Xuất khẩu rau quả duy trì tốc độ tăng trưởng cao

Những con số tăng trưởng tích cực

Thông tin từ Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), trong tháng 7/2026, xuất khẩu rau quả của cả nước đạt khoảng 1,06 tỷ USD, tăng 38% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là lần đầu tiên kim ngạch xuất khẩu rau quả vượt mốc 1 tỷ USD trong một tháng. Lũy kế 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4,76 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước.

Chanh leo đang có cơ hội lớn để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Ảnh: Tuấn Anh

Đáng chú ý, sầu riêng tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực, đóng góp hơn 50% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành và giữ vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng.

Ngoài sầu riêng, nhiều mặt hàng khác như dừa, xoài, chuối, chanh leo và rau quả chế biến cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.

Vinafruit đánh giá, từ việc sầu riêng từng bước lấy lại vị thế đến sự vươn lên của chuối và chanh leo, ngành rau quả Việt Nam đang từng bước tái định vị trên bản đồ nông sản toàn cầu, hướng đến mục tiêu không chỉ tăng sản lượng mà còn nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Mặt hàng chuối tươi xuất khẩu tăng trưởng tích cực trong 7 tháng năm 2026. Ảnh: Việt Linh

Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của rau quả Việt Nam. Trong 7 tháng năm 2026, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt hơn 2 tỷ USD, chiếm 55% tổng kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành.

Đà tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc được duy trì nhờ nhu cầu ổn định đối với các loại trái cây nhiệt đới như sầu riêng, thanh long, chuối, dừa tươi, xoài. Đồng thời, hoạt động thông quan tại các cửa khẩu được cải thiện cùng với việc doanh nghiệp chủ động đáp ứng các quy định về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và truy xuất nguồn gốc đã góp phần rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

Song song với thị trường chủ lực, các thị trường khác cũng tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng tích cực lần lượt là Hoa Kỳ chiếm 7,9%, Hàn Quốc chiếm 4,6%, Liên minh châu Âu (EU) chiếm 5,8% tổng kim ngạch xuất khẩu. Việc mở rộng xuất khẩu vào các thị trường có yêu cầu cao không chỉ giúp gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn giảm rủi ro phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ; đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao chất lượng, hoàn thiện quy trình sản xuất và tăng sức cạnh tranh.

Đổi mới tư duy, đầu tư cho chế biến sâu

Có thể thấy, tiềm năng của ngành rau quả Việt là rất lớn, nhưng để bứt phá lên tầm cao mới, doanh nghiệp không thể đi một mình. Chìa khóa thành công nằm ở sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và nông dân, với chiến lược tổng thể, đầu tư bài bản và tư duy xuất khẩu hiện đại.

Cần có cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào công nghiệp chế biến sâu. Ảnh: Việt Linh

Nói về tiềm năng lớn của măt hàng chanh leo, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT Nafoods Group chia sẻ: Từ con số 0 cách đây 10 năm, đến năm 2025, ngành hàng này đạt doanh thu đáng kể với mảng chế biến như chanh leo cô đặc và puree (xay nhuyễn) cán mốc 300 triệu USD, còn xuất khẩu quả tươi vượt 500 triệu USD.

Giống chanh dây tím do Việt Nam phát triển có ưu thế lớn về hương vị, khác biệt với giống vàng chua tại Nam Mỹ. Thị trường châu Âu hiện tiêu thụ 5.000 - 7.000 tấn quả tươi mỗi năm, trong khi thị trường Trung Quốc mở cửa đang tạo cú hích lớn vào mùa đông khi quốc gia này không thể tự trồng.

Trong khi đó, mặt hàng chuối đang được tái định vị theo hướng dẫn đầu toàn cầu. Theo ông Phạm Quốc Liêm, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần nông nghiệp U&I (Unifarm): Unifarm là không chạy theo tiêu chuẩn thị trường riêng lẻ như VietGAP, GlobalGAP, mà thống nhất một quy trình chất lượng khắt khe, duy nhất cho toàn chuỗi. Từ giống, kỹ thuật trồng, xử lý sau thu hoạch đến hậu cần, mọi khâu đều được kiểm soát chặt chẽ.

Theo các chuyên gia, để duy trì đà tăng trưởng và hướng tới mục tiêu xuất khẩu rau quả đạt 10 tỷ USD trong năm 2026, cần có sự vào cuộc đồng bộ với tư duy đổi mới.

Một là, các địa phương và cơ quan quản lý cần đẩy mạnh việc cấp và quản lý chặt chẽ mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, hướng dẫn nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế nhằm triệt tiêu các nguy cơ về dư lượng chất cấm. Hai là, cần có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ dòng vốn để doanh nghiệp đầu tư mạnh mẽ hơn nữa vào công nghiệp chế biến sâu, giảm dần tỷ trọng xuất khẩu tươi vốn nhiều rủi ro. Ba là, nâng cao năng lực logistics và liên kết chuỗi để đưa trái cây tiến sâu vào nội địa các thị trường lớn một cách hiệu quả.

Bên cạnh nỗ lực của doanh nghiệp, các chuyên gia cũng nhấn mạnh cần xây dựng hệ sinh thái xuất khẩu bền vững với sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp để nâng cao vị thế rau quả Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Ánh Ngọc