Chứng khoán thế giới giằng co trước bất ổn Trung Đông và triển vọng lãi suất Mỹ

Kết thúc tuần giao dịch, chỉ số S&P 500 tăng 0,93%, Nasdaq Composite tăng 2,43% và Dow Jones tăng 0,71%. Động lực tăng chủ yếu đến từ đà phục hồi của nhóm cổ phiếu công nghệ, trong bối cảnh nhà đầu tư kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông sẽ sớm được kiểm soát.

Tuy nhiên, tâm lý tích cực nhanh chóng suy giảm vào cuối tuần khi các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ bất ngờ bị hoãn và chưa xác định thời điểm nối lại. Thông tin này khiến các thị trường châu Âu đồng loạt giảm điểm trong phiên 19/6.

Chỉ số CAC 40 của Pháp giảm 0,6%, FTSE 100 của Anh mất 0,4%, trong khi DAX của Đức giảm 0,2%. Giới đầu tư đồng thời theo dõi sát diễn biến giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Liban, sau khi các cuộc không kích mới làm dấy lên lo ngại tiến trình hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông sẽ gặp nhiều trở ngại.

Ảnh minh họa

Tại châu Á, diễn biến thận trọng cũng bao trùm thị trường, dù chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản vẫn tăng nhẹ 0,3% trong phiên cuối tuần.

Trước đó, chứng khoán toàn cầu đã có giai đoạn khởi sắc sau khi Mỹ và Iran đạt được bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt xung đột, đồng thời khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Kỳ vọng nguồn cung năng lượng được đảm bảo giúp giá dầu hạ nhiệt, qua đó cải thiện tâm lý nhà đầu tư và thúc đẩy dòng tiền quay trở lại các tài sản rủi ro. Trong phiên giao dịch ngày 15/6, S&P 500 tăng 1,7%, còn Dow Jones lập mức cao kỷ lục mới. Nasdaq cũng bứt phá mạnh nhờ đà tăng của nhóm công nghệ, đặc biệt sau khi cổ phiếu SpaceX tăng gần 20% ngay sau đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Đà hưng phấn này không kéo dài khi Fed công bố quyết định chính sách vào ngày 17/6. Dù giữ nguyên lãi suất trong vùng 3,5-3,75%, Chủ tịch Fed Kevin Warsh phát tín hiệu ưu tiên kiểm soát lạm phát và để ngỏ khả năng tiếp tục nâng lãi suất nếu cần thiết.

Thông điệp mang tính "diều hâu" khiến thị trường điều chỉnh mạnh, khi nhà đầu tư giảm kỳ vọng Fed sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Các chỉ số chủ chốt tại Phố Wall đồng loạt giảm hơn 1% ngay sau cuộc họp.

Đến phiên 18/6, sắc xanh trở lại nhờ sự bứt phá của nhóm cổ phiếu bán dẫn. Chỉ số Philadelphia Semiconductor tăng mạnh 6,4%, dẫn đầu là Intel với mức tăng hơn 10% sau thông tin Apple hợp tác sản xuất chip tại Mỹ, góp phần kéo Nasdaq và S&P 500 phục hồi.

Bên cạnh yếu tố lãi suất, thị trường vẫn đặc biệt nhạy cảm với các diễn biến địa chính trị. Chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký bản ghi nhớ gồm 14 điểm nhằm hướng tới chấm dứt xung đột, tiến trình hòa bình đã đối mặt với thử thách đầu tiên.

Theo kế hoạch, các quan chức hai nước sẽ gặp nhau tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock (Thụy Sĩ) để thảo luận các bước triển khai thỏa thuận. Tuy nhiên, cuộc họp bị hủy vào phút chót. Nhà Trắng cho biết Phó Tổng thống JD Vance không tới Thụy Sĩ do các vấn đề hậu cần liên quan đến vòng đàm phán tiếp theo, trong khi nhiều nguồn tin ngoại giao cho biết Iran quyết định hoãn đối thoại sau các cuộc không kích mới của Israel nhằm vào Liban.

Diễn biến này cho thấy con đường hướng tới một thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn còn nhiều trở ngại, bất chấp những tín hiệu tích cực ban đầu.

Bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran được đánh giá là bước tiến ngoại giao quan trọng nhất kể từ khi xung đột bùng phát. Theo thỏa thuận, hai bên sẽ duy trì lệnh ngừng bắn trong 60 ngày để tiếp tục xây dựng một hiệp định toàn diện hơn, đồng thời từng bước khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, thực tế tại Trung Đông cho thấy các điều khoản trên bàn đàm phán chưa đủ để đảm bảo sự ổn định trên thực địa. Giao tranh giữa Israel và Hezbollah tiếp tục bùng phát ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, buộc hai bên phải đạt thêm một lệnh ngừng bắn mới chỉ vài giờ sau các cuộc không kích.

Các tổ chức tài chính quốc tế nhận định thỏa thuận hiện nay mới chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình ngoại giao kéo dài. Những vấn đề cốt lõi, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran và vai trò của các lực lượng đồng minh trong khu vực, vẫn cần thêm nhiều vòng đàm phán trước khi có thể đạt được giải pháp lâu dài.

Trong bối cảnh đó, giới đầu tư được dự báo sẽ tiếp tục theo dõi sát cả hai yếu tố: diễn biến địa chính trị tại Trung Đông và lộ trình chính sách tiền tệ của Fed. Đây được xem là những nhân tố quan trọng nhất có khả năng chi phối xu hướng của thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian tới.

Văn Tùng