Tin vui cho người trồng sầu riêng

Hai Thứ trưởng Bộ NN&MT sẽ trực tiếp làm việc với các vùng trồng sầu riêng trọng điểm. Ảnh: Dũng Lê.

Đây là thông tin được Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Trịnh Việt Hùng cho biết khi báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 4/7.

Cụ thể, tại phiên họp, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết khoảng 25-30 ngày tới, Việt Nam sẽ bước vào cao điểm thu hoạch sầu riêng. Ngay trong tuần tới, 2 Thứ trưởng Bộ NN&MT sẽ trực tiếp làm việc tại các vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm để tháo gỡ các khó khăn phát sinh, hỗ trợ địa phương chuẩn bị tốt cho vụ thu hoạch.

Liên quan đến hoạt động xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, ông Hùng cũng cho biết Bộ NN&MT đã gửi văn bản tới Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) nhằm thúc đẩy việc mở cửa thị trường. Sau khi 2 bên ký kết các thỏa thuận hợp tác, GACC đã mở rộng tối đa danh mục ngành hàng của Việt Nam được phép xuất khẩu.

Bộ trưởng bày tỏ kỳ vọng hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang thị trường Trung Quốc sẽ thuận lợi hơn trong 6 tháng cuối năm 2026.

Trong vài năm trở lại đây, đặc biệt sau khi xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc được mở rộng, sầu riêng nhanh chóng trở thành cây trồng tỷ USD mang lại lợi nhuận hấp dẫn tại nhiều địa phương Đồng bằng sông Cửu Long.

Ở nhiều địa phương, nông dân chặt bỏ các loại cây ăn trái khác để chuyển sang trồng sầu riêng. Diện tích loại cây này theo đó tăng rất nhanh theo "cơn sốt" giá cả và kỳ vọng xuất khẩu, tuy nhiên vấn đề nằm ở tốc độ mở rộng diện tích lại vượt xa năng lực tổ chức sản xuất và quản trị chất lượng. Điều này khiến giá sầu riêng liên tục lao dốc mạnh.

Hồi tháng 4, giá sầu riêng Ri6 tại vườn ở Đồng Tháp thậm chí rớt xuống chỉ còn 25.000-30.000 đồng/kg; sầu riêng Monthong cũng chỉ dao động ở mức 60.000-70.000 đồng/kg. Theo Sở NN&MT Đồng Tháp, nguyên nhân giá sầu riêng giảm sâu do nguồn cung tăng đột biến khi nhiều vùng trồng trong nước vào vụ thu hoạch rộ cũng như sản phẩm phải chịu sự cạnh tranh khốc liệt với sầu Thái Lan tại thị trường Trung Quốc. Ngoài ra, rào cản kỹ thuật cũng làm khó doanh nghiệp và nông dân từ việc ách tắc trong kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và Vàng O.

Đến đầu tháng 7, khi sầu riêng Đông Nam Bộ bước vào vụ thu hoạch chính, loại sầu Thái Monthong tiếp tục giảm sâu dưới 60.000 đồng/kg, trong khi sầu riêng Ri6 thậm chí rơi xuống còn 20.000 đồng/kg. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT), cho biết đợt giảm giá sầu riêng hiện nay xuất phát từ chất lượng sầu riêng từ miền Nam Thái Lan xuất sang Trung Quốc thời gian gần đây không đạt kỳ vọng, khiến các nhà nhập khẩu Trung Quốc hạ giá thu mua. Diễn biến này cũng kéo giá thu mua sầu riêng Việt Nam giảm theo.

Ngoài yếu tố thị trường, ông Nguyên nói thêm từ đầu tháng 6, phía Trung Quốc cũng siết chặt việc quản lý mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói theo Lệnh 280 nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận. Điều này khiến một số kho thu mua thận trọng hơn, thậm chí ngừng thu mua trong thời gian đầu để chờ rà soát.

Theo số liệu của Bộ NN&MT, trong quý I/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng gần 128% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo không nên rơi vào "ảo tưởng tăng trưởng" nếu chất lượng sản phẩm không được kiểm soát bền vững. Một số lãnh đạo Sở NN&MT khu vực Đồng bằng sông Cửu Long cho rằng những bất cập hiện nay không chỉ nằm ở khâu xuất khẩu mà kéo dài xuyên suốt toàn bộ chuỗi sản xuất - cung ứng, từ phân bón, hóa chất, nguồn nước cho đến hệ thống kiểm nghiệm và logistics.

Anh Nguyễn