Từ nghị trường đến cuộc sống: Khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng). Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong bối cảnh cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo; đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Chia sẻ với phóng viên TTXVN, nhiều đại biểu bày tỏ kỳ vọng những kết quả quan trọng của kỳ họp sẽ góp phần hoàn thiện thể chế, khơi thông các nguồn lực, thực hiện thắng lợi, hiệu quả những mục tiêu đã đề ra.

* Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng): Đổi mới lập pháp, rút ngắn khoảng cách từ nghị trường đến cuộc sống

Sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã để lại dấu ấn rõ nét về tinh thần chủ động, quyết liệt trước những yêu cầu cấp thiết của thực tiễn. Trong thời gian ngắn, Quốc hội xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy, phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân.

Điểm đáng ghi nhận không chỉ là khối lượng công việc lớn được hoàn thành, mà còn ở cách thức Quốc hội tiếp cận và xử lý các vấn đề. Trong quá trình thảo luận, những nội dung còn có ý kiến khác nhau được trao đổi thẳng thắn, tập trung vào tính đúng đắn, khả thi, nguồn lực thực hiện và tác động của chính sách. Điều đó cho thấy hoạt động lập pháp đang ngày càng đặt yêu cầu bám sát thực tiễn, kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo không gian phát triển.

Một dấu ấn đáng chú ý tại kỳ họp là tính thực chất trong hoạt động nghị trường tiếp tục được đề cao. Trong điều kiện thời gian có hạn, giá trị của ý kiến đại biểu không nằm ở việc đề cập nhiều vấn đề, mà ở khả năng nhận diện đúng những điểm nghẽn và đưa ra giải pháp phù hợp. Các đại biểu quan tâm đến những câu hỏi cụ thể: quy định có khả thi không, có làm phát sinh thêm thủ tục và chi phí tuân thủ không, trách nhiệm thuộc về cơ quan nào, nguồn lực thực hiện ở đâu và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo đảm như thế nào.

Từ thực tiễn địa phương, cơ sở, nhiều vấn đề của đời sống được phản ánh vào nghị trường, góp phần làm cho quá trình xây dựng chính sách gần hơn với thực tế. Đây là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng, bởi một quy định dù chặt chẽ về kỹ thuật pháp lý nhưng nếu khó thực hiện ở cơ sở, tạo thêm thủ tục hoặc không giải quyết được những vướng mắc đang đặt ra thì hiệu quả chính sách sẽ bị hạn chế. Vì vậy, thực tiễn cần tiếp tục được coi là phép thử quan trọng đối với mỗi chính sách được ban hành.

Số lượng luật, nghị quyết được thông qua chỉ phản ánh khối lượng công việc, không phải thước đo cuối cùng của thành công. Điều quan trọng hơn là những quyết sách đó tạo ra chuyển biến gì trong cuộc sống: có tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản trị, tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân hay không. Quốc hội hoàn thành việc biểu quyết tại nghị trường, nhưng chính sách chỉ thực sự hoàn thành sứ mệnh khi tạo ra kết quả trong thực tiễn.

Để rút ngắn khoảng cách từ việc ban hành đến tổ chức thực hiện, cần coi triển khai chính sách là một phần quan trọng của quá trình lập pháp. Các văn bản quy định chi tiết, quy trình thực hiện, nguồn lực và phân công trách nhiệm cần được chuẩn bị đồng bộ, kịp thời, tránh tình trạng luật đã có hiệu lực nhưng việc thực hiện vẫn phải chờ hướng dẫn. Đồng thời, phải xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và cơ chế kiểm tra tiến độ đối với từng nhiệm vụ.

Năng lực thực thi ở cấp cơ sở cũng cần được quan tâm đúng mức. Chính sách dù được thiết kế tốt nhưng nếu thiếu nhân lực, dữ liệu, hạ tầng, kinh phí hoặc hướng dẫn đầy đủ thì vẫn có thể gặp ách tắc khi triển khai. Do đó, cùng với yêu cầu “ban hành đúng”, cần chuyển mạnh sang tư duy “ban hành đúng và tổ chức thực hiện được ngay”.

