Văn hóa và con người là nền tảng cho phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới

Trong tham luận, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp được bồi đắp qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Đó là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh của con người Việt Nam. Lịch sử đã chứng minh, mỗi khi đất nước đối mặt với gian nguy, thử thách, chính tinh thần đại đoàn kết, truyền thống yêu nước, ý chí tự lực tự cường, nhân ái và nghĩa tình đã tạo nên sức mạnh vô song, giúp dân tộc vượt qua khó khăn, viết tiếp những trang sử vẻ vang.

Ngay từ khi ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định rõ vị trí đặc biệt của văn hóa. Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 - cương lĩnh đầu tiên của Đảng về văn hóa, đã khẳng định văn hóa là một trong ba mặt trận cơ bản, đặt con người ở vị trí trung tâm, là chủ thể sáng tạo, trao truyền và phát huy các giá trị văn hóa.

Tư tưởng “văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh được xuyên suốt trong các kỳ đại hội, nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Theo đó, văn hóa luôn được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng tham luận với chủ đề: "Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam, nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới". Ảnh: TTXVN

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định, kinh tế phát triển, chính trị - xã hội ổn định, quốc phòng - an ninh được giữ vững là tiền đề để xây dựng và phát triển văn hóa, con người. Ngược lại, văn hóa chính là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bởi văn hóa bắt nguồn từ nguồn lực con người với trí tuệ, tài năng, đạo đức, bản lĩnh và khát vọng vươn lên.

Quan điểm này tiếp tục được nhấn mạnh trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, xác định phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn và trụ cột cho phát triển nhanh, bền vững đất nước. Các giá trị văn hóa cần được thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, trở thành sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Tại lễ kỷ niệm 80 năm thành lập ngành Văn hóa, Tổng Bí thư Tô Lâm cũng khẳng định: văn hóa là “năng lượng gốc của phát triển”, cần đi trước một bước để dẫn dắt, bồi đắp bản lĩnh và củng cố niềm tin xã hội.

Để phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nêu ba định hướng lớn. Thứ nhất, phát triển văn hóa và con người phải được xác định là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, gắn bó chặt chẽ với các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Thứ hai, văn hóa và con người có mối quan hệ hữu cơ, trong đó con người vừa là chủ thể sáng tạo, vừa là đối tượng thụ hưởng văn hóa; phát triển văn hóa nhằm hoàn thiện con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa.

Thứ ba, văn hóa trong kỷ nguyên mới phải lấy hạnh phúc của nhân dân và sự trường tồn của dân tộc làm mục tiêu cao nhất, đồng thời xử lý hài hòa các mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại, bảo tồn và phát triển, đời sống thực và không gian số.

Trên cơ sở các định hướng đó, Bộ trưởng đề xuất sáu nhóm giải pháp then chốt. Trước hết là đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất nhận thức về vai trò của văn hóa và con người; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh để nuôi dưỡng các giá trị tốt đẹp. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, khơi thông nguồn lực cho phát triển văn hóa, bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số.

Bộ trưởng nhấn mạnh đầu tư cho văn hóa chính là đầu tư cho phát triển bền vững, đồng thời cần chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác văn hóa, văn nghệ sĩ và nhà quản lý. Mỗi tác phẩm nghệ thuật phải có sức lay động, mỗi sản phẩm văn hóa phải mang hơi thở cuộc sống và tầm vóc thời đại.

Các đại biểu tham dự Đại hội. Ảnh: TTXVN

Bên cạnh đó, phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo cần được coi là động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp vào GDP và gia tăng sức mạnh mềm quốc gia. Việc đẩy mạnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số, bảo đảm an ninh văn hóa trên không gian mạng và chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa cũng được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.

Kết luận tham luận, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng khẳng định đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen.

Trong bối cảnh đó, văn hóa Việt Nam chính là cội nguồn bản sắc, là sức mạnh mềm giúp dân tộc khẳng định bản lĩnh, lan tỏa giá trị và tạo dựng vị thế riêng trong dòng chảy toàn cầu. Văn hóa và con người, vì vậy, không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là điểm tựa quyết định cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong thời kỳ mới.

Văn Sơn