Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng mới

Việt Nam đặt mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030, bài toán huy động nguồn lực đang trở thành một trong những vấn đề trọng tâm. Khi dư địa của kênh tín dụng ngân hàng ngày càng thu hẹp, việc phát triển cân bằng giữa các kênh dẫn vốn, đặc biệt là thị trường vốn, được các cơ quan quản lý và chuyên gia nhìn nhận là yêu cầu cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư cho nền kinh tế.

Đây cũng là nội dung được các đại biểu tập trung trao đổi tại Hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức nhân dịp kỷ niệm 30 năm hình thành và phát triển ngành chứng khoán Việt Nam.

Hội thảo "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn"

Nhu cầu vốn cho nền kinh tế lớn

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phạm Văn Hoành, Tổng Biên tập Báo Tài chính - Đầu tư, cho biết, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, doanh nghiệp và nhà đầu tư về giải pháp tạo nguồn vốn bền vững cho nền kinh tế đang tăng trưởng với tốc độ cao.

Theo ông Phạm Văn Hoành, nhu cầu vốn đầu tư phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030 ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn từ ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 20%, còn khoảng 80% phải được huy động từ các kênh khác.

Ông cũng chỉ ra rằng, tín dụng hiện vẫn là kênh dẫn vốn chủ đạo của nền kinh tế, song dư địa của chính sách tiền tệ trong hỗ trợ tăng trưởng đang gặp nhiều khó khăn hơn. Sáu tháng đầu năm 2026, tốc độ huy động vốn của hệ thống ngân hàng tiếp tục thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng, tạo áp lực lên thanh khoản và mặt bằng lãi suất huy động, từ đó làm gia tăng chi phí vốn vay của doanh nghiệp. Điều này ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất, kinh doanh cũng như các quyết định mở rộng đầu tư và tiềm ẩn rủi ro đối với hệ thống tổ chức tín dụng.

Ông Phạm Văn Hoành, Tổng Biên tập Báo Tài chính - Đầu tư phát biểu khai mạc hội thảo

Theo Tổng Biên tập Báo Tài chính - Đầu tư, việc lựa chọn chủ đề "Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn" xuất phát từ mong muốn cùng các đại biểu phân tích sâu hơn về các nguồn lực có thể huy động cho nền kinh tế, tính bền vững của các dòng vốn cũng như các giải pháp, chính sách nhằm phát triển mạnh mẽ và bền vững hơn các kênh dẫn vốn, qua đó đóng góp cho nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết, sau 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước trở thành cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia, góp phần phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Mặc dù năm 2026 nền kinh tế tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn từ bối cảnh quốc tế và áp lực thanh khoản trong nước, thị trường chứng khoán vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tính đến ngày 29/5/2026, quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10.610,35 nghìn tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt 13 triệu, hoàn thành sớm mục tiêu 11 triệu tài khoản vào năm 2030. Trong 5 tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành cổ phiếu và chào bán lần đầu ra công chúng đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025; quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2.819.000 tỷ đồng, tương đương 21,9% GDP.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, những kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của thị trường chứng khoán là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế. Đồng thời, việc FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp và có hiệu lực từ tháng 9/2026 được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội mới trong thu hút dòng vốn quốc tế.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu

Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn của nền kinh tế là rất lớn, trong khi ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng khoảng 20%, phần còn lại phải huy động từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế. Ông cho rằng việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn, nhất là khi nguồn lực ngân sách có hạn và tín dụng ngân hàng đang tiệm cận các giới hạn an toàn hệ thống, là yêu cầu cấp thiết; trong đó thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh hơn vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Đồng quan điểm, bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital cho rằng, phát triển thị trường vốn không còn là một lựa chọn mà đã trở thành điều kiện cần thiết nhằm tạo nguồn vốn dài hạn phục vụ tăng trưởng kinh tế.

Theo bà Đặng Nguyệt Minh, Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% mỗi năm và hướng tới trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt mục tiêu này, tỷ lệ đầu tư so với GDP cần duy trì khoảng 40%, trong khi quy mô vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến gần gấp đôi giai đoạn trước. Dragon Capital ước tính tổng nhu cầu vốn giai đoạn này khoảng 1.460 tỷ USD, tương đương gần 2,8 lần GDP năm 2025. Tuy nhiên, hệ thống ngân hàng chỉ có khả năng đáp ứng khoảng 25 - 30% nhu cầu vốn, còn nguồn vốn FDI và vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài đáp ứng khoảng 20 - 25%, để lại khoảng trống vốn khoảng 120 - 150 tỷ USD mỗi năm cần được bù đắp từ các kênh khác như trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu Chính phủ và thị trường cổ phiếu.

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital phát biểu

Bà Đặng Nguyệt Minh cho rằng, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào tín dụng ngân hàng đang bộc lộ những giới hạn khi tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã ở mức cao trong khu vực, trong khi các yêu cầu về an toàn vốn và giới hạn sử dụng vốn ngày càng chặt chẽ. Theo đó, nguồn vốn dài hạn cần được chuyển sang đúng kênh là thị trường vốn. Dragon Capital cũng nhận định trái phiếu và cổ phiếu là những công cụ phù hợp để cung cấp nguồn vốn dài hạn cho doanh nghiệp, song việc phát triển thị trường cần gắn với nâng cao tính minh bạch, xếp hạng tín nhiệm và kỷ luật thị trường.

Đánh giá về triển vọng, bà Đặng Nguyệt Minh cho hay, Việt Nam vẫn có nhiều lợi thế để thu hút dòng vốn nhờ tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, triển vọng lợi nhuận tích cực của doanh nghiệp niêm yết, mặt bằng định giá hấp dẫn cùng các cải cách về môi trường đầu tư, chuyển đổi số và nâng hạng thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, để tháo gỡ những điểm nghẽn hiện nay, Dragon Capital đề xuất tăng nguồn hàng hóa chất lượng thông qua thúc đẩy cổ phần hóa và niêm yết doanh nghiệp, phát triển các nhà đầu tư tổ chức dài hạn, đồng thời hoàn thiện hạ tầng thị trường, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch, ổn định chính sách và tăng cường bảo vệ nhà đầu tư.

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Nghiên cứu Công ty Quản lý quỹ Dragon Capital: Tái cấu trúc dòng vốn là điều kiện quan trọng để phát triển thị trường vốn, qua đó đáp ứng nhu cầu vốn cho chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Hoàng Lan