Đề xuất sửa Luật Hải quan: Bỏ điều kiện đại lý, đẩy mạnh hải quan số

Tiếp tục cải cách thủ tục, đẩy mạnh phân quyền

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan nhằm xây dựng ngành Hải quan số, hiện đại, minh bạch; tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường năng lực phòng, chống gian lận thương mại.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại Quốc hội.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan gồm 4 Điều.

Về nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự kiến nhóm vấn đề này gồm 5 nội dung (sửa đổi, bổ sung 10 Điều và thêm mới 1 Điều) theo hướng: Bỏ điều kiện đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan (Điều 20).

Cùng với đó, các thủ tục hành chính hải quan được đơn giản hóa thông qua việc sửa các quy định về hồ sơ hải quan, cơ chế một cửa quốc gia, quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ, kiểm tra hồ sơ hải quan.

Về thời hạn lưu giữ hàng hóa gửi kho ngoại quan, địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế: Sửa đổi theo hướng tăng thời hạn lưu giữ lên 24 tháng và bỏ quy định thủ tục xin gia hạn; Về thời hạn lưu giữ hàng hóa đưa vào địa điểm thu gom hàng lẻ: sửa đổi theo hướng tăng thời hạn lưu giữ lên 180 ngày và bỏ quy định thủ tục xin gia hạn (Điều 61).

Về nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan, doanh nghiệp kinh doanh địa điểm thu gom hàng lẻ, dự thảo giảm việc báo cáo của doanh nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý của cơ quan hải quan (Điều 63).

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định tuyến đường vận chuyển hàng hóa chịu sự giám sát hải quan do người khai hải quan thông báo cơ quan hải quan mà không cần chấp nhận của cơ quan hải quan (Điều 65).

Theo dự thảo, Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-3-2027 để các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân có thời gian chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho việc triển khai.

Yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua bán hàng hóa với nước ngoài phải thực hiện xác thực định danh điện tử

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan nhằm kịp thời thể chế hóa các nghị quyết, kết luận của Đảng, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động hải quan.

Ủy ban cũng tán thành định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số, quản lý hải quan trên cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro, cũng như chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền trong dự thảo luật.

Về công tác quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử, đa số ý kiến trong Ủy ban tán thành quy định yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua bán hàng hóa với nước ngoài phải thực hiện xác thực định danh điện tử. Cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng việc xác thực chỉ thực hiện một lần đối với mỗi tài khoản và được sử dụng thống nhất cho các giao dịch phát sinh, nhằm tạo thuận lợi cho người sử dụng và nâng cao hiệu quả quản lý.

Một số ý kiến cũng cho rằng, trách nhiệm xác thực định danh điện tử của người bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử đã được quy định trong Luật Thương mại điện tử, vì vậy cần tiếp tục rà soát để tránh chồng chéo, trùng lặp.

Đối với đại lý làm thủ tục hải quan, Ủy ban tán thành chủ trương bãi bỏ một số điều kiện đầu tư, kinh doanh nhằm phù hợp với Luật Đầu tư và yêu cầu cải cách thủ tục hành chính.

VŨ DUNG