Quốc hội xem xét dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt

Sáng 4/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra tóm tắt về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (VKHDHL).

Thể chế hóa chủ trương bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết, việc xây dựng và ban hành Luật là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy; bảo đảm quốc phòng, an ninh, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất trước yêu cầu phòng ngừa, kiểm soát các nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống trong tình hình mới.

Đồng thời, dự án Luật nhằm bảo đảm thực hiện đầy đủ các cam kết, nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Theo Tờ trình, dự thảo Luật quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ Việt Nam.

Dự thảo Luật gồm 4 chương, 37 điều, được xây dựng trên cơ sở thể chế hóa 3 chính sách đã được Chính phủ thông qua; kế thừa các quy định còn phù hợp của pháp luật hiện hành; khắc phục những bất cập trong công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đồng thời bổ sung các quy định mới nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện điều ước quốc tế, nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và các chuẩn mực quốc tế có liên quan.

Nội dung dự thảo cũng được rà soát, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh, phòng, chống khủng bố, phòng, chống rửa tiền, hóa chất, năng lượng nguyên tử, quản lý ngoại thương, hải quan, khoa học và công nghệ cùng các lĩnh vực pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Không phát sinh thủ tục hành chính trùng lặp

Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, dự án Luật được xây dựng theo hướng luật khung, chỉ quy định những vấn đề nền tảng, ổn định lâu dài thuộc thẩm quyền của Quốc hội; không luật hóa các nội dung kỹ thuật, nghiệp vụ chuyên sâu, thường xuyên biến động mà giao Chính phủ và cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt, khả thi, phù hợp với thực tiễn và các cam kết quốc tế.

Dự thảo Luật quy định rõ cơ chế bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình áp dụng các biện pháp phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; không đặt ra thủ tục hành chính trùng lặp đối với các hoạt động nghiên cứu, đầu tư, sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu và giao dịch hợp pháp; không thiết lập cơ chế cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát song song theo luật này.

Dự án Luật cũng định hướng đơn giản hóa thủ tục theo hướng lồng ghép việc cung cấp, khai thác, chia sẻ thông tin với cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin hiện có của các bộ, ngành, địa phương; tăng cường sử dụng phương thức điện tử; áp dụng cơ chế ưu tiên, đơn giản hóa phương thức kiểm tra, giám sát đối với tổ chức, doanh nghiệp có chương trình tuân thủ nội bộ tốt.

Theo Tờ trình, dự thảo Luật đã được rà soát, chỉnh lý cả về nội dung, kỹ thuật lập pháp và tính thống nhất của hệ thống pháp luật, bảo đảm các quy định chặt chẽ, khả thi, không làm phát sinh thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ mới đối với cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Về nguồn lực thi hành, Chính phủ cho biết việc thực hiện Luật không phát sinh yêu cầu nguồn tài chính lớn, cơ bản kế thừa tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở vật chất, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị và nguồn lực hiện có của Cơ quan đầu mối quốc gia cùng các bộ, ngành, địa phương đang thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Nghị định số 81 của Chính phủ, Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật Phòng, chống khủng bố và các luật có liên quan.

Đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất với các luật chuyên ngành

Trình bày Báo cáo thẩm tra tóm tắt, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đáp ứng yêu cầu thực tiễn và thực hiện các điều ước quốc tế, nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc mà Việt Nam là thành viên.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới trình bày Báo cáo tóm tắt Thẩm tra dự án Luật.

Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, nghiên cứu, chỉnh lý dự thảo Luật để quán triệt sâu sắc hơn quan điểm đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật; tiếp tục rà soát cơ chế đánh giá rủi ro quốc gia, các biện pháp phòng, chống phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, công tác quản lý nhà nước, cũng như xác định rõ cơ quan đầu mối quốc gia và lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Đối với quy định về tiêu chí đánh giá rủi ro quốc gia (Điều 11) và Danh mục kiểm soát (Điều 12), cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành với dự thảo, song đề nghị cụ thể hóa hơn các tiêu chí đánh giá; bổ sung các chỉ số định lượng, làm rõ vai trò của doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế trong nhóm tiêu chí về mức độ dễ bị tổn thương; quy định rõ nguyên tắc, phương pháp, nguồn thông tin và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình đánh giá, cập nhật tiêu chí; đồng thời bổ sung quy định về bảo mật thông tin và cơ chế xử lý trong trường hợp đột xuất.

Đối với quy định về quản lý, kiểm soát đối tượng ngoài Danh mục kiểm soát (Điều 15) và giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 23), Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đề nghị quy định chặt chẽ hơn về căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và cơ chế kiểm tra, giám sát việc áp dụng; bổ sung quy định về trách nhiệm rà soát định kỳ, chấm dứt biện pháp, bồi thường thiệt hại tại Điều 15; đồng thời làm rõ trách nhiệm phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan chức năng sau khi tiếp nhận báo cáo tại Điều 23.

Đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 29) và các quy định về quản lý nhà nước, bảo đảm thi hành Luật, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để làm rõ phạm vi thông tin, dữ liệu được thu thập; trách nhiệm cập nhật, khai thác, chia sẻ và quản lý dữ liệu của từng cơ quan; nghiên cứu thiết kế theo hướng kế thừa, kết nối và khai thác tối đa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được đầu tư, bảo đảm đồng bộ với chủ trương phát triển Chính phủ số, dữ liệu số quốc gia và chuyển đổi số.

Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cũng đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế điều phối liên ngành của Cơ quan đầu mối; phân định rõ chức năng điều phối với chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành của các bộ, ngành; đồng thời rà soát, đánh giá đầy đủ về nguồn lực, tổ chức bộ máy, nhân lực, cơ sở dữ liệu và các điều kiện bảo đảm thi hành Luật.

Mời quý độc giả xem video: Không khí bầu cử ở Hà Nội.

Thiên Tuấn