Từ vườn mẫu đến vùng trồng sầu riêng xuất khẩu

Mô hình thâm canh sầu riêng VietGAP tại xã Đông Giang là một trong những điểm khởi đầu cho quá trình xây dựng vùng nguyên liệu sầu riêng xuất khẩu tại Lâm Đồng

Đưa tiến bộ kỹ thuật vào vườn cây

Hiện nay, sầu riêng là một trong những cây ăn trái chủ lực có giá trị kinh tế cao của Lâm Đồng. Đến nay, tổng diện tích sầu riêng toàn tỉnh đạt 44.283,47 ha, trong đó diện tích thời kỳ kinh doanh đạt 22.850,8 ha, chiếm 51,6% tổng diện tích. Tổng sản lượng năm 2025 đạt khoảng 284.287,3 tấn, năng suất bình quân đạt 12,6 tấn/ha.

Hiện có khoảng 14.400 ha sầu riêng ứng dụng công nghệ cao, chiếm 32,5% diện tích toàn tỉnh, chủ yếu áp dụng hệ thống tưới tự động kết hợp quản lý dinh dưỡng. Trong đó, khoảng 300 ha ứng dụng công nghệ thông minh. Diện tích được chứng nhận VietGAP đạt khoảng 1.015 ha. Tỉnh cũng đã công nhận vùng sản xuất sầu riêng ứng dụng công nghệ cao quy mô 300 ha tại xã Đạ Huoai 2... Năm 2026, diện tích dự kiến tăng lên 45.550 ha, sản lượng vượt 310.000 tấn.

Sản xuất theo tiêu chuẩn là nền tảng để xây dựng vùng trồng sầu riêng xuất khẩu bền vững

Theo bà Nguyễn Thị Thảo, Trưởng Phòng Thông tin - Huấn luyện, Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng, xác định đào tạo, tập huấn là giải pháp quan trọng để đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, giai đoạn 2022 - 2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, đào tạo và tư vấn kỹ thuật cho người sản xuất sầu riêng. Ngành nông nghiệp tỉnh đã tổ chức khoảng 100 lớp tập huấn cho hơn 4.000 lượt nông dân, thành viên hợp tác xã, tổ hợp tác tham gia.

Cùng với đó, nhiều hội thảo đầu bờ, diễn đàn khuyến nông, tọa đàm kỹ thuật và tham quan mô hình đã thu hút khoảng 1.000 lượt người tham gia, giúp người sản xuất tiếp cận tiến bộ kỹ thuật mới và nâng cao nhận thức về sản xuất an toàn, bền vững.

Hướng tới vùng trồng đạt chuẩn xuất khẩu

Để xây dựng vùng trồng đạt chuẩn xuất khẩu, người dân đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật tiên tiến như: tưới tiết kiệm nước, sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học, vi sinh vật có ích, quản lý dịch hại. Nhiều mô hình tiêu biểu đã được triển khai như: thâm canh sầu riêng VietGAP 40 ha tại xã Đông Giang, La Dạ; mô hình Tưới phun mưa thích ứng biến đổi khí hậu 27 ha tại Kiến Đức; sản xuất sầu riêng hữu cơ 30 ha tại Đạ Tẻh 2…

Canh tác thân thiện với môi trường và quản lý dịch hại tổng hợp đang được nhiều nhà vườn Đạ Tẻh áp dụng để nâng cao chất lượng sầu riêng xuất khẩu.

Hiện toàn tỉnh có 133 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia thu mua sầu riêng, chiếm khoảng 85% sản lượng phục vụ thị trường trái tươi, 15% được chế biến bóc múi, cấp đông. Bên cạnh đó, 47 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ được hình thành với 1.678 hộ tham gia trên diện tích hơn 4.500 ha. Hơn 32.800 hộ dân cũng tham gia liên kết thông qua các mã số vùng trồng xuất khẩu...

Theo ông Trần Đức Thiện, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng, thông qua các hoạt động tập huấn, cập nhật thông tin kỹ thuật, thị trường, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân đã chuyển từ tư duy sản xuất đối phó sang chủ động đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ thương hiệu và thích ứng với các quy định mới như Nghị định số 38/2026/NĐ-CP và Lệnh 280 của nước nhập khẩu.

“Việc nông dân Lâm Đồng sớm tiếp cận các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP là nền tảng thuận lợi để thực hiện quản lý mã số vùng trồng, ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của thị trường”, ông Thiện cho biết thêm.

Hệ thống cơ sở đóng gói đang góp phần hoàn thiện chuỗi giá trị sầu riêng từ sản xuất đến xuất khẩu tại Đạ Huoai

Cùng với đó, Lâm Đồng cũng đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số trong sản xuất thông qua nhật ký điện tử, phần mềm quản lý vùng trồng, tem QR truy xuất nguồn gốc và các nền tảng số hỗ trợ kỹ thuật, cảnh báo sâu bệnh, kết nối tiêu thụ. Hệ thống khuyến nông cũng tích cực liên kết người sản xuất với doanh nghiệp, góp phần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung phục vụ xuất khẩu chính ngạch.

Văn Tâm .