Tố tụng điện tử tạo cơ sở đổi mới phương thức hoạt động tố tụng hình sự

Chiều 27/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi); dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội.

Thảo luận về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với định hướng hoàn thiện pháp luật theo hướng hiện đại, đồng bộ, phù hợp thực tiễn. Các đại biểu đánh giá việc bổ sung quy định về tố tụng điện tử là bước cụ thể hóa chủ trương cải cách tư pháp và chuyển đổi số, tạo cơ sở đổi mới phương thức tổ chức, thực hiện hoạt động tố tụng trên môi trường số.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ góp phần rút ngắn thời gian xử lý vụ việc, vụ án, nâng cao hiệu quả quản lý hồ sơ và phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Đồng thời đề nghị, cần đẩy nhanh kết nối, liên thông dữ liệu giữa cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án và các cơ quan liên quan; chuẩn hóa biểu mẫu điện tử, quy trình trao đổi, quản lý và lưu trữ hồ sơ. Đồng thời, chú trọng bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ của đội ngũ cán bộ và xây dựng hướng dẫn triển khai thống nhất.

Các đồng chí lãnh đạo Quốc hội tại phiên họp.

Góp ý cụ thể về tố tụng điện tử tại Điều 18, đại biểu Nguyễn Phi Hùng (đoàn Đà Nẵng) đề nghị bổ sung quy định cho phép người thuộc hộ nghèo, người khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn và người bị tạm giữ, tạm giam không có điều kiện kỹ thuật được lựa chọn phương thức tố tụng truyền thống.

Theo đại biểu, quy định này sẽ giúp những người gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ không bị ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp khi tham gia tố tụng.

Đối với khoản 3 Điều 155 về thời điểm hoàn thành việc giao, chuyển văn bản tố tụng điện tử, đại biểu cho rằng việc xác định thời điểm ngay khi văn bản được nhập vào hệ thống chưa tính đến trường hợp người nhận chưa thể truy cập do mất kết nối hoặc sự cố kỹ thuật. Vì vậy, cần nghiên cứu xác định thời điểm hoàn thành khi hệ thống ghi nhận người nhận đã truy cập. Trường hợp chưa truy cập, cần có khoảng thời gian hợp lý sau khi thông báo hợp lệ.

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu.

Phát biểu giải trình tại phiên họp, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự thảo theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, chặt chẽ và khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Đối với dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự (sửa đổi), việc hoàn thiện các chính sách cần bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, nâng cao hiệu quả xử lý với chính sách nhân đạo, khuyến khích người phạm tội tự nguyện khắc phục hậu quả; đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng.

Phương Thuỷ