Kiến nghị khơi thông nguồn lực đầu tư, đảm bảo an sinh xã hội

Tại phiên thảo luận Tổ, các ĐBQH tỉnh Thái Nguyên tập trung kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn về phân bổ, giải ngân vốn; khơi thông nguồn lực đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp; hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, bảo vệ rừng, nâng cao chất lượng y tế và giáo dục.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thảo luận tại Tổ.

Khơi thông nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình, dự án

Liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Nguyễn Thanh Hải đề nghị làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm trong việc còn 24.000 tỷ đồng vốn chưa được phân bổ.

Đại biểu cho rằng sự chưa thống nhất giữa quy định chi cho công nghệ thông tin và chi cho chuyển đổi số khiến một số địa phương, bộ, ngành lúng túng khi thực hiện; đồng thời, việc thiếu định mức, tiêu chuẩn chi cho sản phẩm công nghệ mới, trong đó có phần mềm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), cũng gây khó khăn. 

Đại biểu đề nghị cần sớm hoàn thiện quy định, hướng dẫn cụ thể về danh mục và định mức chi, bảo đảm nguồn lực được phân bổ, sử dụng kịp thời, hiệu quả.

Để đẩy nhanh tiến độ các dự án, đại biểu Hà Sỹ Huân kiến nghị hoàn thiện cơ chế cho phép nhà đầu tư tham gia ứng vốn, tổ chức thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, nhất là đối với dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp và tái định cư. Giải pháp này kỳ vọng góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng, đẩy nhanh triển khai dự án và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư.

Đại biểu Hồ Thị Kim Ngân đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương khẩn trương tháo gỡ vướng mắc trong phân bổ, giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia.

Tại thời điểm thẩm tra báo cáo, hai chương trình về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo chưa được giao vốn. Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa chậm giao vốn gần 7 tháng, tỷ lệ giải ngân mới đạt khoảng 0,02%; đối với chương trình về phòng, chống ma túy, vốn đầu tư chưa giải ngân, vốn sự nghiệp mới đạt 1,79%.

Đối với chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, hơn 19.000 tỷ đồng vốn năm 2025 được kéo dài sang năm 2026 có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt 38,7%, vốn chi thường xuyên đạt 34,9%, trong khi thời hạn thực hiện đến ngày 31/12/2026. 

Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân chậm phân bổ, giải ngân; rà soát nhiệm vụ chi để tránh trùng lặp, tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ thiết yếu và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 111 của Quốc hội, bảo đảm vốn đến đúng mục tiêu, đúng đối tượng thụ hưởng.

Hỗ trợ doanh nghiệp, khơi thông tín dụng và chủ động kiểm soát lạm phát

Các đại biểu đề nghị đánh giá sát thực trạng hoạt động của doanh nghiệp, có giải pháp hỗ trợ phù hợp để duy trì sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng. Theo số liệu báo cáo, trong 9 tháng năm 2026, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động giảm 3,2%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8% so với cùng kỳ năm trước; đề nghị làm rõ nguyên nhân và có giải pháp tháo gỡ khó khăn thực chất cho doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Đăng Bình, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên thảo luận tại Tổ.

Đại biểu đề nghị khơi thông nguồn vốn tín dụng cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời bảo đảm nguồn lực cho đầu tư tư nhân và các dự án hợp tác công tư. Thực tế, một số dự án đã được chấp thuận đầu tư, khởi công nhưng chậm triển khai do thiếu vốn; nguồn vốn phát triển nhà ở xã hội cũng còn hạn chế.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu giải pháp tăng khả năng cung ứng tín dụng, xem xét cơ chế tái cấp vốn cho các tổ chức tín dụng, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng tín dụng, ưu tiên dự án khả thi, hiệu quả và các dự án tồn đọng cần tháo gỡ.

Về điều hành kinh tế vĩ mô, đại biểu cảnh báo áp lực lạm phát có thể gia tăng trong năm 2027 khi chi phí đầu vào tăng, tổng cầu mở rộng do đẩy mạnh đầu tư công, đầu tư tư nhân và tiêu dùng, cùng với tác động từ giá hàng hóa thế giới. 

Đại biểu đề nghị triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ lạm phát cao; tăng cường phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và phát huy vai trò tham mưu của Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, bảo đảm tăng trưởng nhanh đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô và hiệu quả phát triển.

Bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở

Trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các đại biểu đề nghị rà soát, bố trí cán bộ, công chức cấp xã theo vị trí việc làm, đáp ứng khối lượng nhiệm vụ ngày càng tăng; đồng thời quan tâm chế độ, chính sách đối với viên chức tại các trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã.

Theo đại biểu, đội ngũ này đảm nhiệm nhiều công việc, từ thông tin, tuyên truyền, báo chí đến các nhiệm vụ liên quan đến đầu tư, xây dựng, trong khi yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.

Chính phủ cần nghiên cứu chính sách phù hợp trong quá trình xây dựng Đề án cải cách tiền lương, tạo động lực để viên chức yên tâm công tác.

Đại biểu Hà Sỹ Huân, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên thảo luận tại Tổ.

Về bảo vệ rừng, đại biểu đề nghị rà soát, điều chỉnh chính sách hỗ trợ phù hợp với đặc thù địa bàn có tỷ lệ che phủ rừng cao. Hiện nay, mức hỗ trợ cho người dân còn thấp, chưa bảo đảm sinh kế cho người dân tham gia bảo vệ rừng. Cần hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ rừng với đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tháo gỡ vướng mắc để người dân tại khu vực rừng đặc dụng, rừng phòng hộ tiếp cận các công trình thiết yếu như nước sạch, giao thông.

Từ thực tiễn khảo sát hoạt động khám, chữa bệnh tại địa phương, đại biểu phản ánh khó khăn trong thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các bệnh viện khu vực miền núi.

Đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan thuế, các bộ, ngành liên quan rà soát, thống nhất phương án xử lý, giảm áp lực tài chính cho các bệnh viện; bảo đảm duy trì hoạt động khám, chữa bệnh và quyền lợi của người dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội thảo luận tại Tổ.

Trong lĩnh vực an ninh, trật tự và bảo vệ người tiêu dùng, đại biểu Nguyễn Thị Thủy kiến nghị tăng cường đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao, nhất là lừa đảo trực tuyến nhằm vào người cao tuổi, công nhân, người dân nông thôn và đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng thời, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc, thực phẩm chức năng và lương thực, thực phẩm; kịp thời phát hiện, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng.

Đối với lao động, việc làm, đại biểu đề nghị đẩy mạnh hướng nghiệp, đào tạo nghề, kết nối cung - cầu lao động và hỗ trợ việc làm cho thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo, giúp nhóm này phát huy năng lực, ổn định cuộc sống và hạn chế nguy cơ phát sinh các vấn đề xã hội.

Nâng cao chất lượng giáo dục, chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh

Các ý kiến tại phiên thảo luận nhấn mạnh yêu cầu rà soát mạng lưới trường học, mô hình tổ chức, phân hiệu và vị trí việc làm, bảo đảm bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phù hợp.

Cùng với đó, cần có giải pháp bảo đảm chất lượng, an toàn dinh dưỡng bữa ăn học đường; đổi mới công tác thi cử theo hướng đánh giá đúng năng lực, phân loại học sinh để có phương án bồi dưỡng phù hợp, tạo cơ hội phát triển.

Đại biểu Hồ Thị Kim Ngân thảo luận tại Tổ.

Về nội dung sách giáo khoa, từ phản ánh của cử tri, đại biểu nêu ví dụ bài thơ “Bắt nạt” trong sách Ngữ Văn lớp 6, tập 1, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống, cho rằng một số câu từ còn trừu tượng, khó hiểu, cần xem xét về tính nghệ thuật và giá trị giáo dục. 

Các đại biểu đề nghị rà soát toàn diện nội dung chương trình, sách giáo khoa, nhất là các môn tiếng Việt, Ngữ Văn và Lịch sử, bảo đảm phù hợp với lứa tuổi; có ngôn ngữ trong sáng, giàu tính nhân văn, góp phần hình thành nhân sinh quan, thế giới quan lành mạnh cho học sinh. Những nội dung sách giáo khoa được xác định không phù hợp cần được kịp thời điều chỉnh theo quy định, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Đại biểu đồng thời đề nghị việc đánh giá kết quả học tập và rèn luyện phải thực chất, có tính phân hóa, phản ánh đúng năng lực, ý thức rèn luyện của học sinh.

Triệu Tuyên