Con gái Bill Gates quyết chứng minh không nhờ 'họ Gates'

Phoebe Gates, con gái út của tỷ phú Bill Gates và Melinda French Gates, đang phát triển Phia, công ty khởi nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ người dùng mua sắm trực tuyến. Ở tuổi 23, cô đã huy động hơn 43 triệu USD cho công ty, đưa định giá Phia lên khoảng 185 triệu USD.

Bước chân vào thương trường, Phoebe khẳng định quyết tâm thuyết phục giới đầu tư Thung lũng Silicon bằng năng lực thực tế thay vì tài sản thừa kế hay danh tiếng gia đình. Chia sẻ trên podcast Opening Bid Unfiltered của Yahoo Finance, cô nhấn mạnh: “Tôi luôn có động lực phải chứng minh bản thân. Tôi muốn xây dựng một doanh nghiệp không dựa vào đặc quyền hay họ của mình”.

Mô hình trợ lý mua sắm AI

Phia là công cụ trợ lý mua sắm ứng dụng AI, do Phoebe Gates và Sophia Kianni - bạn cùng phòng ký túc xá Đại học Stanford - đồng sáng lập. Công cụ này tích hợp với các trình duyệt như Chrome và Safari, giúp so sánh giá và tìm các ưu đãi trên hàng chục nghìn trang web bán lẻ cũng như các nền tảng mua bán đồ đã qua sử dụng. Chẳng hạn, nếu bạn đang xem một chiếc váy giá 200 USD của Anthropologie, Phia có thể tìm kiếm và so sánh giá tại các cửa hàng bán đồ đã qua sử dụng để giúp bạn mua được với giá thấp hơn.

“Khách hàng mục tiêu của chúng tôi là những phụ nữ trẻ luôn bận rộn. Họ mua sắm rất thông minh nhưng không muốn mất thời gian cho việc đó”, Phoebe chia sẻ với Fortune.

Phoebe Gates (trái) và Sophia Kianni. Ảnh: Phia.

Ý tưởng về Phia bắt đầu nhen nhóm trong phòng ký túc xá tại Stanford. Sau nhiều lần thử nghiệm, Phoebe và Kianni quyết định kết hợp mối quan tâm của Phoebe về trao quyền cho phụ nữ với trăn trở của Kianni về tính bền vững để phát triển một sản phẩm dành cho người tiêu dùng. Ban đầu, đây chỉ là một dự án phụ, nhưng khi nhận thấy nhu cầu thị trường ngày càng rõ rệt, cả hai quyết định dồn toàn lực cho công ty.

Có trụ sở tại New York, Phia chính thức ra mắt ứng dụng vào tháng 4/2025 và nhanh chóng thu hút hàng trăm nghìn lượt tải chỉ trong những tháng đầu tiên - thời điểm dòng vốn đầu tư mạo hiểm đang đổ mạnh vào các trợ lý AI có khả năng tự vận hành công việc trên môi trường số.

Phia huy động 8 triệu USD vốn đầu tư ban đầu từ dàn nhà đầu tư nổi tiếng như Kris Jenner, Hailey Bieber, Sheryl Sandberg và Sara Blakely. Đầu năm nay, startup tiếp tục huy động thành công 35 triệu USD trong vòng Series A do quỹ Notable Capital (với sự tham gia của Hans Tung) dẫn dắt, cùng sự góp mặt của Kleiner Perkins và Khosla Ventures. Khoản đầu tư này định giá Phia ở mốc 185 triệu USD chưa đầy một năm sau khi thành lập.

Ứng dụng Phia. Ảnh: Phia.

Áp lực từ xuất thân

Phoebe khẳng định cô không nhận tiền từ cha mẹ để xây dựng Phia mà huy động vốn từ các nhà đầu tư bên ngoài. Điều này phù hợp với mục tiêu của cô là xây dựng công ty “không dựa vào đặc quyền hay họ của tôi”.

Tuy nhiên, quá trình đàm phán với giới đầu tư không ít lần mang lại áp lực khi cả hai liên tục bị hỏi về đời tư và xuất thân. Phoebe cho biết cô từng bật khóc vì những câu hỏi như vậy. Khi đó, cô gọi điện cho mẹ, Melinda French Gates nói: “Tiếp tục hoặc rời khỏi cuộc chơi, con gái”.

Câu nói của mẹ trở thành lời nhắc nhở cô mỗi khi bước vào các cuộc gặp với nhà đầu tư.

Phoebe cũng thừa nhận cô học được nhiều điều từ cha mình. “Từ ông, tôi nhận ra đội ngũ chính là cốt lõi của mọi công trình bạn đang xây dựng. Bạn không thể làm được bất cứ điều gì nếu thiếu những cộng sự tuyệt vời”.

Phoebe Gates và các thành viên trong gia đình. Ảnh: Instagram.

Phoebe Gates thừa nhận cô có nhiều đặc quyền khi khởi nghiệp, nhưng khẳng định điều đó không đồng nghĩa với việc xây dựng doanh nghiệp trở nên dễ dàng. Trong cuộc phỏng vấn hồi tháng 6, cô chia sẻ khó khăn lớn nhất là phải xử lý nhiều việc cùng lúc: tuyển người giỏi, nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường và thực hiện các mục tiêu do đội ngũ đã đặt ra.

