Lý do người Trung Quốc đổ xô tham quan nhà máy

Vào một ngày hè nóng nực, Zhao Mingyu tới tham quan nhà máy sản xuất xe BMW tại thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, một trong những trung tâm công nghiệp vùng Đông Bắc Trung Quốc. Tại đây, cậu lần đầu được chứng kiến các công đoạn của quá trình sản xuất ôtô.

“Trước đây, cháu nghĩ rằng ôtô được lắp ghép từng mảnh với nhau. Nhìn thấy các robot phối hợp với nhau một cách chính xác như vậy khiến cháu nghĩ đến việc học ngành cơ khí hoặc trí tuệ nhân tạo khi lên đại học”, Zhao chia sẻ với Tân Hoa Xã.

Nhà máy liên doanh của BMW tại Thẩm Dương là cơ sở sản xuất ôtô đầu tiên tại Trung Quốc được cấp giấy chứng nhận địa điểm du lịch cấp 4A - cấp độ cao thứ hai theo phân loại của giới chức Trung Quốc. Từ năm 2017, nhà máy đã đón 140.000 khách tham quan. Mùa hè năm nay, nhà máy miễn phí tham quan đối với các học sinh vừa tham gia kỳ thi đại học và trung học phổ thông như Zhao.

Các nhà máy thường không phải là nơi thu hút người dân đến tham quan. Tuy nhiên, “du lịch công nghiệp” đang ngày càng thu hút người dân Trung Quốc do thay đổi trong thị hiếu của xã hội, cũng như chính sách của chính phủ và các doanh nghiệp.

Lựa chọn mới của người Trung Quốc

Theo số liệu của nền tảng du lịch Tongcheng Travel, số lượng người dân lựa chọn các chuyến tham quan nhà máy trong mùa du lịch hè năm 2026 tăng 36% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nhóm khách gia đình chiếm tới 68% tổng số lượng đặt tour.

Đa số hoạt động tham quan nhà máy diễn ra trong ngày: Hơn 80% hoạt động cách thành phố không quá ba giờ đồng hồ di chuyển.

Giờ đây, người dân Trung Quốc có thể trải nghiệm quy trình sản xuất tại các nhà máy thuộc nhiều ngành nghề khác nhau. Cũng tại tỉnh Thẩm Dương, du khách còn có thể tham quan quy trình đóng gói một lon Coca-Cola tự động chỉ trong vài phút. Tại Hohhot, khu tự trị Nội Mông, các nhà máy sữa mở cửa để người dân quan sát từng công đoạn từ tiệt trùng tới đóng chai.

Khách tham quan một nhà máy thực phẩm chức năng tại Chu Hải, Quảng Đông. Ảnh: VCG.

Sự nổi lên của làn sóng “du lịch công nghiệp” xuất phát từ ba nhân tố chính: Sự tò mò của khách hàng, chiến lược thương hiệu của doanh nghiệp và chính sách khuyến khích của nhà nước.

Việc ngày càng nhiều người tới nhà máy tham quan phản ánh sự thay đổi trong thị hiếu du lịch tại đất nước tỷ dân. Thay vì chỉ đi chơi, nhiều bậc phụ huynh muốn các chuyến đi giúp con cái có cơ hội trải nghiệm, học hỏi và truyền cảm hứng lựa chọn nghề nghiệp cho tương lai.

Về mặt chính sách, nhà chức trách Trung Quốc đưa ra nhiều biện pháp thúc đẩy các nhà máy “mở cửa”. Hồi tháng 5, Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc và 6 cơ quan liên quan ban hành thông báo khuyến khích các doanh nghiệp hàng không vũ trụ, đóng tàu, ôtô và robot mở các xưởng sản xuất cho phép khách du lịch tham quan để góp phần phát triển du lịch văn hóa.

Thông báo cũng khuyến khích các doanh nghiệp chế biến, sản xuất hàng gia dụng và thương mại điện tử có các sáng kiến để người dân có thể trải nghiệm quy trình sản xuất.

Chính quyền tỉnh Liêu Ninh, nơi đặt nhà máy BMW mà Zhao đến tham quan, coi du lịch công nghiệp là một trong những trụ cột mới của nền kinh tế. Trong kế hoạch 5 năm tới năm 2030, Liêu Ninh đặt mục tiêu tân trang các khu mỏ bỏ hoang và nhà máy cũ.

