Tin vui cho người trồng sầu riêng

Tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8 diễn ra chiều 3/9, ông Đặng Ngọc Điệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) đã có thông tin cập nhật về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu sầu riêng thời gian vừa qua.

Lãnh đạo Bộ NNMT cho biết hiện nay, sầu riêng là một trong những sản phẩm có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn.

Năm 2021, xuất khẩu sầu riêng cả nước mới đạt 177 triệu USD, nhưng đến năm 2025 đã tăng lên 3,85 tỷ USD.

“Đây là sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sầu riêng ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần của chúng ta”, ông Điệp thông tin và cho biết những con số này cho thấy sầu riêng là sản phẩm rất có giá trị.

Vì vậy, Bộ NNMT đã triển khai nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển trong thời gian vừa qua.

Nhiều giải pháp hỗ trợ xuất khẩu sầu riêng

Theo đó, Bộ đã cử các đoàn công tác làm việc trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là những vùng trồng sầu riêng cao như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Ngày 1/7 vừa qua, Bộ đã thực hiện truy xuất nguồn gốc trên hệ thống chuyển đổi số. Khách hàng nước ngoài, trong nước có thể truy cập dữ liệu từ khâu trồng trọt, chăm sóc, phân bón hay nuôi trồng của các loại nông sản, trong đó có sầu riêng, qua đó tạo niềm tin của khách hàng, đặc biệt là khách hàng quốc tế.

“Các tham tán thương mại của Mỹ, Trung Quốc đều đánh giá cao việc lần đầu tiên Bộ NNMT thực hiện truy xuất nguồn gốc”, Thứ trưởng Điệp nói.

Bên cạnh đó, Bộ NNMT đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp mã vùng trồng. Hiện nay, Bộ đã trình Chính phủ Nghị quyết 36 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp mã số vùng trồng cho tất cả loại cây trồng.

Thứ trưởng Bộ NNMT Đặng Ngọc Điệp thông tin về việc tháo gỡ khó khăn cho xuất khẩu sầu riêng. Ảnh: Chinhphu.vn/QP.

Bộ NNMT cũng thực hiện phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ về địa phương trong công tác cấp mã vùng trồng của tất cả loại cây trồng, trong đó có sầu riêng. Tất cả loại sầu riêng hiện nay đều được phân cấp cho cấp phường, xã cấp mã vùng trồng, mã đóng gói.

Đặc biệt, trước đây khi nông dân trồng xen canh rất khó được cấp mã vùng trồng, nhưng đến nay, việc xen canh đã được giao cho cấp phường, xã cấp mã vùng trồng, tạo thuận tiện cho xuất khẩu sầu riêng.

Đặc biệt, ngày 14/8 vừa qua, lãnh đạo Bộ NNMT đã trực tiếp sang Trung Quốc. Qua các buổi làm việc, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã cấp thêm 567 mã vùng trồng sầu riêng, nâng tổng số mã vùng trồng của Việt Nam lên hơn 1.800 mã. Tổng cộng hiện nay, Việt Nam có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.

“Hiện Bộ đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng trong cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, khoảng 4 tỷ USD”, lãnh đạo Bộ NNMT thông tin.

Mở rộng thị trường cho quả sầu riêng Việt Nam

Tuy vậy, ông Điệp thừa nhận ngành sầu riêng Việt Nam vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc.

Cụ thể, ngành sầu riêng đang tăng trưởng nhanh nhưng diện tích chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị. Tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics, xuất khẩu.

Bên cạnh đó, yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao hơn. Hiện nay, phía bạn hàng đang có những yêu cầu rất cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu phải đầy đủ. Đây là những việc thời gian tới phải tiếp tục làm tốt hơn.

Lãnh đạo Bộ NNMT cũng cho biết sầu riêng Việt Nam vẫn đang chịu cạnh tranh mạnh từ quốc tế. Malaysia, Thái Lan và các nước trong khu vực đã có những sản phẩm, chính sách để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Đây là những thách thức mà sầu riêng Việt Nam phải vượt qua trong thời gian tới.

Trong bối cảnh đó, Bộ NNMT sẽ tiếp tục thực hiện 5 giải pháp để hỗ trợ ngành này.

Một là, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Australia, New Zealand; gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.

Ông Điệp cho biết trong tháng 7, Ấn Độ đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu sầu riêng sang nước này. Đây là thị trường tỷ dân và có nhu cầu rất lớn thời gian tới, đặc biệt có những khách hàng siêu giàu. Hiện Bộ đang triển khai mở rộng thị trường xuất khẩu sang Ấn Độ.

Hai là, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu; phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu. Bên cạnh đó là kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Thời gian tới, Bộ sẽ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư thêm vào các nhà máy để có thể sơ chế, chế biến và bảo quản, nhằm giữ được sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng quốc tế.

Ba là, chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Bốn là, phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung.

Năm là, mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với Cadimi, vàng O và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu.

Lãnh đạo Bộ NNMT cho biết sẽ hỗ trợ hoàn thiện phương pháp kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu.

Vừa qua, Việt Nam đã đàm phán với Trung Quốc và được nước này đồng ý cấp thêm 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

“Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu”, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp thông tin.

An Viết