Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã xem xét, thông qua 15 luật, 6 nghị quyết

Về công tác lập pháp, tại Kỳ họp, Quốc hội đã xem xét, thông qua 15 luật và 06 nghị quyết quy phạm pháp luật nhằm tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV và các kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tháo gỡ các điểm nghẽn, chồng chéo bất cập trong hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Các chính sách được ban hành nhằm kịp thời giải quyết khó khăn vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, khơi thông nguồn lực, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong lĩnh vực tư pháp, Quốc hội xem xét, thông qua các dự án luật, như: Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước,… nhằm nâng cao khả năng tiếp cận pháp luật, tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Các luật tập trung hoàn thiện cơ chế hòa giải ở cơ sở phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số; đổi mới mạnh mẽ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lấy người dân làm trung tâm, đa dạng hóa hình thức, phương thức tiếp cận, tăng cường ứng dụng công nghệ số, giúp người dân dễ dàng, thuận tiện trong tiếp cận, khai thác và sử dụng thông tin pháp luật; đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả giải quyết yêu cầu bồi thường, góp phần giải quyết hiệu quả các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở, qua đó, đưa pháp luật thực sự đến gần hơn với người dân, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, giải quyết hiệu quả các vấn đề phát sinh, bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Quốc hội làm lễ chào cờ tại phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, chiều 24/8

Bên cạnh đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14, đáp ứng yêu cầu công tác tư pháp trong tình hình mới; thiết lập hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể, thực chất, làm cơ sở để Quốc hội giám sát, đánh giá chất lượng, hiệu quả hoạt động các cơ quan tư pháp; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế - xã hội,…

Nhằm hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường,… Các luật tập trung bảo đảm an toàn, ổn định hệ thống tài chính - ngân hàng, nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền; rà soát, hoàn thiện điều kiện đầu tư kinh doanh; đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hiện đại hóa quản lý hải quan, qua đó, giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh, xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.

Đoàn chủ toạ điều hành phiên bế mạc

Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp nhằm kịp thời hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ thông qua việc giảm nghĩa vụ thuế, cải thiện dòng tiền, tăng khả năng tích lũy, tái đầu tư và mở rộng sản xuất, kinh doanh, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số,…

Xác định phát triển đô thị là một trong những động lực quan trọng cho tăng trưởng và phát triển bền vững, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển đô thị nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, nhất là Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị; tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ, khả thi; luật hóa các cơ chế, chính sách đã được thực tiễn chứng minh hiệu quả, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và huy động nguồn lực, tạo điều kiện phát triển các đô thị, nhất là Thành phố Hồ Chí Minh và các khu kinh tế đặc biệt, theo hướng hiện đại, bền vững, lấy người dân và chất lượng môi trường sống làm trung tâm.

Trước yêu cầu tạo động lực mới cho phát triển đất nước, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò then chốt, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ và Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Các chính sách tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn, rào cản từ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ; thúc đẩy phát triển hạ tầng số, kinh tế số và các mô hình đổi mới sáng tạo, đồng thời khuyến khích tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung đi đôi với tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và bảo đảm việc thực thi pháp luật nghiêm minh, góp phần tạo động lực mới cho tăng trưởng và phát triển đất nước,…

Quốc hội cũng thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đáp ứng yêu cầu thực hiện các nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam; rà soát, hoàn thiện các quy định về quân sự, quốc phòng, xác định rõ trách nhiệm của các cấp, các ngành trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, góp phần củng cố nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định,…

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu bế mạc Kỳ họp

Bên cạnh đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, tạo cơ sở pháp lý đặc thù, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án, công trình phục vụ sự kiện đối ngoại quan trọng của đất nước; đồng thời, tạo điều kiện phát triển kết cấu hạ tầng, khai thác tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Đặc khu Phú Quốc và tỉnh An Giang.

Quốc hội cũng thông qua một số luật, nghị quyết nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật chuyên ngành, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong các lĩnh vực như năng lượng, kiến trúc, lao động và xuất bản; bảo đảm an ninh năng lượng, thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, như: Luật Dầu khí (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản; Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để xử lý một số khó khăn, vướng mắc đối với các dự án điện gió, điện mặt trời,…

Bên cạnh đó, Quốc hội cho ý kiến bước đầu đối với 07 dự án luật đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa lớn đối với việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn và tạo động lực phát triển, gồm các dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự; định hướng xây dựng Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Việc cho ý kiến sớm đối với các nội dung này thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ, đồng thời, tạo cơ sở để các cơ quan tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026).

Các ĐBQH tại hội trường

Quốc hội cũng xem xét, quyết định các nội dung liên quan đến các dự án quan trọng quốc gia, có ý nghĩa chiến lược quan trọng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước như: Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội Nghị quyết về điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Trong đó, Nghị quyết về việc tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập được thông qua sẽ tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, tạo cơ sở triển khai độc lập các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2, tạo điều kiện để từng chủ đầu tư có cơ sở triển khai thực hiện các trình tự, thủ tục về chủ trương đầu tư, góp phần thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án, sớm đưa Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2 vào vận hành trong giai đoạn 2030-2035. Các dự án sau khi tách độc lập được kế thừa, sử dụng dữ liệu, kết quả công việc trước đây đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và thực hiện đúng quy định của pháp luật để tiếp tục triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng xem xét, phê chuẩn hiệp định liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Sau khi xem xét kỹ lưỡng, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (trên cơ sở hợp nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia) nhằm khắc phục tình trạng phân tán về đầu mối quản lý, nguồn lực, đối tượng, địa bàn và mục tiêu, nhiệm vụ; hạn chế sự giao thoa, chồng chéo trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời tăng tính chủ động, linh hoạt của các cấp, các ngành và địa phương trong phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện Chương trình trong giai đoạn tới.

Quốc hội xem xét, thông qua các Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền; thông qua Nghị quyết phê chuẩn hiệp định liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận. 

Kỳ họp đã hoàn thành chương trình làm việc rất lớn sau 17 ngày làm việc cả thứ 7, Chủ nhật

Phát biểu bế mạc Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, còn chưa đầy 2 tháng nữa Quốc hội khóa XVI sẽ tiến hành Kỳ họp thường lệ lần thứ 2, dự kiến sẽ xem xét, thông qua khối lượng lập pháp đặc biệt lớn. “Đề nghị Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan hữu quan duy trì nhịp độ làm việc khẩn trương, chủ động, khoa học; phát huy những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả đã được kiểm chứng trong thời gian qua; chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm các nội dung sẽ trình Quốc hội đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ, đúng quy trình, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác lập pháp”-Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cho biết đất nước ta đang bước vào giai đoạn “tăng tốc, bứt phá”, những quyết sách được thông qua tại Kỳ họp này là cơ sở pháp lý quan trọng để Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương triển khai nhiệm vụ ngay trong những tháng cuối năm 2026, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số và các mục tiêu phát triển giai đoạn 2026 - 2030, “Quốc hội kêu gọi toàn thể đồng bào, các ngành, các cấp với tư duy mới, quyết tâm mới, khí thế mới, hành động quyết liệt, tiếp tục đồng hành, giám sát, góp ý kiến để các quyết sách của Quốc hội đi vào cuộc sống thiết thực, hiệu quả và bền vững; ra sức thi đua, sáng tạo, đoàn kết thống nhất cao, vượt qua mọi khó khăn, nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, đối ngoại, xây dựng hệ thống chính trị, thực hành tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”- Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu.

Thanh Hòa