Đối với doanh nghiệp, các chuyến tham quan còn là biện pháp marketing đặc biệt, kết nối doanh nghiệp với khách hàng.

Tại Quảng Tây, Luobawang - công ty chuyên sản xuất bún ốc Liễu Châu ăn liền - mở cửa khu công nghiệp để người dân có thể chứng kiến toàn bộ quy trình sản xuất tự động. Sau khi tham quan, mỗi du khách đều được tự pha chế một bát bún theo khẩu vị của mình.

Nhà máy ôtô của Xiaomi tại Bắc Kinh (Trung Quốc) đã trở thành điểm du lịch nổi tiếng. Ảnh: China News Service.

Ông Diêu Hán Lâm, Chủ tịch Luobawang, cho biết công ty bắt đầu mở cửa nhà máy từ năm 2021. Khi đó, món bún ốc Liễu Châu đang vấp phải nghi ngại liên quan đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

“Chúng tôi nghĩ rằng: ‘Tại sao không để khách hàng tận mắt quan sát?’”, ông Diêu Hán Lâm nói.

Đa dạng hóa sản phẩm du lịch

Du lịch công nghiệp không phải là hiện tượng mới mẻ tại Trung Quốc. Ngay từ năm 1994, Tập đoàn FAW - doanh nghiệp nhà nước sản xuất dòng ôtô Hồng Kỳ - đã mở cửa nhà máy tại thành phố Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, cho công chúng tham quan từ năm 1994.

Điểm khác biệt hiện nay là quy mô, mức độ dễ tiếp cận với công chúng và khả năng tích hợp với những sản phẩm du lịch khác như giáo dục và giải trí.

Các nhà máy tại Trung Quốc không chỉ thu hút người dân trong nước mà còn cả các du khách nước ngoài. Mùa hè năm nay, số người nước ngoài lựa chọn các tour tham quan nhà máy qua nền tảng HopeGoo - phiên bản quốc tế của Tongcheng - đã tăng tới 9 lần, theo China Daily.

Công ty tư vấn Zero Power Intelligence Group tại Thâm Quyến ước tính tổng quy mô thị trường du lịch công nghiệp nội địa tại Trung Quốc là 120 tỷ nhân dân tệ (gần 18 tỷ USD) vào năm 2023 và sẽ tăng lên 300 tỷ nhân dân tệ (gần 45 tỷ USD) vào năm 2029, tương đương với mức tăng trưởng 18%/năm.

Ông Lưu Bác Anh, Phó giáo sư tại Trường Kiến trúc thuộc Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc, đánh giá lợi thế tiềm năng công nghiệp dồi dào, đa dạng ngành nghề giúp ngành du lịch công nghiệp nước này có nhiều cơ hội phát triển, theo CGTN.

Tuy nhiên, việc phát triển du lịch công nghiệp cũng đối mặt với nhiều thách thức. Hầu hết nhà máy được thiết kế để tối ưu hóa hiệu suất, bảo đảm an toàn và bí mật thương mại. Khi mở cửa cho công chúng, các nhà máy cần thiết lập hành lang riêng, đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên và lắp đặt hệ thống trưng bày, trong khi không để ảnh hưởng tới sản xuất.

Không phải nhà máy nào cũng phù hợp để đón khách tham quan. Ảnh: Reuters.

Một số nhà máy chỉ mang đến sản phẩm du lịch kém đa dạng như trưng bày tĩnh hay các cửa hàng, quán cafe mang phong cách ngành nghề, khiến du khách không hào hứng quay trở lại.

Một quan chức Quảng Đông cho biết tỉnh này đối mặt với sự thiếu hụt nhân sự vừa có chuyên môn về sản xuất, vừa có kiến thức du lịch. Chi phí đầu tư cao và khả năng hoàn vốn chậm cũng là các yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp không hào hứng mở cửa đón khách du lịch.

“Du lịch công nghiệp cần những câu chuyện văn hóa sâu sắc hơn và thiết kế trải nghiệm hấp dẫn hơn”, ông Tôn Tinh, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Văn hóa Công nghiệp thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, nhận định.

Hà Thủy