Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy hành lang năng lượng thay thế giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz

Tàu chở khí hóa lỏng Shivalik cập cảng Mundra, Ấn Độ sau khi di chuyển qua eo biển Hormuz ngày 16/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Trả lời phỏng vấn với kênh truyền hình NTV ngày 18/3, Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết Ankara đã đề xuất mở rộng ITP, vốn đang kết nối giữa Kirkuk ở miền bắc Iraq với cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ, kéo dài đến tận Basra - trung tâm sản xuất dầu mỏ lớn nhất ở miền nam Iraq.

Ankara ước tính kế hoạch này có thể đáp ứng một phần đáng kể lượng dầu mỏ xuất khẩu của Iraq, đồng thời mở ra các thị trường mới. Theo Bộ trưởng Bayraktar, khoảng 1,5 triệu thùng dầu, tức gần 50% lượng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Iraq, trên thực tế có thể được vận chuyển an toàn qua đường ống mới để tiếp cận nhiều khách hàng mới, đặc biệt là ở khu vực Địa Trung Hải.

Đề xuất của Thổ Nhĩ Kỳ được đưa ra nhằm phản ứng với gián đoạn nghiêm trọng việc đình trệ vận chuyển dầu thô qua eo Hormuz. Bộ trưởng Bayraktar nhấn mạnh rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã cảnh báo từ nhiều năm trước về nguy cơ đối với các "điểm nghẽn" như Hormuz và giờ là lúc thực thi các phương án dự phòng.

ITP dài khoảng 970km, kết nối Kirkuk với Ceyhan từ năm 1976. Tuy nhiên, hệ thống đường ống chính đã gần như tê liệt kể từ năm 2014 sau các cuộc tấn công của lực lượng khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Tuy nhiên mới đây, chính quyền Baghdad thông báo công tác phục hồi đường ống đang gần hoàn tất, và đã ký kết một thỏa thuận với chính quyền tự trị Kurdistan để nối lại hoạt động xuất khẩu qua Thổ Nhĩ Kỳ.

Việc kéo dài tuyến đường ống ITP đến Basra cũng là một phần trọng yếu của đại dự án "Con đường Phát triển" của Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là kế hoạch đầy tham vọng của Ankara nhằm xây dựng một mạng lưới vận tải và năng lượng xuyên suốt từ vịnh Ba Tư qua lãnh thổ Iraq đến Thổ Nhĩ Kỳ, biến khu vực này thành cầu nối kinh tế mới giữa châu Á và phương Tây.

Hiện, Ankara cũng đang thúc đẩy các kết nối năng lượng khác nhằm củng cố vai trò là trung tâm trung chuyển năng lượng khu vực. Ông Bayraktar cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đang tiến hành đàm phán với Saudi Arabia để xây dựng một đường dây truyền tải điện tới Thổ Nhĩ Kỳ và từ đó dẫn sang châu Âu.

TTXVN