Thể chế kiến tạo phát triển, giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu thảo luận tại tổ

Tạo nên những thay đổi rõ nét

Phát biểu thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội chiều 18/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, kết quả đạt được trong 9 tháng đầu năm có sự đóng góp của cả hệ thống chính trị, từ Trung ương đến cơ sở, đặc biệt là sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương. Một trong những chuyển biến tích cực, đáng chú ý là sự thay đổi rõ nét về tư duy, nhận thức, trách nhiệm và phương pháp làm việc của các cấp, các ngành. Nhiều địa phương chủ động bố trí, điều chuyển cán bộ; lãnh đạo trực tiếp làm việc, đôn đốc những sở, ngành, đơn vị chậm tiến độ.

Phương thức chỉ đạo, điều hành của Chính phủ cũng đổi mới theo hướng cụ thể hóa nhiệm vụ, xác định rõ trách nhiệm và lấy kết quả thực hiện làm thước đo. Các kế hoạch trên từng lĩnh vực, từ xây dựng thể chế, phát triển kinh tế - xã hội đến văn hóa, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, đều xác định rõ cơ quan chủ trì, phối hợp, trách nhiệm, tiến độ, thời hạn và kết quả phải đạt được. Việc đánh giá thực hiện nhiệm vụ căn cứ vào kết quả cụ thể, tiến độ hoàn thành và chất lượng công việc. Phương thức làm việc này đã được triển khai từ Trung ương và bước đầu thực hiện tại các địa phương.

Một chuyển biến nổi bật khác được Thủ tướng nhấn mạnh là sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm giữa Chính phủ và Quốc hội, nhất là trong công tác xây dựng thể chế. Thủ tướng đánh giá cao những đổi mới trong công tác xây dựng pháp luật của Quốc hội, đặc biệt là sự chủ động, trách nhiệm của các cơ quan thẩm tra. Ngay từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ, các cơ quan của Quốc hội đã chủ động tiếp cận, nghiên cứu, tham gia ý kiến; khi có tờ trình chính thức, tiếp tục thẩm tra kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo. Về phía Chính phủ, các cơ quan soạn thảo cũng nghiêm túc, cầu thị, lắng nghe và tiếp thu ý kiến để hoàn thiện các dự án luật.

Đặc biệt, tốc độ thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn được đẩy nhanh rõ rệt. Ngay trong 10 tháng đầu nhiệm kỳ, Quốc hội và Chính phủ đã cơ bản thể chế hóa các chủ trương, định hướng lớn thành văn bản quy phạm pháp luật. Trong khi ở những nhiệm kỳ trước, một số nhiệm vụ phải đến năm thứ hai, thứ ba, thậm chí thứ tư mới hoàn thành, thì nhiệm kỳ này đã đạt được kết quả quan trọng ngay từ năm đầu tiên, góp phần thực hiện đột phá về thể chế được xác định trong Nghị quyết Đại hội XIV. Nhiều đạo luật quan trọng trong các lĩnh vực đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, điện lực, dầu khí, đầu tư, ngân sách nhà nước, đầu tư công, tư pháp hình sự, cùng các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học và công nghệ đã được ban hành, hoàn thiện.

Nhờ đó, xây dựng thể chế không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn mà còn phải kiến tạo phát triển, Thủ tướng cho rằng, chỉ khi có hệ thống pháp luật đầy đủ, thông thoáng, minh bạch, phù hợp với chuẩn mực và thông lệ quốc tế mới có thể huy động hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng và phát triển đất nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.

Các ĐBQH thảo luận tại Tổ

Đề cập khả năng lan tỏa thành quả tăng trưởng, Thủ tướng cho rằng, hiệu quả đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm cần có thời gian để phát huy. Khi các dự án đường bộ, đường sắt, cầu, cảng biển hoàn thành và đưa vào khai thác, chi phí của nền kinh tế, đặc biệt là chi phí logistics, sẽ giảm, qua đó mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục tạo động lực tăng trưởng trong những năm tới. Đáng chú ý là giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế, thông qua các giải pháp đồng bộ trong những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Chuyển nguồn lực thành năng lực tăng trưởng

Để tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm nay và năm 2027, ĐBQH, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu các cấp, ngành, địa phương cùng nỗ lực thực hiện. Thống nhất cao với các giải pháp của Chính phủ, đại biểu đề xuất tập trung vào sáu nhóm giải pháp. Trong đó, ttiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo dư địa cho tăng trưởng; chủ động, linh hoạt sử dụng các công cụ thị trường để ổn định thanh khoản, mặt bằng lãi suất và tỷ giá; đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, coi đây là nhiệm vụ chính trị hàng đầu nhằm đóng góp cho tăng trưởng.

Đồng thời, bảo đảm các điều kiện để những dự án đã hoàn thành có thể vận hành, phát huy hiệu quả và đóng góp cho tăng trưởng; củng cố sức khỏe doanh nghiệp tư nhân, tháo gỡ các vướng mắc về thuế, nợ, thủ tục đầu tư, tiếp cận tín dụng, đất đai…, qua đó thu hút nguồn lực đầu tư của xã hội; bảo đảm năng lượng, tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn cung năng lượng; khai thác tốt thị trường nội địa thông qua kích cầu trong nước; tập trung xử lý các rủi ro bên ngoài và bảo đảm an sinh xã hội.

Đối với năm 2027, ĐBQH Nguyễn Thanh Nghị cho rằng, cần tập trung ổn định kinh tế vĩ mô, nhanh chóng chuyển nguồn lực đã huy động thành năng lực tăng trưởng thực sự, củng cố doanh nghiệp trong nước và đổi mới thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) theo Nghị quyết số 10-NQ/TW. Một giải pháp quan trọng là nâng cao khả năng chuyển hóa FDI thành năng lực nội địa. Theo đại biểu, cần nâng tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI lên 25 - 30%.

Ngoài ra, ĐBQH Nguyễn Đại Thắng (Hưng Yên) đề nghị tiếp tục phối hợp linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Về đầu tư công, cần gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ, chất lượng và hiệu quả dự án; tháo gỡ vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, xây dựng, đồng thời xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, kéo dài để tránh lãng phí nguồn lực; tiếp tục hoàn thiện thể chế, tập trung nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Làm rõ nguyên nhân giải ngân vốn cho các lĩnh vực này còn chậm, gắn nghiên cứu với ứng dụng thực tiễn và nhu cầu doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Tuy nhiên, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, ĐBQH thành phố Đà Nẵng Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, dù tăng trưởng đạt bao nhiêu đi nữa, nếu lạm phát gia tăng thì sẽ không còn nhiều ý nghĩa, bởi giá cả leo thang sẽ gây khó khăn cho đời sống người dân. Do đó, phải rà soát và kiểm soát chặt chẽ giá các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, nước để phòng chống lạm phát.

Để người dân thực sự là chủ thể của mọi chủ trương, lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm, các đại biểu cũng đề nghị bổ sung các giải pháp kiểm soát giá cả gắn với bảo vệ sức mua và chi phí sản xuất; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm biến động giá; tăng cường liên kết tiêu thụ nông sản, giải quyết tốt các vấn đề về giá đầu vào, đầu ra.

Hương Giang