Gỡ 'nút thắt' thể chế, khơi thông nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng chủ trì và điều hành phiên thảo luận

Đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng chủ trì và điều hành phiên thảo luận.

Với tinh thần trách nhiệm cao trước cử tri, các đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đã phân tích toàn diện bức tranh kinh tế - xã hội, thẳng thắn chỉ rõ những "điểm nghẽn" thể chế, đồng thời đề xuất hàng loạt giải pháp căn cơ nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư tư nhân, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giải quyết dứt điểm các vướng mắc hạ tầng, tạo xung lực bứt phá mạnh mẽ cho địa phương cũng như cả nước.
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển thị trường vốn
Tham gia ý kiến tại phiên thảo luận, đại biểu Dương Khắc Mai, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng đánh giá cao sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ khi GDP 9 tháng năm 2026 ước đạt 9,01%, CPI bình quân tăng 4,52%.

Nhất trí với quyết tâm chính trị đạt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027, đại biểu nhấn mạnh tính khả thi không chỉ thể hiện ở việc giao chỉ tiêu mà phải được lượng hóa cụ thể bằng nguồn lực thực tế, tiến độ tạo năng lực sản xuất mới và kịch bản ứng phó với biến động quốc tế.

Đại biểu Dương Khắc Mai, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận tổ

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng khi dư nợ tín dụng đến ngày 30/9/2026 đã đạt khoảng 20,77 triệu tỷ đồng (tăng 11,7% so với cuối năm 2025), đại biểu Dương Khắc Mai cho rằng, nền kinh tế hiện phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng, nếu tiếp tục đẩy mạnh tăng trưởng bằng tín dụng sẽ tiềm ẩn rủi ro về kỳ hạn, nợ xấu và an toàn hệ thống.

“Đề nghị Chính phủ phát triển thực chất thị trường trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu dự án và trái phiếu xanh; hoàn thiện cơ chế hợp tác công tư (PPP) chia sẻ rủi ro hợp lý, minh bạch nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư tư nhân, vốn FDI và nguồn lực xã hội”, đại biểu Mai nói.

Bên cạnh đó, đại biểu Mai kiến nghị Chính phủ nghiên cứu giải pháp huy động nguồn lực tài chính còn đọng trong Nhân dân: “Nhiều đại biểu đã đề cập đến lượng vàng trong dân hiện nay rất lớn. Cần có cơ chế, chính sách phù hợp để huy động nguồn lực này đưa vào nền kinh tế, tạo ra lợi ích kép cho cả người dân và nhà nước.”

ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham dự tại phiên thảo luận tổ

Về an ninh năng lượng và hạ tầng kỹ thuật tại địa phương, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị Chính phủ rà soát, tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng tái tạo, giải phóng nguồn lực đang ùn ứ. Nhấn mạnh yêu cầu phân bổ vốn sớm do đặc thù mùa mưa kéo dài khoảng 7 tháng/năm tại Tây Nguyên làm đình trệ thi công các dự án đầu tư công. Do đó, đại biểu đề nghị ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng giao thông kết nối liên vùng.

“Tuyến cao tốc phía Tây không chỉ có ý nghĩa chiến lược quan trọng về phát triển kinh tế mà còn bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực. Cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành, sớm nghiên cứu đầu tư tuyến Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa để hình thành đồng bộ mạng lưới giao thông kết nối vùng Tây Nguyên với các trung tâm kinh tế lớn”, đại biểu Mai nói.
Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, phát triển nông nghiệp hiện đại và nâng cao chất lượng sống vùng dân tộc thiểu số.

Thảo luận về các động lực tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ và nông nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tập trung phân tích thực trạng giải ngân ngân sách dành cho khoa học - công nghệ.

Đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nêu ý kiến tại phiên thảo luận tổ

Mặc dù kinh phí đã được bố trí đủ theo tỷ lệ tối thiểu 3% tổng chi (khoảng 95.000 tỷ đồng theo Nghị quyết số 57 của Đảng), nhưng sau 9 tháng mới giải ngân được hơn 37%. Thậm chí, quỹ Phát triển khoa học và công nghệ doanh nghiệp mới chỉ thu hút được 319 doanh nghiệp trích lập (trong đó 173 doanh nghiệp nhà nước đã chiếm 11,1/12,7 ngàn tỷ đồng), khu vực tư nhân gần như đứng ngoài do thủ tục phức tạp.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Ngọc bày tỏ quan ngại trước tình trạng kim ngạch xuất khẩu nông sản dù đạt kỷ lục (ước đạt 74 tỷ USD) nhưng giá trị thu về trên mỗi đơn vị sản phẩm lại giảm (cà phê giảm 19,7%, gạo giảm 10,9%), trong khi tín dụng cho nông nghiệp chỉ chiếm 6,09% dư nợ.

Đứng trước các hàng rào kỹ thuật khắt khe như quy định chống phá rừng của EU (EUDR) hay quy chuẩn kiểm nghiệm Cadmium trên sầu riêng, đại biểu đề xuất: “Dữ liệu số hóa vùng trồng và kiểm nghiệm hiện nay được xem như một ‘tấm hộ chiếu số’ cho nông sản xuất khẩu. Cần hoàn thiện cơ sở dữ liệu số hóa vùng trồng, truy xuất nguồn gốc đối với cà phê, cao su, gỗ; mở rộng mạng lưới phòng kiểm nghiệm đạt chuẩn tại các vùng sản xuất trọng điểm, đồng thời triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các giống cây trồng, vật nuôi ứng dụng công nghệ sinh học mới.”