Sau kỳ họp, giám sát việc thực hiện các luật, nghị quyết cần được tăng cường, nhất là đối với những chính sách mới, cơ chế đặc thù và nội dung tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Những khó khăn phát sinh cần được nhận diện sớm, làm rõ nguyên nhân và kịp thời điều chỉnh cách tổ chức thực hiện hoặc hoàn thiện quy định khi cần thiết.

Dấu ấn của Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất không chỉ nằm ở những quyết sách được thông qua, mà còn ở yêu cầu đổi mới phương thức lập pháp, đề cao tính thực chất, khả thi và trách nhiệm đến cùng. Rút ngắn khoảng cách từ nghị trường đến cuộc sống chính là thước đo quan trọng để khẳng định chất lượng hoạt động của Quốc hội và giá trị của mỗi quyết sách đối với người dân, doanh nghiệp và sự phát triển của đất nước.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng). Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

* Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng): Chủ động gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Quốc hội kỳ này đã bổ sung thêm nhiều chương trình vào bàn thảo mà không tăng thời gian thể hiện tinh thần Quốc hội luôn đồng hành cùng Chính phủ để tháo gỡ các điểm nghẽn, đặc biệt là điểm nghẽn về thể chế. Việc Quốc hội đưa thêm nhiều nội dung quan trọng vào nghị trình như quy định về đô thị lấn biển, giảm thuế thu nhập cho cá nhân và doanh nghiệp... nhằm tạo động lực phát triển nhanh, mạnh.

Hầu hết các quyết sách Quốc hội thảo luận kỳ này đều liên quan đến động lực phát triển mới như: Luật Phát triển đô thị; một luật sửa 4 luật (Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ); 1 luật sửa 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường… nhằm  cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính.

Những thay đổi này cắt giảm rất nhiều điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính, giúp khơi thông nguồn lực phát triển, tạo hành lang pháp lý để kinh tế - xã hội vận hành thông thoáng hơn, không bị ách tắc như trước đây.

Hầu hết các vấn đề đặt ra là hết sức cấp bách, quan trọng với nhiều nội dung vừa mới, vừa khó. Tuy nhiên, điều này cũng thể hiện tinh thần chủ động của Quốc hội luôn đồng hành cùng Chính phủ để gỡ rối, gỡ khó nhiều vấn đề mà đặc biệt là về mặt thể chế. Tôi hy vọng, sau kỳ họp này sẽ tạo được một cái hành lang pháp lý hoàn chỉnh để có thể phát triển kinh tế xã hội trong thời gian tới.

Đại biểu Bùi Hoài Sơn (Đoàn Hà Nội). Ảnh: Thu Hằng/Bnew/vnanet.vn

* Đại biểu Bùi Hoài Sơn (Đoàn Hà Nội): Quốc hội thể hiện vai trò đặc biệt trong kiến tạo phát triển đất nước

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua rất nhiều luật và nghị quyết. Trong đó, có rất nhiều luật, nghị quyết mang tính đặc biệt, vừa tháo gỡ những điểm nghẽn đang là “rào cản” đang gặp phải trong giai đoạn phát triển hiện nay; đồng thời lại vừa tạo ra được những đột phá cho sự phát triển của đất nước. Từ đó, tạo lập ra một cái khuôn khổ pháp lý ổn định hơn, mang tính kiến tạo nhiều hơn.

Từ điều đó, càng thể hiện rõ được vai trò đặc biệt của Quốc hội trong việc đồng hành cùng với lại sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn sắp tới.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh). Ảnh: Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn

* Đại biểu Trần Hoàng Ngân (Đoàn TP. Hồ Chí Minh): Tạo thể chế thông thoáng để phát huy tiềm năng, lợi thế các đô thị

Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI tôi kỳ vọng với việc thông qua Luật Phát triển đô thị sẽ tạo ra một thể chế thông thoáng để khơi tăng được các nguồn lực, phát huy được các tiềm năng, lợi thế của các đô thị; đặc biệt là đô thị đặc biệt - Thành phố Hồ Chí Minh lần đầu tiên có một cái đạo luật chi phối thúc đẩy cho cái việc phân cấp, phân quyền trọn gói cho thành phố.

Qua đó, để kịp thời giải quyết được những vấn đề của thành phố, nhất là trong vấn đề về phát huy các tiềm năng, lợi thế, phát huy các cái động lực tăng trưởng tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng như là các cái thành phố khác.

Thu Hằng - Bích Hồng/Bnews/vnanet.vn