Đường ống dẫn dầu Druzhba: EU đứng trước phép thử đoàn kết mới

Tuy nhiên, tranh cãi hiện nay giữa Hungary và Ukraine về đường ống dầu Druzhba khiến việc mở khoản vay khổng lồ này trở thành phép thử đối với đoàn kết nội khối EU.

Đường ống dầu Druzhba. Ảnh: AP

Khoản vay trị giá 90 tỷ euro đã được 27 quốc gia thành viên EU thống nhất từ tháng 12/2025 nhằm hỗ trợ Ukraine duy trì năng lực tài chính trong bối cảnh xung đột với Nga. Tuy nhiên, đến tháng trước, Thủ tướng Hungary Viktor Orban bất ngờ chặn việc triển khai, viện dẫn tranh chấp liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba bị hư hại.

Đường ống Druzhba vận chuyển dầu Nga sang Slovakia và Hungary qua lãnh thổ Ukraine. Đường ống này đã ngừng hoạt động từ tháng 1 và trở thành tâm điểm của tranh cãi gay gắt giữa Ukraine và Hungary. Ukraine cho biết đường ống Druzhba bị hư hại do các cuộc không kích ngày 27/1.

Bộ trưởng Năng lượng Ukraine Denys Shmyhal lý giải: “Một máy bay không người lái của Nga đã tấn công một trong những mỏ dầu lớn nhất, chứa 75.000 mét khối dầu. Do đó, hầu hết các thiết bị bên trong đường ống dẫn dầu, các cảm biến và các thiết bị khác đã bị hư hại do nhiệt độ. Điều này không thể nhìn thấy từ bên ngoài, nhưng đó là một khối lượng công việc lớn”.

Trong khi phía Hungary khẳng định hiện “không có trở ngại kỹ thuật hay thực tế” nào và cho rằng Ukraine chưa nối lại dòng chảy vì lý do chính trị. Tuần trước, Hungary đã cử một phái đoàn điều tra đến Ukraine để làm rõ sự cố.

Thứ trưởng Bộ Năng lượng Hungary, Gabor Czepek, nhấn mạnh: “Cuộc khủng hoảng Trung Đông đã làm tăng thêm rủi ro, buộc chính phủ Hungary phải sử dụng đến dự trữ chiến lược và áp dụng giá được bảo hộ. Hungary và Slovakia đã soạn thảo một bức thư chung gửi Ủy ban châu Âu, trong đó phân tích tình hình, xem xét vị trí địa lý của hai nước và điều kiện cung cấp thị trường năng lượng, đồng thời nêu rõ rằng việc khởi động lại đường ống dẫn dầu là một vấn đề then chốt đối với chúng tôi”.

Thậm chí, tháng trước, Hungary đã phủ quyết các lệnh trừng phạt mới của EU đối với Nga và khoản vay 90 tỷ euro dành cho Ukraine. Hungary cảnh báo vấn đề đường ống dẫn dầu Druzhba làm suy yếu an ninh năng lượng và sẽ có tác động đến toàn bộ EU.

Lập trường cứng rắn của Hungary đang gây lo ngại sâu sắc trong nội bộ EU đồng thời làm dấy lên nghi ngờ về uy tín của Hội đồng châu Âu - cơ quan ra quyết định cao nhất của khối. Tổng thống Síp Nikos Christodoulides nhấn mạnh, tháng 12/2025, EU đã đưa ra một quyết định chính trị ở cấp độ Hội đồng châu Âu. Việc không triển khai các quyết định đã thống nhất có thể làm suy yếu niềm tin vào cơ chế điều hành chung của EU.

Giám đốc điều hành của Trung tâm Chính sách châu Âu (EPC) tại Brussels, Fabian Zuleeg, nhận định các nhà lãnh đạo EU có thể sẽ tìm cách vượt qua quyền phủ quyết của Hungary: "Đây sẽ là một cuộc thảo luận rất khó khăn, nhưng song song đó, EU cũng đang phát triển các phương án thay thế để đảm bảo rằng Ukraine nhận được số tiền cần thiết. Nhu cầu tài chính đã thay đổi một chút. Vì vậy tôi nghĩ sẽ có một giải pháp, chắc chắn sẽ đủ để giúp Ukraine vượt qua giai đoạn khó khăn hiện tại. Có lẽ sau cuộc bầu cử ở Hungary, nhiều việc sẽ trở nên dễ dàng hơn".

Theo các nhà quan sát, tại hội nghị ở Brussels, các nhà lãnh đạo EU dự kiến sẽ viện dẫn thỏa thuận mới đạt được giữa Ukraine và EU về việc sửa chữa đường ống, với sự hỗ trợ kỹ thuật và tài chính từ khối. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky được cho là đã đồng thuận với kế hoạch này, tạo cơ sở để EU yêu cầu Hungary chấm dứt phản đối.

Thiều Dương/VOV1