Đại biểu cũng đề nghị khẩn trương trình Quốc hội Luật Đa dạng sinh học sửa đổi, mở rộng hệ thống khu bảo tồn trên cạn và trên biển để chủ động ngăn ngừa rủi ro thiên tai và đại dịch truyền nhiễm từ tự nhiên.

ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham dự tại phiên thảo luận tổ

Từ góc nhìn sâu sát thực tiễn cơ sở, đại biểu Cil Bri, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với tiến bộ, công bằng xã hội và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Người dân vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số phải được thụ hưởng thực chất từ những thành quả tăng trưởng thông qua việc nâng cao thu nhập và cải thiện các dịch vụ công thiết yếu.

Đặc biệt quan tâm đến sinh kế bền vững và công tác giáo dục, đại biểu Cil Bri phát biểu: “Bên cạnh việc triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, cần tập trung thiết kế các gói hỗ trợ tích hợp gồm, đào tạo nghề, quản trị kinh doanh và tư vấn pháp lý cho phụ nữ dân tộc thiểu số khởi nghiệp. Đồng thời, đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng giáo dục, bảo đảm điều kiện học tập và bữa ăn bán trú cho học sinh vùng khó khăn, bởi đầu tư cho giáo dục hôm nay chính là giải pháp căn cơ nhất để thoát nghèo bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mai sau.”

Siết chặt kỷ luật tài chính - ngân sách và chủ động đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Đóng góp ý kiến về công tác quản lý tài chính, ngân sách nhà nước và đầu tư công, đại biểu Nguyễn Trường Giang, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phân tích kỹ lưỡng về dư địa và tính khả thi của các chỉ tiêu thu ngân sách từ đất đai (ước thu 9 tháng năm 2026 đạt 365.000 tỷ đồng, mục tiêu cả năm là 640.000 tỷ đồng).

Đại biểu cho rằng cần có kịch bản đánh giá sát thực tế thị trường bất động sản và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế, tránh giao dự toán quá cao gây áp lực lên công tác điều hành chi đầu tư phát triển tại các địa phương.

Đại biểu Nguyễn Trường Giang, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu

Đại biểu Nguyễn Trường Giang đặc biệt nhấn mạnh đến việc tháo gỡ các vướng mắc mang tính lịch sử về quy hoạch để giải phóng nguồn lực phát triển.

“Tình trạng chồng lấn giữa quy hoạch khoáng sản bô-xít theo Quyết định số 866 với các quy hoạch phát triển hạ tầng, dự án đầu tư công tại khu vực Tây Nguyên diễn ra kéo dài đã gây lãng phí rất lớn nguồn lực đất đai. Đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các vướng mắc này để tạo không gian phát triển mới cho các địa phương”, đại biểu Giang nói.

Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân của những tồn tại trong công tác hoàn thuế giá trị gia tăng, đồng thời nâng cao hiệu quả phân bổ và giải ngân vốn đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, hạn chế tối đa việc chuyển nguồn qua nhiều năm.

ĐBQH tỉnh Lâm Đồng tham dự tại phiên thảo luận tổ

Phân tích sâu về điểm nghẽn nguồn nhân lực trong phát triển khoa học công nghệ, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng chỉ ra rằng tỷ lệ giải ngân kinh phí khoa học công nghệ đạt thấp một phần xuất phát từ sự thiếu hụt lực lượng nghiên cứu mạnh và chất lượng đào tạo ngay từ bậc học phổ thông.

Thống kê kỳ thi tốt nghiệp THPT cho thấy tỷ lệ học sinh chọn các môn khoa học tự nhiên có chiều hướng giảm (năm 2024 chỉ có 37% chọn khối khoa học tự nhiên, trong khi khoa học xã hội chiếm 63%), gây rủi ro đứt gãy nguồn cung nhân lực cho các ngành công nghệ cao như bán dẫn, vi mạch.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phát biểu tại phiên thảo luận

Để giải quyết bài toán này, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh kiến nghị: “Cần xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực đồng bộ và dài hạn từ khâu tạo nguồn ở giáo dục phổ thông đến quá trình đào tạo đại học và cơ chế tuyển dụng sau đào tạo. Việc triển khai chính sách học bổng, hỗ trợ kinh phí theo Nghị định số 179 cần bảo đảm nguồn lực bền vững, tránh tình trạng gián đoạn. Đặc biệt, phải cải thiện môi trường làm việc, chế độ đãi ngộ và cơ hội phát triển nghề nghiệp để thu hút, giữ chân các nhà khoa học trẻ, chuyên gia đầu ngành làm việc tại các viện, trường và cơ sở nghiên cứu.”

Quang cảnh phiên thảo luận

Các ý kiến phát biểu tâm huyết, thẳng thắn và sắc bén của Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng dưới sự điều hành khoa học, linh hoạt của Trưởng đoàn Y Thanh Hà Niê Kđăm tại phiên thảo luận tổ không chỉ góp phần làm rõ bức tranh kinh tế - xã hội chung của đất nước, mà còn đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn cho địa phương, tạo tiền đề vững chắc để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Ngọc Diệp