Đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên - Một đột phá mới trong Đối ngoại của Việt Nam

Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. (Nguồn: TTXVN)

Là một cán bộ ngoại giao đã nghỉ hưu, theo dõi diễn biến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi tập trung nhiều và đặc biệt ấn tượng về những định hướng mới trong lĩnh vực đối ngoại được Đảng ta chính thức xác định, trong đó nổi bật là sự khẳng định mạnh mẽ về vị trí chiến lược của đối ngoại và hội nhập quốc tế và lần đầu tiên trong văn kiện của một kỳ Đại hội Đảng đã nâng tầm đối ngoại lên ngang hàng với quốc phòng, an ninh, coi đây là “nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên” trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng, phát triển đất nước.

Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định trong phát biểu khai mạc Đại hội: “kết hợp chặt chẽ, đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa, con người là nền tảng; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên” - đó không chỉ là sự điều chỉnh về ngôn từ hay vị trí trong văn kiện, mà là một bước tiến căn bản trong tư duy chiến lược của Đảng, phản ánh nhận thức sâu sắc về bản chất của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Sự thay đổi trong định vị vai trò của đối ngoại như trên xuất phát từ những biến đổi sâu sắc của bối cảnh quốc tế và tình hình nội tại trong nước. Ở trong nước, sau 4 thập kỷ đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế - xã hội, từ một nước nghèo nàn, lạc hậu đã trở thành nền kinh tế đứng thứ 3 Đông Nam Á với tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Trên thế giới, môi trường an ninh khu vực và quốc tế đang có những diễn biến phức tạp khó lường. Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ bên cạnh “tăng cường an quốc phòng, an ninh” còn cần có chiến lược đối ngoại chủ động, linh hoạt, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định để phát triển.

Tại buổi họp báo chiều ngày 21 vừa qua, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cũng đã nhấn mạnh: “chủ trương nhất quán của Việt Nam là độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc, hợp tác bình đẳng cùng có lợi; là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; tham gia chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế”.

Các đại biểu dự phiên khai mạc Đại hội. (Ảnh: Phạm Hải)

Một trong những nội dung cốt lõi của quan điểm mới về đối ngoại mà Đại hội XIV vừa xác định theo tôi đó là sự gắn kết hữu cơ giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội, tạo thành “tam giác vàng” phục vụ sứ mệnh kép hòa bình và phát triển. Ba lĩnh vực này không tách rời mà bổ trợ, hỗ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ thống thống nhất phục vụ mục tiêu chung là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa. Đối ngoại tạo ra môi trường hòa bình, ổn định, huy động nguồn lực quốc tế cho phát triển, đồng thời góp phần bảo vệ an ninh quốc gia. Quốc phòng, an ninh đảm bảo môi trường ổn định trong nước, bảo vệ thành quả phát triển, tạo điều kiện để đối ngoại triển khai hiệu quả. Phát triển kinh tế - xã hội là nền tảng vật chất, là mục tiêu cuối cùng, đồng thời cung cấp nguồn lực cho quốc phòng, an ninh và ngoại giao.

Quá trình triển khai quan điểm “đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu và thường xuyên” sẽ có không ít khó khăn, thách thức phải vượt qua; và đòi hỏi có một quyết tâm chính trị cao, sự lãnh đạo sâu sát, toàn diện của Đảng, sự quản lý thống nhất, hiệu lực, hiệu quả của Nhà nước, sự đồng lòng, nỗ lực của toàn dân, toàn quân.

Trong lĩnh vực đối ngoại, đây là lúc toàn ngành Ngoại giao thực sự cần chuyển mình để xứng đáng với vị trí “trọng yếu, thường xuyên” vinh dự được Đảng tin tưởng giao phó trong sự nghiệp chung là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam vì hòa bình và phát triển bền vững; góp phần đưa đất nước “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” như nguyện ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.

Ngô Tiến Long