“Điều khiến tôi mất ngủ gần như là tất cả”, Phoebe nói, đề cập đến tốc độ phát triển của Phia, áp lực phải đáp ứng người dùng và câu hỏi liệu đội ngũ có đang đi đủ nhanh hay đưa ra quyết định đúng hay không.

Cô cũng nhận định hình ảnh cuộc sống mà các nhà sáng lập doanh nghiệp đăng trên mạng xã hội không phản ánh đầy đủ công việc thực tế. Với cô, mạng xã hội chủ yếu là một kênh tiếp thị cho Phia.

“Những gì nhìn thấy trên mạng không phải là thực tế”, Phoebe nói khi được hỏi cô sẽ nói gì với những phụ nữ trẻ muốn khởi nghiệp. Theo cô, khởi nghiệp đồng nghĩa với việc liên tục bị từ chối, giải quyết vấn đề và điều chỉnh một sản phẩm chưa hoạt động như mong muốn.

Cô cho rằng không nhất thiết phải nghỉ học hoặc bỏ công việc để khởi nghiệp. Phia từng là dự án phụ của cô và Kianni khi cả hai còn học đại học. Hai người chỉ quyết định tập trung toàn thời gian sau khi nhận thấy sản phẩm thực sự phát huy hiệu quả và nhận được phản hồi tích cực.

Nhà sáng lập Phia cho biết cô muốn chứng minh năng lực và xây dựng một sản phẩm thực sự mới mẻ, độc đáo. Ảnh: Elle.

Trong quá trình phát triển Phia, thay đổi quan trọng nhất của hai nhà sáng lập nằm ở cách họ lắng nghe phản hồi từ người dùng. Ban đầu, toàn bộ sản phẩm được thiết kế tối ưu cho máy tính để bàn. Tuy nhiên, ngay buổi khảo sát đầu tiên, họ nhận ra nhu cầu thực tế của khách hàng là sử dụng Phia trực tiếp trên điện thoại.

Những chia sẻ này cũng cho thấy cách Phoebe nhìn nhận vai trò của mình tại Phia: thay vì xây dựng sản phẩm dựa trên những gì cô và Kianni nghĩ người dùng cần, họ cố gắng đưa người dùng tham gia vào quá trình phát triển ngay từ đầu.

Với Phoebe, áp lực xây dựng Phia diễn ra song song với mong muốn được đánh giá dựa trên những gì cô tạo ra, thay vì xuất thân của mình. Cô nói: “Tôi muốn chứng minh mình có thể làm được, nhưng tôi cũng muốn xây dựng một thứ gì đó thực sự mới mẻ và độc đáo, một sản phẩm mà người tiêu dùng thực sự yêu thích”.

Những tranh cãi và áp lực pháp lý

Dù khẳng định tự lực và nỗ lực lắng nghe người dùng, nguồn lực nhân sự ban đầu của Phia lại gắn liền với một chi tiết đáng chú ý tại Đại học Stanford. Trước khi thành lập startup, Phoebe Gates từng tham gia “Bạn nghĩ mình có thể thống trị thế giới?" (hay “Rule”) - lớp học bí mật kéo dài 10 tuần tại Stanford. Theo The Stanford Daily, khóa học phi chính thức này chỉ tuyển 12 sinh viên mỗi học kỳ thông qua giới thiệu nội bộ. Phoebe Gates được cho là đã tận dụng chính mạng lưới kết nối từ lớp học bí mật này để chiêu mộ những nhân sự đầu tiên cho Phia.

Gần đây, Phia đối mặt tranh cãi khi bị Bloomberg cáo buộc gài cookie (cookie stuffing) - thủ thuật chèn mã theo dõi vào trình duyệt để nhận hoa hồng từ các đơn hàng không do công ty trực tiếp giới thiệu.

Phoebe cho rằng không nhất thiết phải nghỉ học hoặc bỏ công việc để khởi nghiệp. Ảnh: Elle.

Đại diện Phia khẳng định đã gỡ bỏ các tính năng gây ghi nhận sai lệch từ ngày 7/7, đang rà soát giao dịch, hoàn tiền cho đối tác và tuyển dụng nhân sự phụ trách tuân thủ.

Tuy nhiên, dữ liệu Slack nội bộ do Bloomberg thu thập cho thấy các nhà sáng lập đã biết về hành vi này từ tháng 12/2025. Các đoạn tin nhắn ghi nhận Kianni đề xuất thả cookie mỗi khi người dùng đóng cửa sổ bật lên, dù đồng nghiệp cảnh báo vi phạm quy định của Google.

Nếu cơ quan tố tụng chứng minh được Phoebe và Kianni cố ý duy trì hành vi gian lận trong nhiều tháng, các nhà sáng lập sẽ phải đối mặt với trách nhiệm hình sự trước tòa án, cùng những tổn hại nghiêm trọng về mặt thương mại.

Thảo Vy