Phát hiện khối u ác tính và 39 polyp đại tràng từ một biểu hiện lạ

Khối u trực tràng, khối u phổi và 39 polyp được phát hiện cùng lúc ở người đàn ông 55 tuổi sau một tuần đi ngoài ra máu. Ảnh minh họa: Saintjohnscancer.

Đi ngoài ra máu là một trong những dấu hiệu cảnh báo ung thư trực tràng nhưng dễ bị bỏ qua. Một trường hợp gần đây cho thấy bệnh có thể đi kèm nhiều tổn thương phức tạp, thậm chí xuất hiện đồng thời với một ung thư nguyên phát ở cơ quan khác.

Phát hiện mắc hai loại ung thư cùng lúc

Bệnh nhân L.V.Đ. (55 tuổi, Hải Phòng) đến bệnh viện sau khoảng một tuần đi ngoài ra máu. Qua thăm khám và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ phát hiện nhiều bất thường đồng thời tại đường tiêu hóa và phổi.

Nội soi đại trực tràng ghi nhận một khối sùi loét tại trực tràng cao, vùng nối trực tràng - đại tràng sigma, cách rìa hậu môn khoảng 18 cm. Khối u chiếm gần hết chu vi lòng ruột và dễ chảy máu. Kết quả sinh thiết xác định đây là ung thư biểu mô tuyến trực tràng, mức độ biệt hóa vừa.

Không chỉ có khối u ác tính, đại tràng của bệnh nhân còn xuất hiện rất nhiều polyp. Tổng cộng 39 polyp, kích thước khoảng 3-6 mm, đã được cắt qua nội soi. Một số polyp nhỏ còn lại cần tiếp tục được theo dõi và xử lý theo kế hoạch.

Kết quả chụp cộng hưởng từ vùng chậu cho thấy khối u dài khoảng 45 mm và đã xuất hiện nhiều hạch bất thường xung quanh. Trước phẫu thuật, bác sĩ đánh giá bệnh ở mức khối u đã phát triển qua thành ruột và có nhiều hạch nghi ngờ.

Trong lúc kiểm tra thêm các cơ quan khác, bác sĩ phát hiện một khối bất thường ở thùy trên phổi phải, kích thước khoảng 25 x 29 mm.

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, chuyên gia Ngoại Tiêu hóa, đây là chi tiết có thể làm thay đổi hoàn toàn hướng điều trị. Bác sĩ phải xác định khối u ở phổi là ung thư trực tràng đã lan đến phổi hay một bệnh ung thư phổi mới xuất hiện cùng lúc.

Trong quá trình khảo sát, CT ngực - bụng lại phát hiện một khối đặc bờ không đều, kích thước khoảng 25 x 29 mm ở thùy trên phổi phải.

Sự xuất hiện của tổn thương này đặt ra câu hỏi có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ chiến lược điều trị: khối u phổi là di căn từ ung thư trực tràng hay một ung thư phổi nguyên phát xuất hiện đồng thời?

Các bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC.

"Nếu mặc định tổn thương phổi là di căn, bệnh nhân có thể được xếp vào nhóm ung thư trực tràng giai đoạn IV, khi đó mục tiêu và trình tự điều trị sẽ thay đổi đáng kể. Ngược lại, nếu đây là hai ung thư nguyên phát độc lập và cả hai vẫn còn khả năng phẫu thuật, người bệnh có thể được điều trị theo hướng triệt căn cho từng khối u", PGS Tuấn nói.

Kết quả xét nghiệm mô của khối u phổi xác định đây là ung thư biểu mô tuyến nguyên phát của phổi, không phải tổn thương do ung thư trực tràng lan tới. Sau phẫu thuật, 5 hạch lấy cùng khối u phổi đều không có tế bào ung thư.

Như vậy, người bệnh không phải đối mặt với một ung thư trực tràng đã di căn phổi mà đồng thời mắc hai ung thư nguyên phát ở hai cơ quan.

Bài toán khó với hàng chục polyp

Sau khi xác định rõ bản chất các tổn thương, ê-kíp tiếp tục phải giải quyết một vấn đề khác là nên xử trí đại tràng như thế nào khi có tới hàng chục polyp.

Với số lượng polyp lớn, cắt toàn bộ đại tràng có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện thêm tổn thương ở phần đại tràng còn lại. Tuy nhiên, đây cũng là một cuộc phẫu thuật rộng, làm tăng mức độ sang chấn, kéo dài thời gian hồi phục và có thể ảnh hưởng lâu dài chức năng đại tiện, dinh dưỡng và chất lượng sống.

PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn cho biết ông đã cân nhắc kỹ giữa các phương án. Ở tuổi 55, người bệnh đồng thời mắc ung thư trực tràng và ung thư phổi, dự kiến còn phải trải qua nhiều bước điều trị nối tiếp. Nếu cắt toàn bộ đại tràng ngay từ đầu, gánh nặng phẫu thuật và hồi phục có thể tăng lên, ảnh hưởng thể trạng trước cuộc mổ phổi cũng như quá trình hóa trị sau đó.

Sau khi đánh giá vị trí, tính chất khối u, khả năng kiểm soát các polyp bằng nội soi và yêu cầu bảo tồn chất lượng sống, ê-kíp lựa chọn phương án cắt trước thấp trực tràng.

PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn trực tiếp thực hiện phẫu thuật, loại bỏ đoạn ruột mang khối u và nạo vét hạch theo nguyên tắc ung thư học, đồng thời bảo tồn phần đại tràng còn lại để tiếp tục kiểm soát bằng nội soi định kỳ.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân sau mổ. Ảnh: BVCC.

Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy ung thư biểu mô tuyến biệt hóa vừa đã xâm nhập tới thanh mạc. Tổng cộng 18 hạch được lấy và gửi xét nghiệm, trong đó 4 hạch có tế bào ung thư di căn. Hai diện cắt trên và dưới đều không còn tế bào u.

Kết quả này cho thấy khối u đã được lấy ra hoàn toàn trong cuộc mổ, nhưng bệnh vẫn có nguy cơ tái phát cao do ung thư đã lan đến nhiều hạch.

Khoảng một tháng sau khi phục hồi từ cuộc phẫu thuật trực tràng, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật nội soi cắt tổn thương ở phổi phải và lấy hạch. Năm hạch được lấy trong cuộc mổ không ghi nhận di căn.

Hiện bệnh nhân hoàn thành hai cuộc phẫu thuật và tiếp tục hóa trị bổ trợ.

Theo PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, polyp tuyến đại trực tràng có thể là tổn thương tiền ung thư. Người từ 45 tuổi, hoặc cần tầm soát sớm hơn nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hay xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện, thiếu máu, đau bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, nên trao đổi với bác sĩ về chỉ định nội soi.

Phát hiện và loại bỏ polyp ở thời điểm thích hợp có thể giúp ngăn ngừa một phần ung thư đại trực tràng. Khi ung thư đã xuất hiện, phát hiện bệnh ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật cũng mở rộng cơ hội điều trị với mục tiêu kiểm soát bệnh lâu dài.

Phương Anh