UAV Nga ngày càng nhanh, cuộc đua với phòng không Ukraine nóng lên

Trong thời gian dài, Geran-2, biến thể Nga phát triển từ UAV Shahed-136 của Iran, được sử dụng chủ yếu dựa trên ưu thế số lượng. Động cơ piston giúp loại UAV này duy trì cấu hình tương đối đơn giản, phù hợp với yêu cầu sản xuất lớn và triển khai hàng loạt.

Tuy nhiên, cách tiếp cận này đang gặp thách thức khi Ukraine ngày càng phát triển các phương tiện đánh chặn giá rẻ, đặc biệt là UAV đánh chặn, để đối phó với những mục tiêu bay chậm.

Sự xuất hiện của Geran-3, Geran-4 và Geran-5 cho thấy Nga đang bổ sung một hướng phát triển mới: sử dụng động cơ phản lực để tăng tốc độ.

Theo các đánh giá gần đây, máy bay không người lái Geran-3 có thể đạt tốc độ hành trình hơn 300 km/h, trong khi Geran-4 có thể đạt 500 km/h.

Đây là lý do quan trọng khiến tốc độ trở thành yếu tố then chốt. Một UAV bay nhanh hơn sẽ làm giảm khoảng thời gian từ lúc bị phát hiện đến khi tiếp cận mục tiêu.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Ukraine sử dụng các UAV đánh chặn để đối phó Geran-2. Một số loại UAV đánh chặn hiện nay có tốc độ thấp hơn đáng kể các biến thể Geran động cơ phản lực.

Theo người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat, các UAV động cơ phản lực có thể đạt 500 km/h, trong khi một số UAV đánh chặn chỉ đạt 300 km/h.

Khoảng cách tốc độ này khiến việc dùng UAV để truy đuổi mục tiêu trở nên khó khăn hơn.

Điểm đáng chú ý là Nga không loại bỏ Geran-2 để chuyển hoàn toàn sang các biến thể động cơ phản lực. Hai nhóm UAV có thể được sử dụng song song, tạo ra những mục tiêu có tốc độ khác nhau trong cùng một đợt tập kích.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, sự xuất hiện của các biến thể Geran động cơ phản lực phản ánh nhu cầu ngày càng lớn về tốc độ trong cuộc đấu giữa phương tiện tấn công và hệ thống phòng thủ.

Đây cũng là lý do câu chuyện về Geran hiện nay không còn đơn thuần là Nga sử dụng UAV giá rẻ để tập kích Ukraine.

Moscow đang tìm cách khiến chính những phương tiện từng được xem là tương đối dễ đánh chặn trở nên nhanh hơn, qua đó buộc Ukraine phải tiếp tục thay đổi hệ thống phòng thủ.

Việc trang bị động cơ phản lực cũng làm thay đổi bản chất của dòng UAV tự sát Geran.

Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế nhận định xu hướng này gắn với sự phát triển của các loại "tên lửa hành trình giá rẻ", trong đó tốc độ và khả năng sản xuất số lượng lớn được đặt cạnh nhau.

Vì vậy, điều đáng chú ý nhất không nằm ở việc Nga đơn giản thay động cơ piston bằng động cơ phản lực.

Đó là sự thay đổi trong cuộc đua tấn công - phòng thủ: khi Ukraine tìm cách dùng số lượng lớn UAV đánh chặn để đối phó Geran, Nga đáp lại bằng cách tăng tốc chính những UAV tập kích của mình.

Việt Hùng