Sửa Luật Đầu tư: Cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính

Sáng 3/8, tại phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Cấm kinh doanh khí N₂O sử dụng qua đường hô hấp ngoài mục đích hợp pháp

Dự án Luật gồm ba nội dung chính, liên quan đến quy định về cấm đầu tư kinh doanh; sửa đổi, bổ sung Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; sửa đổi, bãi bỏ một số quy định của các luật có liên quan và xử lý những vấn đề chuyển tiếp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại phiên họp. Ảnh: Đức Thanh

Về nội dung cấm đầu tư kinh doanh, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trong thời gian qua, tình trạng mua bán, sử dụng khí N₂O diễn biến phức tạp, gây nhiều hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn ma túy, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.

Mặc dù pháp luật hiện hành đã có các quy định về quản lý, sản xuất, kinh doanh và sử dụng khí N₂O trong một số lĩnh vực, song các biện pháp này chưa đủ hiệu quả để ngăn ngừa tình trạng lạm dụng.

Tại Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 173 của Quốc hội đã có chủ trương cấm sản xuất, kinh doanh các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động y tế, nghiên cứu khoa học, kiểm định.

Do đó, để bảo đảm việc sử dụng hợp pháp khí N₂O cho các hoạt động này, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung vào khoản 1 Điều 6 của Luật Đầu tư quy định cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.

Giảm khoảng 175 tỷ đồng chi phí tuân thủ, 7.500 giờ làm thủ tục mỗi năm

Nội dung sửa đổi lớn thứ hai là thay thế Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Phụ lục IV của Luật Đầu tư năm 2025 hiện quy định 198 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Sau khi rà soát, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.17 ngày 15/5/2026, trong đó cắt giảm 56 và sửa đổi phạm vi của 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Điều 2 của dự thảo Luật quy định thay thế Phụ lục IV, được xây dựng trên cơ sở kế thừa danh mục tại Nghị quyết số 66.17 của Chính phủ và tiếp tục cắt giảm thêm hai ngành, nghề trong lĩnh vực công thương tại số thứ tự 50 và 53. Dự thảo đồng thời tiếp tục sửa đổi phạm vi của hai ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại số thứ tự 14 và 34.

Như vậy, Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư được đề xuất giảm từ 198 xuống còn 141 ngành, nghề.

Theo thống kê được Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu tại Tờ trình, việc cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và sửa đổi phạm vi của 16 ngành, nghề dự kiến sẽ cắt giảm được khoảng 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính.

Qua đó, chi phí tuân thủ dự kiến giảm khoảng 175 tỷ đồng mỗi năm; thời gian thực hiện thủ tục giảm khoảng 7.500 giờ mỗi năm, góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với việc cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo Luật đề xuất bổ sung một ngành, nghề vào danh mục là “Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực”.

Giải trình về đề xuất này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, đây là hoạt động kinh doanh dịch vụ liên quan đến việc thu thập, lưu giữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam và tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, an ninh quốc gia, do đó cần được quản lý chặt chẽ hơn.

Để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, tránh chồng chéo, mâu thuẫn, Điều 3 của dự thảo Luật đã bổ sung quy định sửa đổi, bãi bỏ một số quy định của Luật Xây dựng, Luật Đường bộ; đồng thời quy định chuyển tiếp đối với các hợp đồng cung cấp dịch vụ kinh doanh khí N₂O đã ký nhằm tránh phát sinh vướng mắc, tranh chấp, gián đoạn và bất cập trong việc tuân thủ pháp luật.

Không để phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước

Thẩm tra dự án Luật, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O để giải trí, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ; bảo đảm tên gọi, phạm vi các trường hợp loại trừ thống nhất với thuật ngữ tại pháp luật chuyên ngành, không gây ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh và các mục đích sử dụng hợp pháp khác.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Đức Thanh

Về phương án cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban thống nhất với chủ trương nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch.

Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là đối với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, như: kinh doanh nước sạch (nước sinh hoạt), kinh doanh khí, kinh doanh tàu bay không người lái, kinh doanh khoáng sản, kinh doanh khai thác cảng biển, kinh doanh thiết bị phát tín hiệu của xe được quyền ưu tiên,...

“Đây đều là các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục. Việc thay đổi phương thức quản lý chỉ nên thực hiện khi đã làm rõ tính khả thi, hiệu quả của cơ chế quản lý thay thế, bảo đảm triển khai theo lộ trình phù hợp, không phát sinh khoảng trống trong quản lý nhà nước”, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho hay.

Đổi với việc bổ sung ngành, nghề “Hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực” vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban cho rằng đề xuất này có cơ sở nhất định từ yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia, quản lý dữ liệu.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá đầy đủ tác động của việc bổ sung đối với môi trường đầu tư, kinh doanh, việc thực hiện các cam kết quốc tế và khả năng phát sinh rào cản gia nhập thị trường.

Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng được đề nghị rà soát, tham khảo thông lệ quốc tế, bảo đảm chính sách không làm ảnh hưởng đến việc thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về cải cách mạnh mẽ điều kiện đầu tư kinh doanh và hoạt động hợp tác với cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự nước ngoài tại Việt Nam.

Hoàng Yến