Băn khoăn doanh nghiệp gia nhập, quay trở lại thị trường giảm 3,2%, doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%

Tăng trưởng cao nhưng tăng trưởng không vững chắc

Phát biểu tại Tổ 2 (gồm các Đoàn: Phú Thọ, Cà Mau), đại biểu Quốc hội Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn Cà Mau) cho rằng, trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhiều khó khăn, thách thức đan xen, tuy nhiên Chính phủ đã có những nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành kinh tế vĩ mô. Bên cạnh các kết quả đạt được như GDP 9 tháng ước tăng 9,01%, bà Linh băn khoăn khi nhập khẩu tăng 36,7%, nhập siêu 19,42 tỷ USD. Đầu tư cho tư nhân tuy chiếm 53% tổng vốn đầu tư toàn xã hội nhưng chỉ tăng 14%- thấp nhất trong ba khu vực. Điều đáng quan tâm là số doanh nghiệp gia nhập và quay lại trở lại thị trường giảm 3,2%, trong khi đó số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%.

Các đại biểu Tổ 2 tham gia thảo luận (Ảnh: Quang Vinh)

Bà Linh đánh giá, kết quả trên cho thấy, tăng trưởng cao nhưng tăng trưởng không vững chắc. Chính vì vậy đề nghị Chính phủ phải rà soát kỹ hơn về các kết quả và những khó khăn đối với một số chỉ tiêu giảm. Hướng tới cắt giảm các thủ tục chồng chéo, làm sao để cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đến 98%. Do đó, cần phải có sự hỗ trợ doanh nghiệp trong thời đại hiện nay đang thực hiện chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, tiếp cận với các dịch vụ.

Đưa ra dẫn chứng cụ thể, bà Linh cũng băn khoăn khi giải ngân đầu tư công 9 tháng đầu năm đạt 62,9% kế hoạch, nhưng vốn tạm ứng chưa thu hồi chiếm 37% số đã giải ngân. Đối với khoa học công nghệ, sau 9 tháng  mới giải ngân 37,26% số vốn đã phân bổ, trong khi còn khoảng 24.000 tỷ đồng chưa được phân bổ. Chưa kể, còn 1.131 dự án tồn đọng đã có phương án nhưng chưa có hồ sơ để hoàn thành các hồ sơ này.

Từ đó, bà Linh đề nghị Chính phủ đánh giá về tiến độ xử lý từng nhóm dự án tồn đọng kéo dài. Xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, các bộ, ngành trong quá trình thực hiện khi hiện dự án tồn đọng khá nhiều. Đi đôi với đó, phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong quá trình thực hiện các dự án tồn đọng.

Về kế hoạch phát triển trong năm 2027 đề ra mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, bà Linh cho rằng mục tiêu cao phải đi kèm với các kịch bản cụ thể. Do đó, Chính phủ cần xây dựng các kịch bản tăng trưởng theo từng ngành, lĩnh vực và địa phương để xác định những động lực tăng trưởng chủ yếu, nhu cầu vốn vay, khả năng cung ứng điện, năng lượng và dư địa để kiểm soát lạm phát.

Ông Nguyễn Duy Thanh phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau), năm 2027 mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên cần được bảo đảm bằng sự phát triển của doanh nghiệp đang hoạt động, cùng với việc hình thành doanh nghiệp mới.

Cho hay theo kế hoạch năm 2027 dự kiến có 1,18 triệu doanh nghiệp hoạt động, ông Thanh đề nghị, bổ sung đánh giá doanh thu, việc làm và đầu tư theo quy mô, ngành, địa bàn; theo dõi khả năng duy trì hoạt động sau 12 và 24 tháng.

“Một doanh nghiệp mới đăng ký chưa đồng nghĩa với một cơ sở kinh doanh đã tạo thêm việc làm. Doanh nghiệp có đơn hàng nhưng thiếu vốn lưu động cần cách xử lý khác với doanh nghiệp có công nghệ lạc hậu, sản phẩm không còn phù hợp. Chính sách phải giúp doanh nghiệp có khả năng phục hồi tiếp tục hoạt động, đồng thời tạo điều kiện cho việc tổ chức lại, chuyển đổi mô hình theo pháp luật. Kết quả phát triển khu vực tư nhân cần thể hiện ở số doanh nghiệp kinh doanh ổn định, đầu tư thêm và trả được lương cho người lao động”, ông Thanh nói và kiến nghị chống hàng giả, gian lận xuất xứ và vi phạm trên nền tảng số cũng là bảo vệ doanh nghiệp tuân thủ.

Khi làm đúng vẫn phải cạnh tranh với hàng trốn thuế, kém chất lượng, chính sách hỗ trợ vốn khó phát huy đầy đủ tác dụng.

Quan tâm "lực lượng lao động vàng"

Đáng chú ý, về một chỉ tiêu chưa đạt là giảm nghèo đa chiều, bà Lê Thị Ngọc Linh đề nghị, phải quan tâm hơn, trong khi lao động phi chính thức chiếm tỷ trọng khá lớn, tỷ lệ thanh niên thất nghiệp còn cao. Chênh lệch tiếp cận giáo dục, y tế, dịch vụ thiết yếu giữa các vùng chênh lệch khá  cao.

“Chính vì vậy tôi đề xuất Chính phủ phải phân tích rõ về nguyên nhân, địa bàn và các nhóm đối tượng có nguy cơ không đạt về mục tiêu giảm nghèo. Bên cạnh đó, cần có giải pháp hỗ trợ về sinh kế bền vững, tạo việc làm ổn định, nâng cao kỹ năng nghề và khả năng tiếp cận với các dịch vụ xã hội; phụ nữ và lao động khu vực phi chính thức, các hộ kinh doanh nhỏ, doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa và những địa bàn chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu cần phải đánh giá kỹ lưỡng để hướng tới đạt được mục tiêu giảm nghèo bền vững”, bà Linh nói.

Bà Đặng Bích Ngọc phát biểu (Ảnh: Quang Vinh)

Đại biểu Quốc hội Đặng Bích Ngọc (Đoàn Phú Thọ) cho biết, từ thực tế đi khảo sát và số liệu từ các địa phương thấy chất lượng và tính bền vững của việc làm còn hạn chế, lao động phi chính thức chiếm tỷ lệ lớn, tỷ lệ thất nghiệp đối với lực lượng thanh niên ở mức cao.

Từ đó, bà Ngọc đề nghị Chính phủ có giải pháp đưa thị trường lao động đi vào chiều sâu, tính ổn định của công việc để người lao động thu nhập ổn định, đảm bảo cho đời sống, nâng cao điều kiện sống của người dân.

“Chúng ta cần phải có cơ chế, giải pháp một cách đồng bộ để đội ngũ thanh niên - "lực lượng lao động vàng" phát huy được trí tuệ, đóng góp cho xã hội. Hiện nay đang trong giai đoạn già hóa dân số, nếu không có giải pháp quan tâm đến lực lượng lao động trẻ, lao động thanh niên sẽ lãng phí rất lớn nguồn lao động trẻ”, bà Ngọc nói.

Anh Vũ - Việt Thắng - Quang Vinh