giới chịu áp lực bán tháo mạnh. Kết phiên 17/6, giá vàng giảm gần 75 USD/ounce, xuống 4.255 USD/ounce, sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở vùng 3,5-3,75%, nhưng phát tín hiệu có thể tăng lãi suất vào cuối năm nay do lo ngại lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%.

Lãi suất cao thường gây bất lợi cho vàng, do làm tăng lợi suất trái phiếu Mỹ và hỗ trợ đồng USD, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của tài sản không sinh lãi như kim loại quý.

Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt xung đột kéo dài gần 4 tháng, giá vàng thế giới bật tăng mạnh

Từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, thị trường vàng liên tục biến động mạnh. Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa từng đẩy giá năng lượng tăng cao, làm dấy lên lo ngại lạm phát và khiến nhà đầu tư đặt cược vào khả năng các ngân hàng trung ương duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn. Đây là yếu tố gây sức ép đáng kể lên giá vàng trong ngắn hạn.

Sau cuộc họp của Fed, thị trường tiếp tục tập trung vào thông điệp chính sách của cơ quan này và quan điểm điều hành của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Theo giới phân tích, giá vàng có thể chịu áp lực nếu Fed phát tín hiệu cứng rắn hơn với lạm phát. Ngược lại, kim loại quý sẽ được hỗ trợ nếu Fed tỏ ra thận trọng và tiếp tục điều hành dựa trên dữ liệu kinh tế.

Dù vậy, xu hướng tăng dài hạn của vàng được cho là chưa bị phá vỡ. Các yếu tố hỗ trợ vẫn hiện hữu, bao gồm nợ công ở mức cao tại nhiều nền kinh tế lớn, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông chưa hoàn toàn hạ nhiệt, xung đột tại Ukraine còn khó lường, nguy cơ căng thẳng Mỹ - Trung gia tăng trở lại và xu hướng mua vàng của nhiều ngân hàng trung ương.

Trái ngược với diễn biến của vàng, giá dầu thế giới giảm mạnh sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận tạm thời nhằm chấm dứt chiến sự, mở lại eo biển Hormuz và tiến tới bãi bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ.

Theo ghi nhận sáng 18/6, giá dầu Brent giao kỳ hạn giảm 1,37 USD, tương đương 1,73%, xuống 78,1 USD/thùng. Dầu thô WTI của Mỹ giảm 1,58 USD, tương đương 2,07%, còn 75,2 USD/thùng.

Mặc dù đã hạ nhiệt đáng kể so với vùng đỉnh trong thời gian xung đột, giá dầu hiện vẫn cao hơn nhiều so với giai đoạn trước khủng hoảng. Theo các báo cáo phân tích của Viện KIEP, trước khi căng thẳng Mỹ - Iran bùng phát, giá dầu thô thế giới chỉ dao động quanh ngưỡng 63 USD/thùng. Như vậy, giá Brent hiện vẫn cao hơn khoảng 23%, trong khi WTI cao hơn khoảng 19% so với thời điểm trước chiến sự.

Ông Tony Sycamore - nhà phân tích thị trường tại IG cho rằng làn sóng bán tháo trên thị trường dầu đang diễn ra mạnh khi nhà đầu tư đặt cược vào khả năng nguồn cung dầu từ Iran sớm quay trở lại thị trường sau khi hai bên ký kết bản ghi nhớ hợp tác.

Bản ghi nhớ gồm 14 điểm được xem là bước khởi đầu cho giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran. Trong thời gian này, Tehran cam kết bảo đảm quyền tự do lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu.

Theo thỏa thuận, các bên cũng đặt mục tiêu khôi phục hoàn toàn lưu lượng vận tải qua eo biển Hormuz trong vòng 30 ngày. Tuy nhiên, nhiều vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran. Thỏa thuận hiện tại cũng đề cập đến yêu cầu Mỹ cùng các đối tác xây dựng gói hỗ trợ trị giá 300 tỷ USD nhằm phục vụ quá trình tái thiết kinh tế Iran.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) nhận định, nếu thỏa thuận được thực thi thành công và dòng chảy dầu khí qua Hormuz được khôi phục hoàn toàn, thị trường năng lượng toàn cầu có thể chuyển từ trạng thái thiếu hụt sang dư cung trong vài năm tới.

Trong báo cáo thị trường dầu mỏ công bố ngày thứ Tư, IEA dự báo nguồn cung toàn cầu có thể vượt nhu cầu tới 5,05 triệu thùng/ngày vào năm 2027, khi sản lượng từ Trung Đông trở lại bình thường và các dự án khai thác mới tiếp tục được đưa vào vận hành.

Bên cạnh triển vọng nguồn cung gia tăng, thị trường dầu còn chịu áp lực từ chính sách tiền tệ của Mỹ. Fed hiện cân nhắc khả năng tiếp tục nâng lãi suất vào cuối năm nhằm kiểm soát lạm phát. Động thái này có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế và kéo giảm nhu cầu tiêu thụ năng lượng.

Hiện 9 trong số 19 thành viên tham gia hoạch định chính sách của Fed ủng hộ phương án tăng lãi suất, cho thấy quan điểm điều hành đã thay đổi đáng kể so với ba tháng trước. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến nhà đầu tư tiếp tục bán ra trên thị trường dầu mỏ, bất chấp tín hiệu hạ nhiệt từ Trung Đông.

Giang Quỳnh