Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị tích cực tham gia thảo luận về phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước

Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị tham dự kỳ họp Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI - Ảnh: C.T.V

Nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công

Tham gia thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước, đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đánh giá, thời gian qua, công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, đặc biệt là trên ba lĩnh vực chiến lược, gồm: Thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Trong hoàn thiện thể chế, Chính phủ và các ngành liên quan đã tập trung xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Các dự án luật được điều chỉnh theo những nguyên tắc rất cơ bản, điển hình là lĩnh vực tố tụng đã áp dụng tố tụng điện tử trong hình sự và cả hành chính, dân sự.

Đồng chí Nguyễn Huy Tiến, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tham gia thảo luận - Ảnh: C.T.V

Về hạ tầng, Chính phủ đẩy mạnh đầu tư giao thông, xây dựng hàng trăm km đường cao tốc, đồng thời phát triển hệ thống điện và chú trọng công tác quy hoạch. Đổi mới sáng tạo đạt nhiều kết quả tích cực; việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, dự án điện và xử lý các ngân hàng yếu kém được triển khai quyết liệt. Các giải pháp điều hành góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xuất nhập khẩu, thu hút FDI và phát triển du lịch. An ninh, trật tự được giữ vững; tranh chấp hành chính giảm 14% so với cùng kỳ năm trước. Số vụ án kinh tế, tham nhũng tăng 5% trong bối cảnh việc rà soát, phát hiện và xử lý được tăng cường.

Đồng chí Nguyễn Huy Tiến đề nghị tăng cường kiểm soát hoạt động mua sắm tài sản công, từ đấu thầu, quản lý hợp đồng đến các khoản chi qua Kho bạc và Hải quan; xây dựng cơ chế giám sát minh bạch, dựa trên dữ liệu để sớm phát hiện, ngăn ngừa rủi ro. Đối với các dự án lớn, cần số hóa toàn bộ vòng đời, xây dựng mã định danh thống nhất để theo dõi tiến độ thực tế, giải ngân và các yếu tố liên quan.

Đồng chí cũng kiến nghị khuyến khích phát hành trái phiếu để huy động vốn cho các dự án hạ tầng, tạo nguồn vốn không phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đa dạng thêm các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Phát triển kinh tế-xã hội gắn với củng cố thế trận lòng dân

Đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra - Ảnh: CTV

Thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027, đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhất trí với báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra.

Tuy nhiên, nhìn tổng thể, đồng chí cho rằng thách thức của giai đoạn tới không chỉ là giữ tốc độ tăng trưởng cao, mà là bảo đảm chất lượng và tính bao trùm của tăng trưởng. Đồng chí nhấn mạnh: Thành quả phát triển phải đến được với mọi người dân, mọi vùng miền; phát triển kinh tế-xã hội phải thực sự trở thành nền tảng của tiềm lực quốc phòng-an ninh, sức mạnh quốc gia. Đối với những tồn tại của xã hội và an ninh trật tự, như: Lừa đảo, tiêu cực trong thi cử, kinh doanh thuốc, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, đồng chí đề nghị nghiên cứu có chương trình quốc gia phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, đề nghị xây dựng bản đồ tiếp cận y tế cơ sở sau sắp xếp; phát huy mô hình quân dân y kết hợp-nét đặc sắc của nền quốc phòng toàn dân. Các địa phương và ngành giáo dục quan tâm bố trí đủ kinh phí chi thường xuyên, trang thiết bị dạy học, nhà ở nội trú, bếp ăn, nước sạch; chăm lo bữa ăn, sức khỏe và đời sống tinh thần của học sinh. Đặc biệt, cần có chính sách đãi ngộ đủ sức hấp dẫn về phụ cấp, nhà công vụ… để thầy cô giáo yên tâm “bám trường, bám bản”.

Đồng chí nhấn mạnh, cần tiếp tục quan tâm chăm lo đến các chương trình, dự án kinh tế-xã hội vùng biên; gắn bố trí dân cư với khu kinh tế-quốc phòng. Kết hợp kinh tế với quốc phòng phải được thể hiện ngay trong quy hoạch và phân bổ nguồn lực của kế hoạch năm 2027, để mỗi công trình dân sinh ở biên giới đồng thời là một điểm tựa của thế trận lòng dân.

Cần có giải pháp tháo gỡ những "điểm nghẽn" hạ tầng

Đồng chí Nguyễn Thanh Liêm, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị tham gia kiến nghị tại phiên thảo luận tổ - Ảnh: C.T.V

Thảo luận về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và dự toán năm 2027, đồng chí Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị cho rằng, thu ngân sách 9 tháng năm 2026 đạt 86,8%; các nghị quyết của Quốc hội góp phần tháo gỡ "điểm nghẽn" thể chế, đưa hơn 3.500 dự án vào lưu thông. Tình trạng nợ đọng văn bản pháp luật của Chính phủ và các bộ, ngành đã cơ bản được chấm dứt. Đây là một bước tiến quan trọng giúp giải quyết "điểm nghẽn" thể chế và tạo tiền đề tốt cho các dự án luật mới trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo đồng chí, việc xử lý tài sản công sau sáp nhập tại một số địa phương còn chậm do vướng mắc về cho thuê tài sản, thiếu nguồn lực điều chỉnh quy hoạch đô thị, tiềm ẩn nguy cơ lấn chiếm và ảnh hưởng mỹ quan. Đồng chí đề xuất Chính phủ hoặc Quốc hội ban hành nghị quyết riêng để tháo gỡ những khó khăn đặc thù này.

