Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc thành lập các thành phố Quảng Ninh, Bắc Ninh

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Quảng Ninh và Bắc Ninh đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu rõ, thực tiễn phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy, Quảng Ninh và Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng. Hai tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển trở thành những địa phương có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Trong đó, Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước. Trong những năm qua, tỉnh liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP cao, nằm trong nhóm dẫn đầu của cả nước. Năm 2025, tỉnh đã đóng góp vào quy mô GRDP cả nước là 2,87% và vùng đồng bằng sông Hồng là 9,4%.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Bắc Ninh thuộc vùng Thủ đô, là đầu mối giao thông quan trọng với đầy đủ các hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa quốc gia, kết nối thuận lợi với sân bay Nội Bài và cảng biển Hải Phòng, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được xây dựng. Trong năm 2025, tỉnh Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%.

Cùng với đề xuất thành lập thành phố Bắc Ninh, Chính phủ đề xuất thành lập 12 phường trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 12 xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, gồm: Yên Phong, Tiên Du, Chi Lăng, Phù Lãng, Lương Tài, Gia Bình, Nhân Thắng, Hiệp Hòa, Bố Hạ, Lạng Giang, Kép và Lục Nam.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình của Chính phủ. Ảnh: Lâm Hiển

“Việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường đã bảo đảm 5/5 điều kiện quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15; đạt đủ 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương và 5/5 tiêu chuẩn thành lập phường theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15”, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh với các lý do như đã nêu trong Tờ trình và các Đề án của Chính phủ.

Trình tự, thủ tục lập các Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính. Các Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của HĐND ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao. Thành phần hồ sơ các Đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến và quyết định các nội dung theo thẩm quyền.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra. Ảnh: Lâm Hiển

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh.

Cần đầu tư thỏa đáng để bảo đảm phát triển bao trùm

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến cho rằng, hai tỉnh Quảng Ninh và Bắc Ninh đều đủ tiêu chuẩn, điều kiện để thành lập thành phố; do đó nhất trí trình Quốc hội xem xét thông qua việc thành lập hai thành phố tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng nhất trí trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập 12 phường của tỉnh Bắc Ninh, thông qua nghị quyết thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân của thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng lưu ý, Quảng Ninh có 12 xã, với trên 160.000 người dân tộc thiểu số, chiếm 12,31% dân số toàn tỉnh. Bắc Ninh có 29 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với khoảng 390.000 người, chiếm 11,02% dân số toàn tỉnh. Các xã này so với vùng trung tâm của Bắc Ninh và Quảng Ninh đều có khoảng cách về cơ sở hạ tầng và đời sống của người dân.

Do vậy, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị, sau khi trở thành thành phố, Bắc Ninh và Quảng Ninh cần dành sự quan tâm thỏa đáng trong phân bổ nguồn lực đầu tư, nguồn lực tạo sinh kế cho người dân, qua đó bảo đảm phát triển bao trùm, hài hòa giữa các địa bàn, đúng với tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị và của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là “khi đất nước phát triển kinh tế - xã hội thì người dân phải được trực tiếp thụ hưởng các thành quả đó”.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng ghi nhận, trong thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện Đề án và dành nguồn lực tương đối để đầu tư cho những địa bàn khó khăn; đề nghị địa phương tiếp tục quan tâm những địa bàn này sau khi thành lập thành phố Bắc Ninh.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nêu thực tế, trên địa bàn Quảng Ninh và Bắc Ninh đang áp dụng những chính sách đặc thù với một số địa bàn như: chính sách đối với xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; chính sách với xã biên giới hoặc xã hải đảo; cơ chế, chính sách ưu đãi áp dụng đối với khu kinh tế Vân Đồn… Đồng thời đề nghị Chính phủ rà soát, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, bảo đảm quy định bao quát, thực hiện ổn định các chế độ, chính sách đang áp dụng theo địa bàn.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi bày tỏ thống nhất cao với chủ trương thành lập hai thành phố, các phường và Tòa án, Viện kiểm sát theo đề án. Cùng với đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ hơn sứ mệnh, vai trò của Bắc Ninh và Quảng Ninh trong không gian phát triển vùng. Hai địa phương cần được xác định cùng với Hà Nội và Hải Phòng sẽ trở thành những trục tăng trưởng, có vai trò dẫn dắt phát triển khu vực đồng bằng Bắc Bộ, khu vực phía Bắc cũng như đóng góp cho nền kinh tế cả nước.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu tại phiên họp. Ảnh: Lâm Hiển

Về tổ chức triển khai, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, điều quan trọng không phải là thời điểm công bố nghị quyết mà cần xây dựng một kế hoạch tổng thể để triển khai ngay sau khi nghị quyết được ban hành. Kế hoạch này cần bao quát các nội dung từ quy hoạch, tổ chức bộ máy, cán bộ đến huy động nguồn lực, nhằm tạo động lực để các cấp, các ngành và các lực lượng trong, ngoài địa phương cùng tham gia xây dựng, phát triển hai thành phố.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp để hoàn chỉnh hồ sơ các dự thảo Nghị quyết, cũng như Đề án thành lập hai thành phố để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp và Chính phủ chịu trách nhiệm về tính chính xác của những số liệu được đưa vào các hồ sơ dự thảo Nghị quyết.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh; thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Ninh. Ảnh: Lâm Hiển

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh; thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Ninh, với 100% các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành.

Thanh Hải