Sầu riêng Việt Nam: Gỡ 'điểm nghẽn' mã vùng trồng, hướng tới xuất khẩu 4 tỷ USD

Chiều 3/9, Văn phòng Chính phủ tổ chức Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8/2026, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong - Người phát ngôn của Chính phủ - chủ trì họp báo.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong - Người phát ngôn của Chính phủ - chủ trì họp báo.

Phân cấp cho cấp phường, cấp xã cấp mã vùng trồng, cấp mã đóng gói

Tại họp báo, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trả lời báo chí xung quanh giải pháp để gỡ khó cho xuất khẩu sầu riêng.

Cụ thể, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết hiện nay, sầu riêng là một trong những sản phẩm tương đối có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn. Đây là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành này. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần.

Về giải pháp gỡ khó, ông Đặng Ngọc Điệp cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cử các đoàn công tác của Bộ làm việc trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là những vùng trồng sầu riêng cao như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Cũng theo ông Điệp, ngày 1/7 vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện truy xuất nguồn gốc trên hệ thống chuyển đổi số của Bộ. Khách hàng nước ngoài, khách hàng trong nước có thể truy cập dữ liệu từ khâu trồng trọt, chăm sóc, phân bón hay nuôi trồng của các loại nông sản, trong đó có sầu riêng. Qua đó, đã tạo niềm tin của khách hàng, đặc biệt là khách hàng quốc tế.

"Các tham tán thương mại của Mỹ, Trung Quốc đều đánh giá cao việc lần đầu tiên thực hiện truy xuất nguồn gốc”, ông Điệp thông tin.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trước đây doanh nghiệp gặp trong việc cấp mã vùng trồng. Cụ thể, Bộ đã trình Chính phủ Nghị quyết 36 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp mã số vùng trồng cho tất cả các loại cây trồng.

Cùng với đó là việc phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ về địa phương trong công tác cấp mã vùng trồng của tất cả các loại cây trồng, trong đó có sầu riêng. Theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tất cả các loại sầu riêng hiện được phân cấp cho cấp phường, cấp xã cấp mã vùng trồng, cấp mã đóng gói.

“Đặc biệt, trước đây khi trồng xen canh thì rất khó trong triển khai việc cấp mã vùng trồng. Hiện nay, xen canh cũng được giao cho cấp phường, xã cấp mã vùng trồng, tạo thuận tiện cho xuất khẩu sầu riêng”, ông Điệp nói.

Đặc biệt, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết Bộ đã cử Đoàn công tác sang Trung Quốc vào ngày 14/8. Qua những buổi làm việc, Tổng cục Hải quan của Trung Quốc đã cấp 567 mã vùng trồng sầu riêng Việt Nam, nâng tổng số mã vùng trồng lên khoảng hơn 1.800 mã. Hiện nay, có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.

“Đây là những kết quả đã đạt được và đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng trong cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, đạt khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026”, ông Điệp nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp trả lời báo chí.

Chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sầu riêng

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, qua đánh giá, Bộ nhận thấy ngành sầu riêng còn một số hạn chế, vướng mắc. Cụ thể, tăng trưởng nhanh nhưng diện tích còn chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị và tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics rồi xuất khẩu. Trong khi đó, yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao.

Đồng thời, ngành sầu riêng gặp phải cạnh tranh từ quốc tế. Các nước như Malaysia, Thái Lan và các nước trong khu vực đã có những sản phẩm, chính sách để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc.

Tại cuộc họp báo, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu 5 giải pháp phải triển khai trong thời gian tới.

Theo đó,, đầu tiên cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Úc, New Zealand.

Gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.

Thứ hai, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu. Phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu. Đồng thời, kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.

Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư thêm vào các nhà máy để có thể sơ chế, chế biến và bảo quản, làm sao giữ được sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng quốc tế.

Thứ ba, chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Thứ tư, phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung. Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng; đồng thời nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ vùng nguyên liệu.

Thứ năm, mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với cadimi, vàng ô và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu. Hỗ trợ hoàn thiện phương pháp kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của cơ quan thẩm quyền nước nhập khẩu.

“Vừa rồi, Việt Nam đã đàm phán với phía Trung Quốc và Trung Quốc đã đồng ý cho chúng ta được 52 phòng kiểm nghiệm sản phẩm đáp ứng yêu cầu rất khắt khe và điều kiện xuất khẩu”, ông Điệp cho biết và thông tin thêm trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục làm việc với cơ quan chức năng để phát triển thêm nhiều phòng kiểm nghiệm đáp ứng được yêu cầu kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trước khi xuất khẩu.

Quốc Trần