Về hạ tầng viễn thông, dù sóng và hạ tầng viễn thông là công cụ thiết yếu cho chuyển đổi số song tình trạng “lõm sóng” và hạ tầng thiếu đồng bộ vẫn phổ biến ở vùng sâu, vùng xa. Cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang nhiều nơi phải làm thêm ngoài giờ để chờ có mạng. Do đó, đồng chí kiến nghị Chính phủ có giải pháp đồng bộ vì các địa phương không thể tự giải quyết mà phụ thuộc vào nguồn lực đầu tư của các nhà mạng.

Góp ý đối với việc tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 66/2013/QH13, ngày 29/11/2013 của Quốc hội và kết thúc đầu tư xây dựng dự án đường Hồ Chí Minh quy mô hai làn xe, đồng chí cho rằng việc xây dựng tuyến đường này là một chủ trương đúng đắn, mang lại giá trị lớn về kinh tế-xã hội cho khu vực phía Tây và vùng đồng bào khó khăn.

Hiện tại, các đoạn được nâng cấp lên 3 hoặc 4 làn xe đã rất khang trang. Tuy nhiên, các đoạn 2 làn xe gần như không có lề đường, thường xuyên xảy ra tai nạn và gây mất an toàn giao thông. Đồng chí đề xuất cần ban hành nghị quyết mới về đầu tư nâng cấp tuyến đường để bảo đảm an toàn và phù hợp với yêu cầu phát triển giai đoạn hiện nay.

Gỡ vướng vật liệu xây dựng để đẩy nhanh giải ngân đầu tư công

Đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị tham gia ý kiến tại phiên thảo luận tổ - Ảnh: C.T.V

Thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027, đồng chí Nguyễn Khánh Vũ, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Quảng Trị khái quát bức tranh về tình trạng thiếu hụt vật liệu so với nhu cầu sử dụng khiến giá bán trên thị trường tăng cao hơn nhiều so với giá công bố.

Theo đồng chí, đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc giải ngân vốn đầu tư công của các địa phương chưa đạt tỉ lệ theo kế hoạch được giao, trong đó có tỉnh Quảng Trị. Vướng mắc hiện nay nằm ở ba khâu. Một là, nguồn cung chưa đáp ứng, theo kịp nhu cầu. Hai là, giá vật liệu công bố chưa sát với giá thực tế. Ba là, mặc dù pháp luật đã có quy định xử lý khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, nhưng chủ đầu tư và nhà thầu chưa có tiêu chí thống nhất để áp dụng khi giá vật liệu biến động.

Hệ quả là nhà thầu càng làm càng lỗ, nhiều công trình thi công cầm chừng. Khó khăn này không riêng Quảng Trị. Trên thực tế, một mức giá công bố không sát thực tế đang tạo ra nghịch lý: Nhà nước thất thu, bên nắm nguồn vật liệu hưởng lợi ngoài sổ sách, còn bên trực tiếp thi công công trình của Nhà nước lại gánh lỗ.

Để tháo gỡ vấn đề này, đồng chí đề nghị Chính phủ chỉ đạo cân đối cung-cầu vật liệu xây dựng theo vùng, gắn với danh mục dự án đầu tư công năm 2027. Đồng thời, sớm ban hành quy trình, tiêu chí và thời hạn công khai cho việc cấp phép, nâng công suất mỏ vật liệu xây dựng thông thường, ưu tiên phục vụ công trình đầu tư công.

Bộ Xây dựng tăng cường kiểm tra việc khảo sát, xác định giá vật liệu đến hiện trường ở các địa phương, và hướng dẫn tiêu chí cụ thể khi nào biến động giá vật liệu được coi là hoàn cảnh thay đổi cơ bản, để chủ đầu tư và nhà thầu có căn cứ thống nhất điều chỉnh hợp đồng.

Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế phối hợp với Sở Xây dựng các địa phương đối chiếu giá bán thực tế tại các mỏ, bãi tập kết vật liệu san lấp với dữ liệu hóa đơn điện tử, xử lý nghiêm hành vi ghi hóa đơn thấp hơn giá thanh toán thực tế; đồng thời việc công bố giá phải dựa trên khảo sát giá giao dịch thực tế, để giá công bố sát thị trường và hóa đơn phản ánh đúng giá bán.

Vật liệu xây dựng là đầu vào của mọi công trình đầu tư công. Nếu nguồn cung không được cân đối và giá không sát thực tế, thì kế hoạch vốn năm 2027 càng lớn, áp lực càng tăng, nhà thầu, chủ đầu tư càng khó bảo đảm tiến độ và ngân sách nhà nước càng thất thu. Đề nghị Chính phủ xem xét, cụ thể hóa bằng giải pháp trong nghị quyết và chương trình hành động năm 2027.

Trúc Phương